Từ tháng 9-10/2016, Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh Khánh Hòa đã có khảo sát báo cáo kết quả chiến dịch học sinh tham gia diệt lăng quăng/ bọ gậy phòng chống sốt xuất huyết Dengue (SXHD). Có 190 trường tiểu học và 117 trường THCS toàn tỉnh tham gia chiến dịch với hơn 108.000 học sinh lớp 3 đến lớp 7.

Báo cáo nêu rõ chiến dịch đã huy động được một số lượng lớn học sinh trên 100 nghìn học sinh tham gia, ước tính khoảng hơn 50 nghìn hộ gia đình đã được can thiệp. Ngoài ra còn có lực lượng nhân viên Y tế trường học, nhân viên trạm Y tế, Đội Y tế Dự phòng (YTDP) ước tính đã có gần 5.000 cán bộ tham gia hoạt động. Điều nay đã mang lại lợi ích rất lớn cho công tác phòng chống dịch Sốt xuất huyết nói chung, giảm gánh nặng chi phí cho xã hội. Tác động lâu dài của chiến dịch mong muốn đạt được là tăng nhận thức, trách nhiệm của các bậc phụ huynh, các em học sinh kể cả các cán bộ là giáo viên trong công tác phòng chống dịch bệnh nói chung, xem đây là trách nhiệm của mỗi hộ gia đình. Chiến dịch đã tác động giảm các chỉ số côn trùng khi so sánh trước và sau khi tiến hành hoạt động. 

Về thuận lợi, báo cáo nêu hoạt động có sự phối hợp tốt giữa ngành Y tế và ngành Giáo dục trong việc triển khai thực hiện chiến dịch. Cán bộ và giáo viên ở các trường của các địa phương nhiệt tình tham gia lớp tập huấn, hướng dẫn của ngành Y tế để triển khai chiến dịch. Phụ huynh học sinh đã ủng hộ, phối hợp với nhà trường, các em học sinh trong việc tham gia thực hiện diệt lăng quăng/bọ gậy.

Đối với khó khăn, Lãnh đạo Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh có nhận xét, vẫn còn có một số phụ huynh, ông bà chưa nhiệt tình tham gia, xem công việc diệt lăng quăng/bọ gậy là của ngành Y tế, chỉ quan tâm đến việc phun hóa chất diệt muỗi, chưa nhận thức được tầm quan trong của việc diệt bọ gậy. Khi điều tra lần đầu tại một hộ gia đình ở tổ 7 phường Vĩnh Phước, phát hiện tại nhà đó có lăng quăng/bọ gậy trong lọ hoa cắm trên bàn thờ và những ly nước để cúng, đoàn đã yêu cầu gia đình xúc rửa và thay nước mới,nhưng đến khi điều tra lần thứ hai cách 1 tuần thì hộ gia đình đó không phối hợp, không đồng ý cho vào nhà để điều tra nữa. 

Một số em học sinh chưa nhiệt tình tham gia, chỉ khoanh tròn vào các lựa chọn trên phiếu mà không thực sự tìm diệt lăng quăng/bọ gậy ở gia đình mình. Khi điều tra viên hỏi các em về việc giáo viên hướng dẫn như thế nào để về nhà thực hiện thì các em bảo "em không nhớ, không biết", "em quên rồi" hoặc khi điều tra viên phỏng vấn một học lớp 6 ở Xã Vạn Long huyện Vạn Ninh, "em được giáo viên hướng dẫn về thực hiện hoạt động này như thế nào? thì em học sinh này trả lời là được giáo viên hướng dẫn đầy đủ về nhà tìm lăng quăng trong các dụng cụ chứa nước, nếu có thì em hoặc nói người nhà súc rửa, nhưng em lại không làm theo hướng dẫn của giáo viên mà chỉ khoanh tròn rồi đưa ba mẹ ký và nộp lại.

Sự hướng dẫn của giáo viên ở một số trường chưa nhiệt tình, tại một số trường nhân viên Y tế của nhà trường chỉ hướng dẫn các em khoanh tròn vào các lựa chọn và đưa phụ huynh ký rồi nộp lại cho giáo viên chủ nhiệm chứ không thực hiện hoạt động tìm và diệt lăng quăng trong hộ gia đình. khi điều tra viên hỏi các em ở trường giáo viên hướng dẫn như thế nào thì các em trả lời "cô chỉ phát phiếu và nói khoanh tròn tất cả và đưa cha, mẹ ký rồi nộp lại cho giáo viên chủ nhiệm". Khi phỏng vấn một học sinh lớp 7 trường Lý Thường Kiệt - Phường Vĩnh Phước - Nha Trang, "em được giáo viên hướng dẫn như thế nào để thực hiện hoạt động này? thì em trả lời "Cô phụ trách đội hướng dẫn em làm về nhà khoanh tròn tất cả và đưa phụ huynh ký rồi nộp lại cho giáo viên chủ nhiệm, thậm chí cô phụ trách đội còn phát luôn cho em 2 phiếu để làm một lần rồi nộp".

Đề xuất, khuyến nghị cho thời gian đến, ThS.Huỳnh Văn Dõng - Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh cho rằng đưa hoạt động học sinh tham gia diệt bọ gậy ngay tại hộ gia đình vào kế hoạch phòng chống Sốt xuất huyết hàng năm của tỉnh Khánh Hòa. Lồng ghép hoạt động học sinh tham gia diệt bọ gậy với hoạt động của Hội phụ nữ ở cấp địa phương xã/phường nhằm tăng cường, hỗ trợ các em trong việc súc rửa các vật dụng chứa nước lớn có lăng quăng. Hiệu trưởng các trường có triển khai chiến dịch cần quán triệt tinh thần cho các giáo viên chủ nhiệm theo đúng hướng dẫn của ngành Y tế. Nhà trường cần thông báo cho phụ huynh trong buổi họp phụ huynh đầu năm học để phụ huynh hiểu được ý nghĩa của chiến dịch, xem đây là một hoạt động ngoại khóa của các em. Lãnh đạo Trung tâm Y tế các huyện, thị xã, thành phố cần quan tâm chỉ đạo, giám sát, nhắc nhở các đơn vị có liên quan triển khai nghiêm túc để chiến dịch triển khai hiệu quả. Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh nghiên cứu đề xuất quy trình triển khai hoạt động, và quy trình giám sát hoạt động để tăng hiệu quả của chiến dịch.
 

Trung tâm Y tế Dự phòng nghiên cứu chỉnh sửa phiếu học sinh diệt bọ gậy năm 2016 theo hướng để các em học sinh tự tìm các dụng cụ có lăng quăng trong nhà mình và điền vào phiếu chứ không chỉ khoanh tròn vào các lựa chọn sẵn có. Ngoài ra, Trung tâm sẽ soạn thảo thư gửi cho ban giám hiệu nhà trường để họ biết được ý nghĩa của chiến dịch từ đó sẽ chỉ đạo nhân viên Y tế trường học, giáo viên chủ nhiệm thực hiện nghiêm túc chiến dịch. Đội YTDP các huyện khi tổ chức tập huấn cần phải hướng dẫn kỹ cho nhân viên Y tế trường học, giáo viên để họ truyền đạt cho học sinh được rõ ràng, cụ thể, phối hợp với Ban chỉ đạo phòng chống dịch cấp xã/phường, phòng Y tế, phòng Giáo dục kiểm tra, giám sát hoạt động của nhà trường, các em học sinh, để có cơ sở cho việc đánh giá hiệu quả của chiến dịch. Có hình thức tuyên dương, khen thưởng đối với những trường, em học sinh làm tốt./.