Vừa qua, tác giả nghiên cứu Trần Thái Hà - Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương thực hiện nghiên cứu báo cáo đề tài “Tác dụng điều trị đau thắt lưng cấp của phương pháp xông thuốc y học cổ truyền kết hợp điện châm”.
Theo Bs Trần Thái Hà, bài thuốc sử dụng trong nghiên cứu là bài Huyết thống linh với thành phần Hồng hoa 4g, Đương quy 6g, Ngũ gia bì 6g, Kê huyết đằng 8g, Tục đoạn 6g, Uy linh tiên 4g, Phũng phong 8g, Xuyên khung 8g, Huyết giáp 8g, Ngưu tất 8g. 60 bệnh nhân tham gia nghiên cứu, chia 02 nhóm nhóm chứng và nhóm nghiên cứu để so sánh. Bệnh nhân đang đau thắt lưng ở giai đoạn cấp, không lan xuống đùi và chân, phin X-quang cột sống thắt lưng có hình ảnh thoái hóa cột sống. Tất cả bệnh nhân tham gia nghiên cứu không phải nguyên nhân do lao, u, thoát vị đĩa đệm. Bs Hà báo cáo, ở thời điểm trước điều trị, bệnh nhân đau thắt lưng mức đau nặng và trung bình chiếm tỷ lệ 43,3% và 46,6%. Theo giải thích của y học cổ truyền, đau là do kinh lạc bị tắc trở khiến khí huyết không thông gây đau. Châm cứu thông qua tác động vào huyệt và kinh lạc có thể đuổi ngoại tà, điều hòa thông được kinh lạc do đó làm giảm đau, điều hòa chức năng tạng phủ, chữa được bệnh.
Hiệu quả giảm đau thể hiện rõ rệt ở nhóm có xông thuốc ngay sau 01 lần điều trị, mức độ đau nặng giảm xuống còn 3,3%; sau 05 ngày điều trị, mức độ giảm đau ở bệnh nhân giảm rõ rệt cao hơn hẳn so với nhóm chứng. Theo y học cổ truyền, những bệnh nhân thoái hóa cột sống lâu ngày có can thận âm hư, nay bị đau thắt lưng cấp do phong hàn thấp thừa khi chính khí hư mà xâm nhập gây bệnh, thành phần của bài thuốc Huyết thống linh có tác dụng khu phong tán hàn trừ thấp, hoạt huyết giảm đau, bổ can thận nên làm tăng hiệu quả điều trị. Các vị thuốc được chuyển dạng hơi sương phun tại chỗ vùng thắt lưng, cùng với tác dụng nhiệt làm giãn mạch, tăng cường khả năng thẩm thấu qua da do đó mang lại tác dụng điều trị tức thì và trực tiếp giảm đau.
Với tác dụng của thuốc thẩm thấu qua da, tác dụng của nhiệt, điện châm đã có tác dụng hiệu quả giảm đau, làm giãn các tổ chức đang bị co rút do đó khôi phục lại tầm vận động cột sống thắt lưng; độ giãn cột sống. Bs Hà nhấn mạnh việc sử dụng bài thuốc sắc cô rồi xông vùng thắt lưng người bệnh dưới dạng hơi phun sương mang lại hiệu quả tốt cho những bệnh nhân đau thắt lưng cấp trên nền thoái hóa cột sống. Thuốc y học cổ truyền sử dụng trong nghiên cứu được sắc sẵn bằng máy sắc thuốc tự động của Hàn quốc, được đun sôi lại trong máy xông thuốc và phun ra dưới dạng hơi sương.
Theo các chuyên gia cơ xương khớp, thoái hóa cột sống thắt lưng (Spondylosis) là một bệnh mãn tính khi đĩa đệm và khớp bị thoái hóa, xương phát triển trên đốt của cột sống. Những thay đổi này làm người bệnh đau, hạn chế vận động. Theo kết quả khảo sát có hơn 85% người trên 60 tuổi đều bị thoái hóa đốt sống cổ. Thoái hóa cột sống thắt lưng là do sụn khớp và đĩa đệm phải chịu áp lực lớn thường xuyên và diễn ra trong thời gian dài dẫn đến hậu quả sụn, phần xương dưới sụn bị tổn thương, giảm hoặc mất tính đàn hồi của đĩa đệm, xơ cứng dây chằng.
Các triệu chứng phổ biến là cứng khớp và đau nhẹ trở nên càng nặng hơn sau khi không cử động hay hạn chế vận động trong một thời gian dài như ngồi quá nhiều. Các triệu chứng nặng hơn là yếu tay hoặc chân; sự phối hợp giữa tay và chân kém; co thắt cơ bắp và đau; đau đầu, mất thăng bằng và đi lại khó khăn; mất kiểm soát bàng quang và ruột. Những yếu tố nguy cơ dẫn đến thoái hóa cột sống là béo phì, thừa cân, lối sống ít vận động, bị chấn thương, phẫu thuật cột sống, hút thuốc lá; nghề nghiệp công việc yêu cầu phải thực hiện các động tác lặp đi lặp lại nhiều lần và tăng áp lực lên cột sống; bị viêm khớp vẩy nến.
Các bác sĩ khuyến cáo, mỗi người cải thiện sức khỏe của cột sống bằng cách tuân thủ điều trị do bác sĩ hướng dẫn, thực hiện tập vật lý trị liệu tại nhà, ngồi và đứng đúng cách, học cách nâng các đồ vật đúng phương pháp; tập thể dục thường xuyên; duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý, ăn uống lành mạnh, bỏ thuốc lá, tránh sử dụng quá nhiều rượu. Khi bị đau cần nghỉ ngơi hợp lý. Đối với tập thể dục ở mức độ nhẹ như bơi lội, đi bộ có thể giúp duy trì sự mềm dẻo, tăng cường sức mạnh cơ bắp hỗ trợ cột sống. Các phương pháp điều trị như châm cứu, nắn chỉnh cột sống, xoa bóp, điều trị bằng siêu âm, kích thích điện để kiểm soát triệu chứng bệnh. Nếu đau nhiều, kéo dài bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ, thuốc giảm đau thần kinh; thuốc dạng uống hoặc tiêm khi đau nặng. Bác sĩ sẽ chỉ định mổ khi người bệnh có triệu chứng nặng kéo dài mà các biện pháp điều trị khác không hiệu quả./.
Văn Hanh