Chương trình MMM (May Measurement Month – tháng 5 đo huyết áp) được tổ chức Tăng huyết áp thế giới (ISH) và Liên đoàn tăng huyết áp thế giới (WHL) đưa ra nhằm cảnh báo toàn cầu về nguy cơ tăng huyết áp bằng việc đo huyết áp rộng rãi trên thế giới.
Ngày 4/4/2017 chủ tịch ISH đã đích thân gởi thư cho Bộ Y tế Việt Nam chính thức đề nghị Việt Nam tham gia chương trình MMM cùng với các quốc gia khác trên thế giới. Chương trình MMM được phát động và triển khai tại hơn 100 quốc gia trên thế giới được đông đảo tình nguyện viên và các chuyên gia tham gia hưởng ứng. Đối tượng mà chương trình nhắm tới là những người từ 18 tuổi trở lên không đo huyết áp trong một năm.
Mục tiêu của chương trình MMM của ISH là kiểm tra ít nhất 25 triệu người thuộc đối tượng trên; Tư vấn về chế độ ăn và lối sống cho những người tăng huyết áp; Sử dụng dữ liệu về tăng huyết áp không được điều trị để khuyến khích các chính phủ cải thiện các cở sở địa phương và chính sách sàng lọc, qua đó làm giảm gánh nặng bệnh tật toàn cầu liên quan đến tăng huyết áp.
Tại Việt Nam, lễ phát động chương trình MMM tại Huế vào ngày 13/5/2017 và triển khai trên toàn quốc với một số vùng đại diện với mục tiêu: (1) Khảo sát tình hình tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ ở người trưởng thành không đo huyết áp trong ít nhất 1 năm trở lại đây, (2) Đánh giá hiệu quả kiểm soát huyết áp ở các đối tượng có tăng huyết áp đang điều trị, (3) Tư vấn chế độ ăn và lối sống cho những người tăng huyết áp.
Tháng 5/2017, Phân hội tăng huyết áp Việt Nam phối hợp với các địa phương đã thực hiện đo huyết áp cho người trưởng thành > 18 tuổi tại Huế, Hà Nội, Vinh, Quy Nhơn, Phú Yên, Buôn Mê Thuột và Cần Thơ. Phương pháp đo huyết áp dựa theo protocol của ISH dành cho chương trình MMM: Huyết áp được đo ở cánh tay, ưu tiên đo ở cánh tay trái; Bao quấn phù hợp với chu vi cánh tay; Bao quấn được đặt ngang mức với tim; Tay đo huyết áp được để thoải mái trên bàn; Trước khi đo, bệnh nhân được nghỉ ngơi 5 phút, chân đặt trên mặt đất, không bắt chéo chân; Không hút thuốc lá ngay trước hoặc trong lúc đo huyết áp; Khoảng cách giữa các lần đo huyết áp là 1 phút; Đọc kết quả: Đo huyết áp 3 lần và lấy chỉ số huyết áp là trung bình cộng của 2 lần đo cuối cùng.
Tăng huyết áp được xác định khi huyết áp tâm thu > 140mmHg và hoặc huyết áp tâm trương > 90mmHg. Phân độ tăng huyết áp được dựa theo khuyến cáo của ISH/WHO và Phân hội THA/Hội Tim mạch Việt Nam.
Giáo sư Huỳnh Văn Minh - Chủ tịch Phân hội THA Việt Nam cho biết, chương trình đã thu thập thông tin được 10.512 đối tượng nghiên cứu, trong đó đa số là dưới 65 tuổi. Những người có độ tuổi lớn hơn với nguy cơ mắc tăng huyết áp và các bệnh tim mạch khác cao hơn nhưng vì nhiều điều kiện khách quan cũng như sự chủ quan về bệnh mà không tiếp cận được với các điểm đo huyết áp đã tạo ra một khoảng trống lớn. Vậy, những người > 65 tuổi chưa được đo huyết áp và tư vấn về tăng huyết áp là bao nhiêu và có bao nhiêu người trong số đó có tăng huyết áp mà không điều trị hoặc điều trị không đạt mục tiêu. Đó vẫn là một câu hỏi lớn!
Qua chương trình MMM trong 8 địa điểm trên toàn quốc, kết quả là tỷ lệ tăng huyết áp20,77% ở các đối tượng trên 18 tuổi và tỷ lệ huyết áp bình thường cao là 14,31%. Nếu so với tần suất THA cả Việt Nam công bố 2012 là 25,1%. Kết quả điều tra không thấp hơn mà thật ra tương đương vì năm 2012 các tác giả chọn các đối tượng > 25 tuổi trong khi chương trình MMM chọn đối tượng theo tiêu chí Tổ chức THA Thế giới để khảo sát là 18 tuổi, nên tỷ lệ là 20,77%, nếu chọn mức 25 tuổi tỷ lệ THA chúng tôi sẽ là 22,64%. Nếu dựa theo tiêu chí chẩn đoán THA của ACC 2017 tỷ lệ THA qua nghiên cứu chúng tôi sẽ cao hơn với 35% người trên 18 tuổi bị THA, tỷ lệ này xấp xỉ cảnh báo tỷ lệ THA toàn cầu là bằng 1/3 dân số người lớn!
Văn Hanh