Việt Nam là quốc gia ven biển nằm ở vùng nhiệt đới, gió mùa với hơn 1300km bờ biển.
Bão, siêu bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến tàu thuyền đánh cá trên biển; trong 5 năm qua xảy ra hơn 3700 vụ, làm chết 917 người, mất tích 867 người, chìm hư hỏng hơn 1800 phương tiện. Công tác tìm kiếm cứu nạn tàu cá trên biển thực tế còn gặp nhiều khó khăn.
Người bị nạn trên biển bao gồm các nạn nhân trong các vụ tai nạn trên biển như tàu đâm va; phá nước, tai nạn lao động, người lao động bị bệnh trong thời gian công tác trên biển; các nạn nhân được phát hiện, cứu vớt trôi dạt trên biển nhưng chưa rõ nguyên nhân, hoặc các nạn nhân được các phương tiện nước ngoài cứu vớt và đề nghị ta tiếp nhận bàn giao trợ giúp.
Theo Trung tâm Quốc gia điều hành tìm kiếm cứu nạn, một số kinh nghiệm trong công tác ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trên biển là: Khi xảy ra các vụ đâm va phương tiện và người rơi xuống biển thì phương tiện gây tai nạn hoặc phương tiện có người rơi xuống biển chủ động phát hiện và cứu vớt kịp thời thì khả năng sống của nạn nhân rất cao, việc hỗ trợ y tế cấp cứu sẽ ở mức kiểm soát được.
Trường hợp nạn nhân là ngư dân tham gia hoạt động sản xuất trên biển thì khi xảy ra tình huống phải kết nối hỗ trợ y tế 115, thông báo qua các đài thông tin duyên hải đề nghị được hỗ trợ và chủ động xác định phương án đưa nạn nhân về các đảo hoặc về bờ để có được sự trợ giúp hiệu quả của các cơ sở y tế.
Trường hợp các thuyền viên trên tàu được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về sơ cấp cứu nạn nhân thì khả năng bảo đảm tính mạng cho nạn nhân là rất cao.
Các tàu cá của Ngư dân cần phải có cơ số thuốc cấp cứu cơ bản để sử dụng cho các trường hợp cấp cứu nạn nhân khẩn cấp.
Trung tâm Quốc gia điều hành tìm kiếm cứu nạn cũng đưa ra một số kiến nghị đề xuất cụ thể là trong thời gian tới đề nghị Bộ Y tế tăng cường chỉ đạo Sở Y tế các tỉnh, thành phố ven biển mở các lớp tập huấn về hỗ trợ y tế, sơ cấp cứu nạn nhân trên biển cho Thuyền trưởng và các thuyền viên trên các tàu cá.
Tăng cường công tác kiểm tra sức khỏe thuyền viên lao động trên các tàu cá, bảo đảm người đi biển không có các bệnh mãn tính, hiểm nghèo có thể phát sinh trong thời gian làm việc dài ngày trên biển.
Trong kiểm định chất lượng phương tiện cần đưa chỉ tiêu dự trữ thuốc men và khả năng tự hỗ trợ y tế của phương tiện vào kiểm tra để bảo đảm các phương tiện có thể xử lý hỗ trợ y tế ban đầu.
Lãnh đạo ngành Y tế các địa phương chủ động tham mưu đề xuất với lãnh đạo địa phương tăng cường công tác tuyên truyền phát huy “tổ đội đánh bắt thủy hải sản trên biển” theo phương châm “4 tại chỗ” để khi có tình huống người bị nạn trên biển các tàu có thể hỗ trợ y tế và vận chuyển nạn nhân về bờ nhanh nhất.
Các địa phương cũng cần có chế tài cụ thể đối với các phương tiện từ chối đưa nạn nhân về bờ cấp cứu gây ra thiệt hại về tính mạng nạn nhân.
Anh Huy