
BS. Trần Văn Tin- Giám đốc Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS- cho biết Tết Ất Mùi 2015, Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS vẫn bố trí đủ cán bộ để trực cung cấp dịch vụ điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone. Hiện nay, Trung tâm đang điều trị Methadone cho hơn 100 bệnh nhân.
Cũng theo BS Tin, gia đình, bạn bè và các đồng đẳng viên là những nguồn hỗ trợ rất quan trọng với những người bắt đầu tham gia điều trị Methadone. Người bệnh sẽ trở nên tốt hơn khi họ nhận được hỗ trợ xã hội tích cực (chỗ ở, công việc và các mối quan hệ ổn định). Hỗ trợ có thể bao gồm các hỗ trợ về tâm lý và/hoặc các hỗ trợ thiết thực khác như:
- Thông tin đầy đủ về tính chất mãn tính và tái diễn của nghiện heroin và lợi ích của điều trị;
- Lắng nghe người bệnh, chấp nhận và khuyến khích họ đạt mục tiêu do họ đề ra;
- Tham gia các cuộc hẹn với những người mà người bệnh muốn (ví dụ bác sỹ, tư vấn viên);
- Động viên người bệnh xây dựng các mối quan hệ bạn bè, mạng lưới hỗ trợ và tham gia tích cực vào các hoạt động có lợi cho sức khỏe;
- Tham dự các buổi tư vấn gia đình hoặc tư vấn cặp đôi để biết cần phải làm gì trong trường hợp quá liều.
Hỗ trợ một người đang điều trị nghiện không phải là công việc đơn giản. Sẽ có rất nhiều lúc người hỗ trợ cảm thấy thất vọng, căng thẳng và chán nản. Điều đó là bình thường. Điều quan trọng là người hỗ trợ phải có người để tâm sự và được hỗ trợ - có thể là bạn bè, tư vấn viên hoặc bác sỹ.
Điều trị duy trì bằng thuốc Methadone đòi hỏi người bệnh phải đến cơ sở điều trị hàng ngày để được phát thuốc. Điều này có thể trở thành vấn đề với những bệnh nhân chán nản với việc hàng ngày đến cơ sở điều trị. Tuy nhiên, nếu điều trị bị cách quãng, bệnh nhân sẽ không đạt được hiệu quả điều trị mong muốn hoặc nhóm điều trị sẽ trở nên chán nản với những bệnh nhân không có động lực. Trong trường hợp này gia đình và bạn bè đóng vai trò quan trọng hỗ trợ bệnh nhân tuân thủ điều trị.
Vì methadone có thể gây buồn ngủ khi tăng liều nên cần lưu ý rằng bệnh nhân không được lái xe hoặc đi xe máy trong suốt 2 tuần đầu điều trị. Cần phải hỗ trợ bệnh nhân đến cơ sở điều trị bằng các phương tiện khác.
Gia đình và bạn bè có thể giúp bệnh nhân không bỏ điều trị, đặc biệt trong giai đoạn đầu, khi liều dùng Methadone ở mức thấp. Bằng cách đi cùng bệnh nhân đến cơ sở điều trị hàng ngày, bạn sẽ giúp họ đỡ buồn chán và để họ hiểu rằng bạn thực sự quan tâm đến họ
Hỗ trợ tránh tái nghiện
Tái nghiện có nghĩa là sử dụng lại heroin và quay trở lại lối sống lệ thuộc ma túy. Một số bệnh nhân cảm thấy khó tuân thủ quy trình hàng ngày phải đến cơ sở điều trị, chịu sự quan sát và kiểm tra bởi nhóm điều trị. Một số gợi ý giúp giảm cảm giác buồn chán và giúp dự phòng tái nghiện:
● Cùng bệnh nhân đến cơ sở điều trị càng thường xuyên càng tốt – đặc biệt trong 3 tháng đầu điều trị
● Động viên, giúp đỡ bệnh nhân tham gia nhóm hỗ trợ và các khóa tư vấn
● Cố gắng thông cảm khi bệnh nhân trở nên dễ kích thích, cáu gắt hoặc khó ngủ, đó là những dấu hiệu của việc thích ứng với cuộc sống không phụ thuộc heroin. Điều quan trọng là hãy trao đổi với bệnh nhân về các phản ứng đó, đừng lờ đi hoặc cáu gắt với họ.
● Động viên bệnh nhân không nên đến các địa điểm hoặc tiếp xúc với những người có thể “gây ra” cảm giác thèm heroin. Đặc biệt là những bạn nghiện heroin và những địa điểm liên quan đến việc sử dụng heroin trước đây của họ
● Giúp bệnh nhân tìm việc làm, tham gia các hoạt động tình nguyện và các hoạt động giải trí vì những bệnh nhân đang điều trị Methadone có thể cảm thấy họ có quá nhiều thời gian trong ngày hơn so với việc trước đây.
Bệnh nhân cần phải đến nhận thuốc hàng ngày, giữ lịch hẹn với bác sỹ và tư vấn viên, tuân thủ các quy định của chương trình. Tuy nhiên, nếu không tuân thủ các quy định của chương trình điều trị hoặc trong một số trường hợp đặc biệt khác, bệnh nhân tham gia điều trị sẽ phải được xem xét lại và trong một số ít trường hợp cần cân nhắc đến việc chấm dứt điều trị.
Thùy Dung