Ngày 27/2/2015, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đã ký ban hành Thông tư số 01/2015/TT-BYT về “Hướng dẫn tư vấn phòng, chống HIV/AIDS tại cơ sở y tế”; Thông tư có hiệu lực vào ngày 15/4/2015. Thông tư quy định nội dung, tổ chức hoạt động tư vấn phòng, chống HIV/AIDS trước và sau xét nghiệm HIV tại cơ sở y tế.
Điều 5 của Thông tư quy định về nội dung tư vấn trước xét nghiệm gồm: giới thiệu, thảo luận lý do tư vấn, xét nghiệm HIV; thảo luận các nguy cơ có khả năng lây nhiễm HIV; trao đổi, giải thích về ý nghĩa và lợi ích của việc xét nghiệm HIV và biết kết quả xét nghiệm HIV. Tư vấn sau xét nghiệm HIV gồm:
- Tư vấn cho người có kết quả xét nghiệm HIV âm tính: giải thích kết quả xét nghiệm và ý nghĩa của giai đoạn cửa sổ; hướng dẫn, trao đổi các biện pháp giảm nguy cơ lây nhiễm HIV; tư vấn sự cần thiết tham gia các dịch vụ hỗ trợ về tinh thần, tâm lý, xã hội, chăm sóc y tế, dự phòng lây nhiễm HIV.
- Tư vấn cho người có kết quả khẳng định HIV dương tính: thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính; tư vấn hỗ trợ tinh thần, tâm lý; hướng dẫn cách bộc lộ tình trạng nhiễm HIV với vợ, chồng, người có quan hệ tình dục hoặc sử dụng chung bơm kim tiêm với người được tư vấn và khuyến khích người được tư vấn giới thiệu các đối tượng này và con của người được tư vấn (nếu có) đến tư vấn và xét nghiệm HIV; tư vấn về các biện pháp phòng lây nhiễm HIV cho người khác và trách nhiệm pháp lý đối với việc phòng lây nhiễm HIV cho người khác; tư vấn về lợi ích và sự cần thiết tham gia dịch vụ chăm sóc, điều trị và dự phòng lây nhiễm HIV.
- Đối với người có kết quả xét nghiệm HIV không xác định: giải thích ý nghĩa của kết quả xét nghiệm; đánh giá lại thời gian có nguy cơ phơi nhiễm HIV gần nhất của khách hàng và tư vấn việc cần thiết xét nghiệm lại HIV sau 14 ngày.
Điều 7 quy định về hình thức tư vấn gồm tư vấn nhóm; tư vấn cặp vợ, chồng hoặc hai người có quan hệ tình dục với nhau; tư vấn cá nhân. Việc lựa chọn hình thức tư vấn tùy thuộc vào quy mô người bệnh, nhu cầu cụ thể của mỗi người bệnh. Không áp dụng tư vấn nhóm đối với tư vấn sau xét nghiệm HIV cho người bệnh có kết quả xét nghiệm HIV dương tính.
Điều 8 quy định sau khi tư vấn trước xét nghiệm HIV, nếu người được tư vấn đồng ý thực hiện xét nghiệm HIV thì hướng dẫn người được tư vấn ký đồng ý làm xét nghiệm HIV vào bệnh án nếu người được tư vấn là người bệnh đang được điều trị nội trú; điền và ký phiếu xác nhận đồng ý xét nghiệm HIV theo mẫu quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này đối với người được tư vấn không thuộc đối tượng là người bệnh đang được điều trị nội trú.
Điều 10 Thông tư quy định Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ chỉ định các đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý chịu trách nhiệm tập huấn tư vấn phòng, chống HIV/AIDS bảo đảm đúng quy định tại Thông tư này và Thông tư 22/2013/TT-BYT hoặc đề nghị các đơn vị quy định tại Khoản 3 Điều 9 Thông tư này tổ chức tập huấn tư vấn phòng, chống HIV/AIDS cho các nhân viên y tế trong các cơ sở y tế trên địa bàn quản lý trong trường hợp cần thiết.
Điều 13 Thông tư quy định từ ngày 15 tháng 4 năm 2015 bãi bỏ các Quyết định số 647/QĐ-BYT ngày 20 tháng 02 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Y tế về Hướng dẫn tư vấn và xét nghiệm HIV tự nguyện; Khoản 5 Điều 1 và cụm từ “Khoản 5” tại Khoản 2 Điều 3 Thông tư số 33/2011/TT-BYT ngày 26 tháng 8 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định việc xét nghiệm HIV bắt buộc trong một số trường hợp cần thiết để chẩn đoán và điều trị cho người bệnh.
Minh Truyền