Cùng với sự phát triển xã hội, đời sống nâng cao, tuổi thọ của con người ngày càng tăng cao. Sự gia tăng số lượng người cao tuổi càng thúc đẩy hơn việc quan tâm chăm sóc, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.
Vừa qua, tác giả nghiên cứu Lê Thị Thu Hằng cùng cộng sự Trường Đại học Y dược Thái Nguyên thực hiện và báo cáo đề tài nghiên cứu “Bệnh sâu răng với chất lượng cuộc sống của người cao tuổi tại tỉnh Bắc Kạn”. Theo tác giả nghiên cứu, tỷ lệ bệnh sâu răng ở người cao tuổi mặc dù được cải thiện nhưng vẫn còn khá cao do sâu răng là bệnh tích lũy theo thời gian, thói quen vệ sinh răng miệng chưa đúng, nhân lực, phương tiện chăm sóc sức khỏe răng miệng thiếu, hoàn cảnh kinh tế thấp càng làm cho người cao tuổi có những khó khăn trong chăm sóc sức khỏe răng miệng ảnh hưởng đến ăn nhai, phát âm, thẩm mỹ, sinh hoạt, sức khỏe toàn thân…
Bs Hằng báo cáo, nghiên cứu được thực hiện trên 163 người cao tuổi, độ tuổi 60-80 tại 03 xã chủ yếu dân tộc Tày (83%). Sức khỏe răng miệng liên quan chất lượng cuộc sống được đánh giá dựa theo bộ câu hỏi OHIP-14VN (Oral Health Impact Profile), kết quả cho thấy có 84,7% đối tượng nghiên cứu có tổng điểm OHIP là 9,44; như vậy phần lớn người cao tuổi chịu ảnh hưởng của sức khỏe răng miệng đến chất lượng cuộc sống. Cụ thể là đau thực thể, giới hạn chức năng thể chất, không thoải mái, cảm thấy cuộc sống bị kém đi hoặc không làm được những việc mình mong muốn. Sâu răng chủ yếu gặp ở nhóm răng hàm lớn, tiếp là nhóm răng hàm nhỏ. Răng cửa hàm trên mắc sâu răng nhiều hơn so với răng cửa hàm dưới.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, người cao tuổi sức khỏe yếu, ăn không ngon miệng, hấp thu kém, dễ bị sụt cân, vì vậy cần lưu ý chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối. Việc chia nhỏ bữa ăn nhiều lần sẽ giúp các dưỡng chất đưa vào cơ thể dễ hấp thu hơn. Thực phẩm cần đa dạng, món ăn không nên quá mặn, không nhiều dầu mỡ và bổ sung nhiều rau xanh; chất xơ cải thiện tiêu hóa. Fupa là từ viết tắt của Fat Upper Pubic Area, đề cập đến sự lắng đọng chất béo được quan sát ở khu vực dưới rốn. Béo phì ở bụng là nguyên nhân gây ra các bệnh tim mạch.
Khoa học chia chất béo trong cơ thể làm 02 loại chất béo tốt và chất béo xấu. Chất béo tốt là chất béo không bão hòa, không đông đặc ở nhiệt độ thường, tồn tại 02 dạng là không bão hòa đơn và không bão hòa đa. Omega 3 và Omega 6 là 02 chất béo không bão hòa đa; là những axit béo cơ thể cần hấp thu từ thực phẩm. Chất béo tốt này giúp giảm cholesterol máu, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch. Còn chất béo xấu là chất béo bão hòa, đông đặc ở nhiệt độ bình thường, sinh ra cholesterol xấu, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Axit béo Omega 3 còn có lợi cho sự phát triển mắt và não trẻ trong 06 tháng đầu đời, giúp phát triển trí não, tăng cường hệ thống miễn dịch. Đối với người lớn nó giúp cho giảm đau, cứng khớp buổi sáng đối với người bệnh viêm khớp dạng thấp. Omega 3 có nhiều trong cá hồi, cá mòi, cá trích, cá thu; các hạt lanh, quả óc chó, rau quả lá xanh, họ đậu, đậu nành. Còn Omega 6 giúp kiểm soát hàm lượng cholesterol xấu, nó có nhiều trong hạt hướng dương, đậu nành, dầu hạt cải và đậu phụng.
Người cao tuổi rất quan trọng về tâm lý, cần sự quan tâm của con cháu, do vậy không nên trách móc hay có những hành động ảnh hưởng đến tâm lý người cao tuổi; hãy trò chuyện vui vẻ, tạo cảm giác gần gũi, ân cần. Hãy để người cao tuổi làm những công việc vừa sức mà họ yêu thích; tập thể dục thường xuyên bằng những bài tập đơn giản, đi bộ 1-2 giờ ngày giúp phòng bệnh tim mạch. huyết áp, suy giảm trí nhớ, rối loạn tuần hoàn não.
Khám sức khỏe định kỳ là việc rất cần thiết để duy trì sức khỏe người cao tuổi, từ đó phát hiện và có những biện pháp phòng tránh điều trị bệnh kịp thời. Người cao tuổi không cần ngủ đủ 08 giờ mỗi ngày, thay vào đó chỉ cần ngủ sâu để đảm bảo tinh thần khỏe mạnh. Giấc ngủ trưa cũng rất quan trọng, nên hạn chế sử dụng thuốc an thần để kích thích ngủ ngon vì thuốc an thần có yếu tố nguy cơ liên quan bệnh tim mạch và bệnh mạch máu não. Các bài tập dưỡng sinh được sử dụng tốt cho có giấc ngủ ngon. Nên tập cho người cao tuổi có thói quen ngủ và dậy vào khung giờ nhất định, giữ không gian ngủ yên tĩnh, thoáng đãng, ít ánh sáng. Đối với những người mắc chứng tiểu đêm nhiều lần cần dùng bỉm hoặc tấm lót dưới để đảm bảo vệ sinh và giúp không bị thức giấc nhiều lần./.
Văn Hanh