
Tại Hội nghị tổng kết phòng chống dịch và hoạt động y tế khác năm 2014 khu vực miền Trung do viện Pasteur Nha Trang tổ chức ngày 31/3/2015, Ths Hồ Văn Quốc – Khoa sức khỏe – Môi trường và Học đường đã có báo cáo về kết quả hoạt động y tế học đường năm 2014.
Khu vực miền Trung có 11 tỉnh thành phố là Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, toàn khu vực có hơn 4.800 trường học từ cấp mầm non đến cấp trung học phổ thông, trong đó tỷ lệ trường có phòng y tế là 66%, trường có cán bộ y tế chuyên trách có tỷ lệ hơn 64%, cán bộ y tế trường học có trình độ từ y sỹ trở lên chiếm tỷ lệ 22,5%.
Trong số gần 4000 lượt kiểm tra hoạt động y tế trường học, nhà trường tự kiểm tra có tỷ lệ 17%, ngành giáo dục kiểm tra chiếm tỉ lệ gần 8%, ngành y tế kiểm tra gần 40%, liên ngành y tế và giáo dục kiểm tra chiếm tỷ lệ hơn 35%. Chuyên đề kiểm tra về các điều kiện vệ sinh trường học thực hiện hơn 3.200 trường ( đạt tỷ lệ 67%), hơn 3.200 trường đã được kiểm tra về điều kiện vệ sinh môi trường trường học ( đạt tỷ lệ 67%), gần 2.200 trường được kiểm tra công tác an toàn vệ sinh thực phẩm, số trường có bếp ăn chiếm đến 75%. Kết quả kiểm tra cho thấy bàn, ghế học sinh đúng quy cách ở các cấp đạt tỷ lệ gần 75%, cấp trung học phổ thông đạt thấp nhất gần 60%. Tỷ lệ các trường có nguồn nước ăn uống, nước sinh hoạt và điều kiện vệ sinh môi trường trong trường học đạt yêu cầu là 90%.
Trung tâm Y tế Dự phòng các tỉnh, thành phố đã kiểm tra công tác vệ sinh an toàn thực phẩm 50 trường mầm non, 66 trường tiểu học, 10 trường trung học cơ sở và 33 trường trung học phổ thông. Trạm Y tế xã kiểm tra được 254 trường mầm non, 170 trường tiểu học, 42 trường trung học cơ sở. Kết quả cho thấy công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong các trường học đã được thực hiện tốt, tuy nhiên nguồn gốc thực phẩm ở một số trường không rõ ràng (chiếm tỷ lệ 23%); Một vấn đề lưu ý là các Trung tâm Y tế Dự phòng phải sử dụng các trang thiết bị kiểm tra dùng chung với khoa sức khỏe nghề nghiệp; một số thiết bị cũ và hư hỏng. Thực tế tại 11 tỉnh thành phố hiện nay chỉ có 4 máy đo ánh sáng, 4 máy đo tiếng ồn để phục vụ công tác kiểm tra y tế trường học. Một điều đáng ghi nhận, trong năm 2014 đã có 79 lớp tập huấn đã được tổ chức cho gần 4.400 học viên, nội dung về kỹ thuật giám sát các yếu tố vệ sinh trường học, khám phân loại sức khỏe học sinh, phòng chống bệnh tật học đường, sơ cấp cứu và an toàn vệ sinh thực phẩm. Các tỉnh Quảng Ngãi, Phú Yên, Khánh Hòa, Bình Thuận hoạt động tập huấn khá tốt. Công tác truyền thông giáo dục sức khỏe được tổ chức lồng ghép chương trình dạy học, nói chuyện dưới cờ, phát thanh măng non…một số trường tổ chức vào các hội thi, sinh hoạt ngoại khóa, hội trại…
Trong năm 2014, Viện Pasteur Nha Trang đã chủ trì đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh đánh giá thực trạng y tế trường học tại 100 trường của tỉnh Khánh Hòa và đưa ra nhiều kiến nghị cho công tác y tế trường học.
Theo đánh giá của Ths Hồ Văn Quốc, công tác quản lý, chăm sóc sức khỏe học sinh tại các trường tổ chức chưa toàn diện, các cấp học nhỏ như mẫu giáo, tiểu học thực hiện tốt hơn những cấp học lớn, theo báo cáo 70% các trường đã có ban chăm sóc sức khỏe học sinh, 66% các trường có tủ thuốc thiết yếu, gần 60% trường có thực hiện khám sức khỏe. Đối với công tác báo cáo thống kê các trường chưa quan tâm, chỉ gần 40% có thống kê báo cáo. Qua công tác khám sức khỏe cho thấy có hơn 20% các học sinh khối tiểu học có bệnh về răng miệng, ở học sinh trung học cơ sở tỷ lệ này là 14% và phổ thông trung học là 17%; có tật khúc xạ cao nhất là học sinh phổ thông trung học chiếm tỷ lệ 1%, học sinh tiểu học 0,2%.
Theo Ths Hồ Văn Quốc, công tác chăm sóc sức khỏe y tế trường học cần kiện toàn mạng lưới chuyên trách tại các Trung tâm Y tế huyện, thị xã, thành phố và can bộ chuyên trách làm công tác y tế trường học tại các cấp. Nhất là trường mầm non. Cần tổ chức tốt hoạt động khám sức khỏe định kỳ toàn diện cho học sinh, cải thiện tốt điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị tại các trường cho hợp quy cách, quy định.
Một vấn đề cần lưu ý là nhà trường cần xét nghiệm nguồn nước uống cho học sinh theo định kỳ, có chính sách ưu đãi cho nhân viên là công tác y tế trường học. Các ngành các cấp, Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo cần quan tâm bổ sung kinh phí chi cho hoạt động y tế trường học, đầu tư thêm các trang thiết bị cho mạng lưới kiểm tra, giám sát; Đồng thời thường xuyên báo cáo có chất lượng từ phía xã, phường lên quận, huyện và tuyến tỉnh.
Phương Thảo