Tại Hội thảo phòng chống ung thư thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 18 tổ chức vào tháng 12/2015, tác giả Trần Thị Thanh Thủy đã có báo cáo đề tài “Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của người bệnh ung thư giai đoạn muộn vào khoa chống đau bệnh viện K”.
Kết quả nghiên cứu có 200 đối tượng tham gia, nam giới chiếm tỷ lệ 65,5%. Nhóm tuổi từ 51-60 chiếm tỷ lệ cao nhất 42%, nhóm 61-70 và 41 đến 59 tuổi chiếm tỷ lệ gần bằng nhau là 24%. Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu ung thư đường hô hấp, ung thư đường tiêu hóa gần bằng nhau là 28%, ung thư đầu mặt cổ chiếm tỷ lệ 16,5%, ung thư vú- phụ khoa chiếm 13,5%. Thời gian trung bình mắc bệnh của đối tượng nghiên cứu là 3,8 tháng, người bệnh sút trung bình 6,7 kg. Các bệnh nhân gầy ở các mức độ đều tăng cao gấp 5 lần lúc vào viện so với lúc người bệnh chưa bị bệnh.
Sụt cân dẫn tới suy dinh dưỡng là một trong của triệu chứng đầu tiên của bệnh ung thư, trong vòng 3-6 tháng người bệnh ung thư sụt cân rõ rệt, sụt cân thường gặp đối với những bệnh nhân ung thư đường hô hấp, ung thư đường tiêu hóa và ung thư đầu mặt cổ. Theo một nghiên cứu của Nguyễn Bá Đức cho thấy 40-80% số bệnh nhân đều giảm cân rồi dẫn đến suy mòn khi bị ung thư nhất là ung thư phổi 61%, ung thư dạ dày 87%.
Chúng ta biết rằng suy dinh dưỡng là một tình trạng hay gặp ở bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn. Tình trạng suy dinh dưỡng sẽ dẫn tới nhiều hậu quả nghiêm trọng cho người bệnh ung thư làm giảm sức khỏe, giảm thể trạng, giảm sức đề kháng với bệnh. Suy dinh dưỡng làm bệnh nhân ung thư chậm lại cơ hội điều trị phẫu thuật, tia xạ, hóa chất hoặc có thể mắc các bệnh kèm theo như nhiễm trùng.
Trong nghiên cứu “Khảo sát tình hình dinh dưỡng tại một số khoa lâm sàng ở Bệnh viện Ung bước thành phố Hồ Chí Minh” tác giả Nguyễn Đức Bảo cùng cộng sự trên 43 trường hợp ung thư cho thấy độ tuổi trung bình là 54 tuổi, nam gấp 5 lần so với nữ. 74% trường hợp điều trị có xạ trị, 25,6% trường hợp có hóa trị đồng thời. Thời gian điều trị trung bình là 151 ngày. Kết quả nghiên cứu cho thấy 100% bệnh nhân có chán ăn và sụt cân, 100% bệnh nhân giảm sút trong khẩu phần ăn, mức độ giảm sút thay đổi theo giai đoạn của bệnh, tỷ lệ suy dinh dưỡng chiếm đến 97,6%. Suy dinh dưỡng độ 2 chiếm tỷ lệ cao nhất là 53,4%. Đối tượng nghiên cứu có cân nặng trung bình là 51,3kg, chiều cao trung bình 1,59m. Các chỉ số đánh giá mức độ suy dinh dưỡng như BMI, Hct, Hb thì số lượng bạch cầu lympho đếm trong 1ml trước điều trị có mức độ thay đổi nhiều nhất, đây cũng là yếu tố nhạy nhất để đánh giá mức độ suy dinh dưỡng.
Sau khi dứt điều trị, có sự gia tăng  mức độ suy dinh dưỡng so với trước khi điều trị, từ không có suy dinh dưỡng tới suy dinh dưỡng độ 3, độ 2. Trong đó tỷ lệ hóa trị kết hợp xạ trị làm tăng tỷ lệ suy dinh dưỡng độ 2 lên độ 3 là 54,5%, đối với hóa xạ đồng thời tỷ lệ này là 36,3%.
Tác giả nghiên cứu cho rằng điều trị hóa trị có vai trò quan trọng ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân nhiều hơn là xạ trị hoặc phẫu trị.
Theo tác giả nghiên cứu, suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư là một tình trạng rất phổ biến đặc biệt là các ung thư ở giai đoạn tiến xa và làm ảnh hưởng xấu đến quá trình điều trị. Cần phân loại các nhóm người bệnh có nguy cơ suy dinh dưỡng để có chiến lược can thiệp dinh dưỡng hiệu quả ngay từ đầu là rất quan trọng, qua đó góp phần chăm sóc hỗ trợ tích cực người bệnh hiệu quả hơn.
Hữu Tráng