Hai tác giả Khổng Thị Thúy Lan – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Phúc và Phạm Duy Tường – Đại học Y Hà Nội đã có báo cáo “Tình trạng dinh dưỡng và tập tính ăn uống của bệnh nhân Đái tháo đường tuýp 2”.
Đây là nghiên cứu mô tả cắt ngang, được thực hiện từ tháng 9/2014 đến tháng 3/2015. Có 161 bệnh nhân mắc Đái tháo đường (ĐTĐ) tuýp 2 đến khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Phúc tham gia nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nam giới chiếm 52,2%, tiền sử gia đình mắc ĐTĐ tuýp 2 là 16%. Tỷ lệ đối tượng nghiên cứu ở thành thị và nông thôn gần bằng nhau, độ tuổi trên 50 tuổi chiếm tỷ lệ cao hơn 4 lần so với nhóm dưới 50 tuổi. Về yếu tố nghề nghiệp, 66,5% là công nhân viên chức, hưu trí, người làm nông, lâm nghiệp chiếm gần ¼; tỷ lệ nghề nghiệp nội trợ chỉ chiếm tỷ lệ 2,5%.
Đối với tỷ lệ đối tượng nghiên cứu có tiền sử nhẹ cân, gầy ở nam giới là gần 2%, trong khi béo phì gấp 10 lần (19,3%). Đối với nữ giới tỷ lệ béo phì cao gấp 4 lần so với nữ gầy. Ở cả nam và nữ giới tỷ lệ có tăng huyết áp, tăng lipit chiếm gần 45%; hội chứng chuyển hóa ở nữ giới chiếm tỷ lệ 26% cao hơn so với nam giới (19%). Riêng ở nữ giới có sinh con trên 4000g chiếm tỷ lệ gần 1/5. Đối với chỉ số vòng bụng trên 80cm ở nữ giới chiếm 50,6%. Vòng bụng trên 90cm ở nữ giới chiếm đếm 78,6%. Về tỷ số vòng bụng/vòng mông, 100% nữ giới lớn hơn 0,8, ở nam giới lớn hơn 0,9 là 56%. Xét nghiệm HbA1C trên ngưỡng 7% chiếm tỷ lệ 81,4%.
Tác giả nghiên cứu đã đưa ra kết luận là tỷ lệ mắc bệnh ĐTĐ tuýp 2 không có sự khác biệt giữa nam và nữ, giữa khu vực nông thôn và thành thị; bệnh xuất hiện ở nhóm đối tượng trẻ tuổi, trong độ tuổi lao động và ở người cao tuổi. Sở thích ăn uống đồ ngọt chiếm tỷ lệ 70,8%, thói quen ăn vặt, ăn đêm chiếm tỷ lệ khá phổ biến ở người ĐTĐ tuýp 2. Có một mối liên quan đó là ở những người có chỉ số vòng bụng lớn cùng với thói quen hút thuốc lá thường xuyên và có sở thích ăn ngọt là những vấn đề cần quan tâm ở bệnh nhân ĐTĐ tuýp 2.
Chúng ta biết rằng ĐTĐ là bệnh rối loạn chuyển hóa carbonhydrat mạn tính do thiếu hụt insulin tuyệt đối hoặc tương đối. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết cùng với các rối loạn về chuyển hóa đường, đạm, mỡ, chất khoáng gây nhiều biến chứng cấp và mạn tính.
Theo Hiệp hội ĐTĐ quốc tế, bệnh ĐTĐ tuýp 2 ngày càng có xu hướng xuất hiện ở những người trong độ tuổi lao động và ở lứa tuổi trẻ hơn. Trong tương lai, dự báo các nước đang phát triển sẽ phải chi phí rất tốn kém cho việc chăm sóc điều trị người bệnh ĐTĐ.
Tại Việt Nam bên canh mô hình bệnh tật của nước đang phát triển là suy dinh dưỡng, thiếu vi chất dinh dưỡng, bệnh nhiễm khuẩn thì hiện nay xuất hiện mô hình bệnh tật của nước phát triển. Cụ thể Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ gia tăng bệnh ĐTĐ nhanh nhất thế giới, khoảng 8-10%/năm, báo cáo của Bệnh viện Nội tiết Trung ương tỷ lệ hiện mắc ĐTĐ tuýp 2 ở người trưởng thành của Việt Nam là 5,42%.
Điều trị bệnh ĐTĐ cần quản lý dinh dưỡng bằng chế độ ăn hợp lý, tăng cường vận động thích hợp; điều trị bằng thuốc khi cần thiết theo chỉ định của bác sĩ, bệnh nhân tự theo dõi quá trình điều trị. Để phòng bệnh ĐTĐ mỗi chúng ta cần có chế độ ăn uồng cân bằng, tránh lạm dụng rượu bia, thuốc lá, mỗi người cần tăng cường tập luyện thể dục hàng ngày, thường xuyên chọn môn thể dục phù hợp với sức khỏe, qua đó phòng ngừa bệnh tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa. Một vấn đề cũng hết sức lưu ý đó là luôn giữ tinh thần trạng thái cân bằng, không căng thẳng, âu lo, phiền muộn, luôn biết cách tạo được niềm vui, lạc quan trong cuộc sống hàng ngày.
Tường Huân