Trước hết là trường hợp nghi ngờ tăng huyết áp áo choàng trắng. Gọi là áo choàng trắng là vì khi người bệnh đến phòng khám gặp người bác sĩ có thể làm gia tăng sự lo âu, hồi hộp vì vậy làm tăng huyết áp cho người bệnh. Các chỉ định khác gồm chẩn đoán huyết áp tại phòng khám là tăng huyết áp (THA) độ I (huyết áp tâm thu 140 – 159 mmHg, huyết áp tâm trương 90-99 mmHg); những bệnh nhân tại phòng khám có THA nhưng không có tổn thương cơ quan đích và người bệnh có nguy cơ tim mạch thấp; bác sĩ nghi ngờ người bệnh có THA ẩn dấu; huyết áp phòng khám bình thường cao; huyết áp phòng khám bình thường ở bệnh nhân có tổn thương cơ quan đích không triệu chứng hoặc bệnh nhân có nguy cơ tim mạch cao. Xác định được hiệu ứng áo choàng trắng ở bệnh nhân THA; huyết áp phòng khám thay đổi đáng kể ở các lần thăm khám. Những trường hợp hạ huyết áp do thần kinh tự chủ, do tư thế, do sau ăn, sau giấc ngủ trưa và do thuốc, huyết áp phòng khám cao hoặc nghi ngờ tiền sản giật ở phụ nữ mang thai.
Như vậy chúng ta thấy có khá nhiều trường hợp rất cần theo dõi đo huyết áp tại nhà, tự đo huyết áp. Để việc đo huyết áp tại nhà được tốt, chúng ta cần lưu ý nên sử dụng máy đo huyết áp đã được chuẩn hóa và đo đúng quy trình. Không dùng loại đo huyết áp ở cổ tay vì không chính xác.
Tiện lợi của việc theo dõi huyết áp tại nhà là ghi được các số đo huyết áp khi thức trong nhiều ngày, điều này sẽ làm giảm được hiệu ứng THA áo choàng trắng. Khi người bệnh đo huyết áp tại nhà, người bệnh sẽ biết con số HA của mình khi điều trị. Con số HA đo tại nhà thường thấp hơn con số đo HA tại phòng khám, người thầy thuốc sẽ giảm bớt ngưỡng, mục tiêu điều trị HA. Hiện nay cũng chưa có quy định nào về số lần đo, thời điểm đo HA tại nhà và ngưỡng nào là bất thường. Tuy nhiên nếu người bệnh có số đo HA tại nhà < 130/85 mmHg có thể xem như bình thường. Tự đo HA tại nhà trong nhiều ngày giúp cung cấp trị số HA được cho là gần với hoàn cảnh sống bình thường. Các trị số trung bình thu được vài ngày giúp tránh được hiệu ứng áo choàng trắng, giúp bác sĩ dự báo sự hiện diện và tiến triển của tổn thương cơ quan đích. Vì vậy các bác sĩ khuyến khích người bệnh tự đo HA tại nhà vào các khoảng thời gian thích hợp trước khi điều trị và suốt quá trình điều trị. Những trường hợp có HA tâm thu và HA tâm trương ≥ 135/85 mmHg, cần đo HA tại nhà lặp lại sáng chiều và liên tục trong 5 – 7 ngày để góp phần vào chẩn đoán THA.
Những trường hợp được đo HA liên tục 24 giờ sẽ cung cấp thông tin HA tốt hơn giúp phát hiện những yếu tố liên quan với tổn thương cơ quan đích, dự báo nguy cơ tim mạch tốt hơn số đo HA tại phòng khám, đánh giá tốt hiệu quả điều trị THA.
Phương Thảo