Một nghiên cứu về bệnh sốt xuất huyết tại Cà Mau giai đoạn 2003-2013 đã đưa ra dự báo sốt xuất huyết Dengue thường sẽ bùng phát vào giữa mùa mưa.
Nghiên cứu đã được tiến hành ở hai khu vực đồng bằng ven biển và đồng bằng chiêm trũng của tỉnh Cà Mau, là một tỉnh luôn là điểm nóng về bệnh sốt xuất huyết. Khu vực đồng bằng sông Cửu Long thường có số ca mắc sốt xuất huyết chiếm tỷ lệ 70-80% trên toàn quốc.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự chênh lệch lớn về số ca mắc sốt xuất huyết Dengue giữa các tháng trong năm. Số ca mắc bắt đầu tăng cao từ đầu mùa mưa và đạt đỉnh vào giữa mùa mưa (tháng 7). Phát hiện cho thấy thời gian bùng phát dịch sốt xuất huyết tương ứng thời gian phát triển của muỗi Ae.aegypti, vì vậy để kiểm soát và phòng chống tốt bệnh sốt xuất huyết thì cần phải kiểm soát tốt véctơ truyền bệnh. Nghiên cứu cũng cho thấy tình trạng mắc bệnh sốt xuất huyết ở khu vực đồng bằng ven biển cao hơn ở khu vực đồng bằng chiêm trũng.
Trong phần phân tích từ mô hình hồi quy giữa dịch bệnh và điều kiện thời tiết khí hậu, nghiên cứu cho thấy ở những tháng 3, tháng 4 là các tháng cách đầu mùa dịch 2-3 tháng gây ảnh hưởng lên số ca mắc bệnh đầu mùa. Đối với các dịch bệnh, nếu số ca mắc bệnh đầu mùa tăng cao sẽ kéo theo sự gia tăng của tổng số ca mắc của cả mùa dịch. Ngoài ra nghiên cứu cũng phát hiện đỉnh dịch phụ từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau cho thấy có mối liên quan giữa dịch bệnh với nhiệt độ trung bình, nhiệt độ tối thấp của tháng 11. Như vậy, nếu nhiệt độ những tháng cuối năm không giảm mà tăng bất thường sẽ dẫn đến một đợt bùng phát dịch nhỏ và có thể ảnh hưởng tình hình dịch bệnh của năm sau đó.
Theo báo cáo của Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh Khánh Hòa, năm 2014 có số mắc sốt xuất huyết là 1.068 ca, giảm 85% so với năm 2013. Tất cả các huyện, thị xã, thành phố đều có số ca mắc sốt xuất huyết giảm, trong đó Ninh Hòa giảm 82%, Nha Trang giảm 04%, Diên Khánh giảm 89%, Cam Lâm giảm 90%, Cam Ranh giảm 91%. Phân lập vi rút cho thấy phát hiện cả 4 týp huyết thanh D1, D2, D3 và D4.
Năm 2013, đỉnh dịch sốt xuất huyết rơi vào tháng 7 với 863 ca mắc, trong khi tháng 3/2013 số ca mắc sốt xuất huyết giảm xuống thấp nhất năm là 350 ca. Tương tự phát hiện nghiên cứu ở Cà Mau, do những tháng cuối năm 2012, số ca mắc gần với đỉnh dịch tháng 7/2013 là 829 ca. Trong năm 2014, đường cong biểu đồ của sốt xuất huyết tại tỉnh Khánh Hòa không có đỉnh dịch, trung bình số ca mắc mỗi tháng dao động 50-60 trường hợp; chỉ có tháng 11, 12 tăng lên 224 ca mắc sốt xuất huyết; khác rất xa so với biểu đồ cảnh báo dịch sốt xuất huyết được đưa ra trước đó; ví dụ dự báo tháng 7 là 1.400 trường hợp mắc, thực tế tháng 7/2014 chỉ có 53 ca mắc.
Hiện nay, theo kế hoạch Trung tâm Y tế Dự phòng, việc tổ chức phun hóa chất diệt muỗi và chiến dịch diệt lăng quăng 2 lần/ năm; lần 1 vào tháng 5, 6 và lần 2 vào tháng 9, 10 tại 20% số xã trọng điểm. Đồng thời các xã đều có giám sát chỉ số côn trùng trước và sau các đợt phun, diệt; những nơi có chỉ số côn trùng cao được tiến hành phun hóa chất đợt tiếp theo. Công tác phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết gặp một số khó khăn đó là thời tiết thay đổi, mưa nắng thất thường, một số địa phương còn tình trạng thiếu nước sinh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết phát triển. Nhiều công trình xây dựng dang dở cũng tạo điều kiện thuận lợi muỗi sinh sống; người dân ở vùng có dịch bệnh sốt xuất huyết còn lơ là, chủ quan trong việc thường xuyên diệt lăng quăng tại hộ gia đình. Một vấn đề cũng làm hoạt động phòng chống sốt xuất huyết tại địa phương chưa đạt hiệu quả cao đó là kinh phí phòng chống sốt xuất huyết cắt giảm nhiều, ảnh hưởng đến sự tham gia của các xã có cộng tác viên phòng chống sốt xuất huyết.
Bảo Trâm