Nước thải y tế là nước thải phát sinh từ các cơ sở y tế bao gồm: cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở dự phòng, cơ sở nghiên cứu, đào tạo y-dược, cơ sở sản xuất thuốc.
Đối với cơ sở khám chữa bệnh: nước thải từ các cơ sở khám chữa bệnh phát sinh chủ yếu từ khu vực văn phòng, các khoa lâm sàng, các khoa cận lâm sàng, nhà bếp…Tuy nhiên, lượng nước thải tại các khu vực là khá khác nhau; lượng nước thải phát sinh lớn nhất là tại khu vực điều trị nội trú bao gồm nước thải tắm giặt, vệ sinh, tiếp đến là khu vực phòng khám, phòng thí nghiệm, phòng mổ và khu vực văn phòng.
Ở Việt Nam, theo TCVN 4513:1998 tiêu chuẩn thiết kế thì lượng nước cấp cho bệnh viện là 250-300 lít/giường bệnh/ngày. Đối với TYT, phòng khám đa khoa là 15 lít/bệnh nhân/ngày.
Nếu quy mô bệnh viện 100-300 giường bệnh tiêu chuẩn nước cấp là 700l/giường/ngày; lượng nước thải ước tính là 70m3/ngày; Nếu quy mô bệnh viện 300-500 giường bệnh, con số tương ứng là 600 và 200-300 m3/ngày; Nếu bệnh viện trên 700 giường bệnh thì tiêu chuẩn nước cấp là 600l/giường/ngày và lượng nước thải ước tính là >400m3/ngày.
Nước thải y tế chứa các chất rắn, các chỉ tiêu hữu cơ (BOD5, COD); các chất dinh dưỡng (chỉ tiêu ni tơ và photpho); chất khử trùng ; đặc biệt là các vi sinh vật gây bệnh. Nước thải y tế chứa các vi sinh vật gây bệnh như: Salmonella typhi gây bệnh thương hàn, Salmonella paratyphi gây bệnh phó thương hàn, Shigella sp. Gây bệnh lỵ, Vibrio cholera gây bệnh tả…Ngoài ra, trong nước thải y tế còn chứa các vi sinh vật gây nhiễm bẩn nguồn nước từ phân như Colyform và Fecal Colyform, Fecal streptococci, Clostridium perfringens…
Các giai đoạn xử lý nước thải y tế gồm giai đoạn xử lý sơ bộ với phương pháp vật lý, hóa học; giai đoạn xử lý bậc 1 bằng phương pháp cơ học; giai đoạn xử lý bậc 2 bằng phương pháp sinh học; phương pháp xử lý bùn cặn; giai đoạn khử trùng bằng hóa học và hóa lý.
Có nhiều công nghệ ứng dụng để xử lý nước thải như công nghệ xử lý nước thải bậc 1 phân tán kết hợp xử lý sinh học trong điều kiện tự nhiên tập trung; công nghệ xử lý nước thải tập trung bằng phương pháp sinh học trong điều kiện nhân tạo, điều kiện tự nhiên; công nghệ xử lý nước thải bằng bùn hoạt tính trong bể hiếu khí; công nghệ xử lý nước thải theo nguyên lý hợp khối và công nghệ xử lý nước thải bằng công nghệ AAO.
Việc chọn lựa công nghệ để sử dụng còn phụ thuộc vào điều kiện của từng bệnh viện, về diện tích bố trí khu xử lý nước thải, công nghệ phải đơn giản dễ vận hành, đảm bảo được hoạt động ổn định, chi phí đầu tư, thời gian tính cho việc thực hiện áp dụng công nghệ trong 15 năm, và công nghệ được lựa chọn phải đáp ứng được QCCN 28:2010/ BTNMT của Bộ Tài nguyên Môi trường.
Thanh Tùng