Nghiên cứu đánh giá hàng năm của Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá thực hiện giai đoạn 2014-2018 do Tổ chức Y tế cộng đồng thực hiện độc lập cho thấy số người từ 15 tuổi trở lên tiếp cận được các hoạt động truyền thông trong phòng chống tác hại thuốc lá ở mức trên 50%. Các thông điệp truyền thông đã tác động tích cực đến thái độ và hành vi của cả người hút thuốc và người không hút thuốc, khuyến khích những người hút thuốc không hút thuốc lá gần người khác và cố gắng bỏ thuốc lá.
Chất nicotin có trong thuốc lá chính là một chất gây nghiện, nó tác động lên não theo cách tương tự như heroin và cocain, tạo ra cảm giác sảng khoái.
Cai thuốc lá không những khó khăn do lệ thuộc nicotin, người ta nhận thấy người nghiện thuốc lá còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tâm lý xã hội khác.
Các triệu chứng khi bỏ thuốc lá bao gồm: mệt mỏi, căng thẳng, bứt rứt, dễ kích động, khó ngủ, mất tập trung, thèm ăn, giảm nhịp tim... Thông thường thì các triệu chứng này kéo dài không quá một tuần sau khi ngưng thuốc. Nếu người cai thuốc lá một thời gian mà cơ thể vẫn mệt mỏi, mất ngủ đôi khi cần sự can thiệp của bác sĩ tâm lý hoặc sự hỗ trợ của thuốc chống trầm cảm.
Các bác sĩ cho rằng gia đình, người thân cần động viên để người cai thuốc lá cố gắng vượt qua hoặc nên đi khám để được bác sĩ kê đơn dùng thuốc hỗ trợ. Cần lưu ý là không có liều thuốc kỳ diệu nào có thể giúp bỏ thuốc lá nếu chính bản thân của đối tượng không quyết tâm. Bạn bè, đồng nghiệp và nhất là gia đình cần là chỗ dựa tinh thần để động viên giúp đỡ, khuyến khích và tạo điều kiện để không hút thuốc lá trở lại.
Khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có khoảng 70 chất gây ung thư. Các hóa chất này khi vào cơ thể, tác động lên tế bào, gây viêm mạn tính, biến đổi tế bào dẫn đến loạn sản rồi ác tính hóa.
Sử dụng thuốc lá là một trong các nguyên nhân chính gây ra các bệnh không lây nhiễm. Tính chung trên thế giới, sử dụng thuốc lá gây ra 90% các ca ung thư phổi, 75% các ca bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và 25% các trường hợp bệnh tim thiếu máu cục bộ. Sử dụng thuốc lá là nguyên nhân của khoảng 30% các trường hợp tử vong do bệnh ung thư.
Luật Phòng chống tác hại thuốc lá số 09/2012/QH13 đã được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2012 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/5/2013.
Luật gồm 5 Chương và 35 Điều, quy định toàn diện về quyền, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá, các hành vi bị nghiêm cấm, các biện pháp giảm cung và giảm cầu thuốc lá, các điều kiện để đảm bảo công tác phòng chống tác hại thuốc lá. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, cao nhất và toàn diện, thể hiện sự cam kết chính trị mạnh mẽ và đầu tư của Việt Nam trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá và chăm sóc sức khỏe người dân.
Theo quy định tài Điều 11, Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, cơ sở y tế là địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn kể từ trong khuôn viên. Thực hiện quy định của Luật, ngành Y tế đã tích cực triển khai nhiều biện pháp để cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong thời gian qua.
Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá- Sở Y tế đã hỗ trợ các cơ sở y tế tổ chức thực hiện quy định cấm hút thuốc lá, phát động phong trào xây dựng môi trường cơ sở y tế không khói thuốc trên toàn tỉnh.
Thực hiện Điều 6 của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong phòng chống tác hại thuốc lá, các bệnh viện đã đưa nội dung phòng chống tác hại của thuốc lá vào kế hoạch hành động hàng năm nhằm mục đích truyền thông nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá đến bệnh nhân, người nhà bệnh nhân, đến toàn thể công chức, viên chức, người lao động trong đơn vị.
Các bệnh viện đã thành lập Ban chỉ đạo phòng chống tác hại thuốc lá, hàng năm kiện toàn nếu có thay đổi nhân sự. Các thành viên Ban chỉ đạo được phân công nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng trong công tác truyền thông, tăng cường kiểm tra, giám sát hành vi hút thuốc trong bệnh viện.
Kết quả sau 5 năm thực hiện Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, các cơ sở y tế đã đưa quy định không hút thuốc lá vào nội quy, quy chế làm việc, tiêu chí đánh giá thi đua, bình xét danh hiệu lao động của tập thể cán bộ, công chức và người lao động của bệnh viện, cơ sở y tế; có biện pháp chế tài, xếp loại thi đua hàng tháng; tổ chức cam kết giữa các khoa phòng trong bệnh viện. Thực hiện tốt xây dựng môi trường không khói thuốc toàn bộ khuôn viên của bệnh viện. Đưa vào nội quy buồng bệnh, người nhà bệnh nhân, bệnh nhân tuân theo; các cơ sở y tế phát động phong trào xanh -sạch- đẹp thân thiện với môi trường; bệnh viện không khói thuốc.
Tất cả các bệnh viện đều thực hiện nghiêm túc việc treo biển cấm hút thuốc, tại những nơi dễ nhìn thấy, đông người qua lại trong nhà và khuôn viên bệnh viện như phòng chờ khoa khám bệnh; khoa cấp cứu, khoa chẩn đoán hình ảnh; khu vực chờ nhận thuốc, nhận kết quả xét nghiệm; các phòng bệnh của các khoa phòng lâm sàng.
Huy Hoàng