Trong cuộc sống hàng ngày, thói quen ăn uống, hút thuốc lá của người Việt đã tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến bệnh tăng huyết áp hoặc khiến bệnh nặng thêm.
Theo PGS.TS Huỳnh Văn Thưởng – Phó Giám đốc Bệnh viên đa khoa tỉnh Khánh Hòa, người cao tuổi và những người bị bệnh tăng huyết áp, bệnh tim mạch cần chú ý kiểm soát huyết áp của mình (đo huyết áp ngày một lần hoặc ít nhất tuần một lần). Nên loại bỏ những thói quen xấu đặc biệt là hút thuốc lá, cà phê, uống rượu bia, ăn mặn, ăn thức ăn nhiều dầu mỡ...
Đối với những người đang bị tăng huyết áp, cần tuân thủ việc dùng thuốc theo sự hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Có nghĩa là phải uống thuốc điều trị tăng huyết áp theo chỉ định của bác sĩ khám bệnh cho mình, tuyệt đối không tự động tăng hoặc giảm bớt liều hoặc tự động thay đổi thuốc và không được quên uống thuốc mỗi ngày. Cần tập thể dục đều đặn, nhẹ nhàng và trời lạnh chỉ nên tập trong nhà như đi lại, tập các động tác thể dục buổi sáng, hít sâu thở ra, xoa bóp các khớp xương...
Chúng ta biết rằng giai đoạn tiền tăng huyết áp (bắt đầu tăng huyết áp): Giá trị nằm giữa huyết áp bình thường và tăng huyết áp (huyết áp tâm thu từ 120-139mmHg hoặc huyết áp tâm trương từ 80-89mmHg).Tăng huyết áp, khi huyết áp tâm thu từ 140mmHg trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 90mmHg trở lên. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, huyết áp mục tiêu (huyết áp chuẩn nhất) là 120/80mmHg.
PGS.TS Thưởng lưu ý, khi thời tiết thay đổi, nhất là khi trở lạnh, huyết áp dễ tăng cao đột ngột và có thể gây đột quỵ, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, thậm chí tính mạng người bệnh bị đe dọa. Trời lạnh sẽ làm tăng huyết áp, nếu lạnh đột ngột sẽ còn nguy hiểm hơn, huyết áp đột ngột gia tăng do co mạch đột ngột. Người bị tăng huyết áp bị lạnh đột ngột sẽ rất dễ bị nhiễm lạnh, mất nhiệt, càng bị nhiễm lạnh cơ thể lạnh hơn nữa khiến cho mạch co mạnh làm cho huyết áp tăng cao đột ngột, vì vậy nên hạn chế ra khỏi nhà lúc sáng sớm, nhất là lúc trời lạnh hoặc có kèm theo mưa, gió. Nếu không xử trí kịp thời có thể gây tai biến như đột quỵ, hôn mê, tử vong.
Theo các chuyên gia tim mạch, hút thuốc lá có thể làm khởi phát bệnh tăng huyết áp. Khi kết hợp hút thuốc lá với uống nhiều rượu, bia là nguy cơ gây ra vỡ mạch máu ở người bệnh tăng huyết áp mà ngay cả khi uống thuốc cũng không kiểm soát được do rượu làm cho tim đập nhanh, mạch máu co lại, huyết áp tăng và làm cho muối canxi đọng lại ở thành mạch, gây xơ cứng động mạch.
Hiện nay, có 6 nhóm thuốc thường dùng đề điều trị tăng huyết áp. Đó là nhóm thuốc lợi tiểu, nhóm thuốc tác động lên thần kinh trung ương, nhóm thuốc chẹn beta, nhóm thuốc đối kháng canxi, nhóm thuốc ức chế men chuyển và nhóm thuốc đối kháng thụ thể angiotensin II. Tùy từng trường hợp cụ thể mà bác sĩ sẽ kê đơn loại thuốc phù hợp hoặc phối hợp các loại thuốc với nhau. Dù người bệnh được chỉ định dùng loại thuốc nào thì nguyên tắc quan trọng nhất là điều trị lâu dài, suốt đời. Tuy nhiên, trên thực tế, một số người bệnh thấy khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường, huyết áp khá ổn định thì lại bỏ không uống thuốc, cho đến khi xuất hiện trở lại các triệu chứng. Cách điều trị này không có tác dụng dự phòng biến chứng, nghĩa là không có hiệu quả. Vì vậy, dù huyết áp có bình thường, dù cảm thấy khỏe mạnh, làm việc và sinh hoạt bình thường thì người bệnh luôn phải uống thuốc đều đặn để đạt được mục đích kiểm soát và duy trì huyết áp.
Do đó, để luôn khỏe mạnh và thuốc tăng huyết áp luôn phát huy tác dụng thì người bệnh tăng huyết áp phải kiểm soát được chế độ ăn của chính mình bằng cách cắt giảm muối, tập luyện thể thao, tránh căng thẳng, ăn uống lành mạnh với chế độ ăn giàu trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và tránh chất béo bão hòa, thực phẩm giàu cholesterol và tránh xa khói thuốc lá.
Đức Bảo