Ngày 06/1/2016, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đã ký ban hành Quyết định số 16/QĐ-BYT về việc phê duyệt “Kế hoạch triển khai tiêm vắc xin sởi- rubella cho đối tượng trẻ 18 tháng tuổi và đối tượng 16-17 tuổi”.
Theo kế hoạch, tỉnh Khánh Hòa có gần 19.800 đối tượng cần được tiêm chủng; công tác hậu cần chuẩn bị nhu cầu vắc xin sởi- rubella là 22.800 liều, kèm theo bơm kim tiêm 0,5ml; bơm kim tiêm 5ml và hộp an toàn. Đối với đối tượng 16-17 tuổi, Khánh Hòa dự kiến sẽ có 39.028 người; vắc xin sởi- rubella là 45.000 liều.
Chúng ta biết rằng, sởi và rubella là những bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút sởi và vi rút rubella gây nên. Bệnh sởi có nhiều biến chứng nguy hiểm ở trẻ nhỏ như viêm phổi, tiêu chảy, suy dinh dưỡng, viêm não…và có thể gây tử vong. Tuy nhiên, nếu người mẹ nhiễm rubella trong 3 tháng đầu của thai kỳ có thể gây ra sảy thai, thai chết lưu, hội chứng rubella bẩm sinh bao gồm các dị tật tim, đục thủy tinh thể, điếc bẩm sinh, chậm phát triển, đái tháo đường ở đối tượng nhỏ, vàng da, xuất huyết, xương thủy tinh…và nhiều trường hợp mắc đa dị tật.
Trong các vụ dịch sởi năm 2009-2010 và vụ dịch rubella năm 2010-2011, bệnh tập trung chủ yếu ở nhóm thanh niên và trẻ em. Với sự hỗ trợ của Liên minh toàn cầu Vắc xin và Tiêm chủng (GAVI), trong năm 2014-2015 chiến dịch tiêm vắc xin sởi- rubella (MR) đã được triển khai thành công trên toàn quốc với gần 20 triệu trẻ từ 1-14 tuổi được tiêm vắc xin sởi-rubella, đạt tỷ lệ 98,2%. Theo kế hoạch sau khi kết thúc chiến dịch tiêm vắc xin sởi-rubella cho trẻ từ 1-14 tuổi, vắc xin sởi-rubella sẽ được đưa vào tiêm chủng thường xuyên cho trẻ em. Sau chiến dịch, số mắc sởi trong 6 tháng đầu năm 2015 giảm hơn 52 lần so với cùng kỳ năm 2014. Phân tích tuổi mắc sởi các tháng đầu năm 2015 cho thấy số mắc bệnh ở nhóm trẻ từ 1-14 tuổi giảm mạnh, tuy nhiên tại một số địa phương dịch đã xảy ra ở lứa tuổi lớn hơn.
Để chủ động khống chế bền vững bệnh sởi và rubella thông qua việc cắt đứt nguồn lây truyền, giảm số mắc, tăng tỷ lệ miễn dịch trong cộng đồng, cần triển khai tiêm bổ sung vắc xin sởi- rubella cho nhóm đối tượng 16-17 tuổi (sinh năm 1998-1999) nối tiếp 2 lứa tuổi sau chiến dịch nêu trên. Đồng thời để sử dụng hiệu quả viện trợ quốc tế cho Việt Nam, số vắc xin còn sau chiến dịch dự kiến được sử dụng để tiêm chủng cho đối tượng 18 tháng tuổi trong tiêm chủng thường xuyên và đối tượng 16-17 tuổi tại 63 tỉnh, thành phố.
Việc triển khai tiêm bổ sung vắc xin sởi-rubella cho đối tượng 16-17 tuổi và triển khai vắc xin sởi-rubella trong tiêm chủng thường xuyên sẽ góp phần làm giảm gánh nặng bệnh sởi và hội chứng rubella bẩm sinh, chủ động phòng chống bệnh dịch sởi, rubella trong thời gian tới.
Theo kế hoạch, đối tượng trẻ 18 tháng tuổi sẽ được tiêm một mũi vắc xin sởi- rubella thay cho tiêm vắc xin sởi mũi 2 từ tháng 5/2015. Đối tượng từ 16-17 tuổi bao gồm đối tượng trong trường học là học sinh lớp 11, 12 Trung học phổ thông và đối tượng ngoài trường học tại các vùng nguy cơ hoặc nơi xảy ra dịch sinh từ ngày 01/01/1998 đến ngày 31/12/1999 không kể tiền sử được tiêm chủng vắc xin sởi-quai bị-rubella (MMR) trước đó.
Hình thức triển khai đối với đối tượng trẻ 18 tháng tuổi là triển khai hàng tháng trong buổi tiêm chủng thường xuyên; đối tượng 16-17 tuổi triển khai theo từng đợt tùy vào điều kiện của từng địa phương tại các trường học (trường Trung học phổ thông, trường dạy nghề, Trung tâm giáo dục thường xuyên…) hoặc ngoài cộng đồng.
Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh; huyện, thị xã, thành phố chủ động thúc đẩy sự phối hợp với bệnh viện, xây dựng phương thức giám sát tại bệnh viện phù hợp với địa phương, giao chỉ tiêu số ca giám sát hàng năm cho từng địa phương đảm bảo điều tra và lấy mẫu ca nghi sởi- rubella đạt trên 2/100.000 dân ở đơn vị huyện.
Tăng cường công tác giám sát bệnh sởi bao gồm giám sát dịch tễ, giám sát huyết thanh học ca bệnh, các trường hợp tiếp xúc và vụ dịch,giám sát dịch tễ học các vụ dịch nhằm phát hiện sớm ca bệnh và xác định căn nguyên, dây chuyền lây nhiễm. Thường xuyên phân tích số liệu giám sát và phản hồi tại tất cả các tuyến nhằm chủ động đôn đốc các địa phương để đạt chỉ tiêu tỷ lệ tiêm chủng vắc xin sở- rubella cho trẻ 18 tháng tuổi trên 90%, chủ động phòng ngừa dịch, bệnh.
Trần Mai