Ngày 20/5/2016, Hội đồng Khoa học và Công nghệ cấp tỉnh tổ chức đánh giá, nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học “Khảo sát tình hình một số dị tật bẩm sinh ở trẻ em từ 0-36 tháng tuổi trên địa bàn thành phố Nha Trang, Cam Ranh và thị xã Ninh Hòa”. Chủ nhiệm đề tài là BS CKII Nguyễn Văn Xáng.
Nghiên cứu sử dụng hai phương pháp là định lượng và định tính. Đối với phần nghiên cứu định lượng, theo tính toán tác giả nghiên cứu chọn cỡ mẫu đối tượng nghiên cứu là 1.496 người trong đó thành phố Cam Ranh có 486 người, thị xã Ninh Hòa 500 người và thành phố Nha Trang có 510 người. Phương pháp chọn đối tượng tham gia theo phương pháp chọn mẫu tỷ lệ với kích thước quần thể (PPS).
Đối với phần nghiên cứu định tính, nhóm nghiên cứu tiến hành phỏng vấn sâu bà mẹ, cán bộ y tế phụ trách sản nhi, lãnh đạo khoa Sản – Nhi Bệnh viện đa khoa tỉnh, Bệnh viện đa khoa khu vực Cam Ranh, Ninh Hòa, Trung tâm Y tế Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, Diên Khánh, Cam Lâm, Vạn Ninh và Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh. Thảo luận nhóm tiến hành đối với nhóm lãnh đạo bệnh viện, lãnh đạo khoa Sản, khoa Nhi của Bệnh viện đa khoa tỉnh.
Đối với đạo đức trong nghiên cứu nhóm nghiên cứu giải thích rõ ràng về mục đích, ý nghĩa và quyền lợi khi tham gia nghiên cứu, trẻ được hưởng quyền lợi khi tham gia nghiên cứu là miễn phí khám, tư vấn về can thiệp sớm phục hồi chức năng; các trẻ khuyết tật được phát hiện sẽ được tư vấn hoặc đề nghị thực hiện can thiệp sớm. Thông tin cá nhân của người được phỏng vấn hay phát vấn được giữ bí mật.
Theo báo cáo của BS Nguyễn Văn Xáng, kết quả nghiên cứu có 87/1.496 trẻ được phát hiện có dị tật bẩm sinh (DTBS), chiếm tỷ lệ 5,82% trong đó tỷ lệ trẻ nam bị dị tật bẩm sinh cao hơn ở nữ, tỷ lệ giới nam/nữ khoảng 2/1. Có 37,93% trường hợp được phát hiện DTBS sau 1 tuổi; 31,03% trường hợp phát hiện trong giai đoạn 1-12 tháng tuổi; 28,74% trường hợp phát hiện trong giai đoạn sơ sinh và chỉ có 2,30% trường hợp được phát hiện trong thời kỳ thai kỳ. Có 20,69% trường hợp trẻ DTBS mới được khám phát hiện trong nghiên cứu này.
Về phân loại DTBS, khuyết tật về vận động là 0,74%; khuyết tật về nghe, nói là 0,87%; khuyết tật về nhìn là 0,87%; khuyết tật trí tuệ là 0,27%; khuyết tật tâm thần, thần kinh là 0,33%; các khuyết tật khác như tiết niệu 1,13%; tuần hoàn 1,00%; hệ tiêu hóa 1,20%; hệ hô hấp 0,27%; DTBS khác 0,40%.
Về phân bố DTBS, thị xã Ninh Hòa 45,98%; thành phố Nha Trang 34,48%; thành phố Cam Ranh 19,54%. Một số yếu tố liên quan đến DTBS là tiền sử gia đình bất thường, tuổi thai khi sinh và cân nặng trẻ khi sinh.
Đối với các giải pháp can thiệp đã được thực hiện tại tỉnh Khánh Hòa và đề xuất các giải pháp can thiệp sớm, BS Xáng có nhận xét là 100% các cơ sở y tế có hoạt động tuyên truyền cho các phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, phụ nữ mang thai các nội dung như chăm sóc sức khỏe sinh sản, khám thai định kỳ, tư vấn tầm quan trọng của sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh: 33,33% đơn vị có thực hiện siêu âm hình thái thai nhi; 22,22% đơn vị có thực hiện kỹ thuật xét nghiệm máu mẹ; chưa có đơn vị nào thực hiện kỹ thuật chọc ối, sinh thiết gai rau; 11,11% đơn vị thực hiện dịch vụ sàng lọc sơ sinh; 66,67% đơn vị chưa có nhân lực được đào tạo kiến thức về sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Về can thiệp điều trị sớm DTBS, có 11,11% cơ sở y tế điều trị ngoại khoa; 11,11% cơ sở y tế điều trị nội khoa và 11,11% cơ sở y tế điều trị phục hồi chức năng.
BS Xáng đề xuất các giải pháp can thiệp sớm như đẩy mạnh công tác tuyên truyền có hiệu quả, chăm sóc sức khỏe trước và trong khi mang thai, đẩy mạnh việc khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh, thường xuyên tổ chức khám sức khỏe cho trẻ em tại cộng đồng, tăng cường năng lực can thiệp sớm DTBS, tăng cường nguồn nhân lực, huy động nguồn kinh phí, thiết lập hệ thống giám sát trẻ DTBS trên địa bàn tỉnh, xây dựng trung tâm sàng lọc trước sinh và sơ sinh trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
BS Nguyễn Văn Xáng đã đưa ra các khuyến nghị cần đẩy mạnh tuyên truyền trong cộng đồng, đặc biệt là cho các phụ nữ trong lứa tuổi sinh đẻ và bà mẹ mang thai kiến thức về mang thai an toàn, bảo vệ chăm sóc thai sản, khám thai định kỳ, chế độ dinh dưỡng, tránh các yếu tố độc hại từ môi trường…để hạn chế tối đa tỷ lệ trẻ khuyết tật. Triển khai chương trình phát hiện sớm, can thiệp sớm trẻ dị tật bẩm sinh trên địa bàn toàn tỉnh. Trước tiên là xây dựng quy trình, hệ thống sàng lọc DTBS trên toàn tuyến có sự chỉ đạo của ngành Y tế, từng bước đưa chương trình riêng biệt tại các bệnh viện tuyến huyện, thị xã, thành phố, tỉnh và tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng hiểu được lợi ích mà thực hiện đúng. Trong thời gian đến sẽ thành lập Trung tâm sàng lọc sơ sinh tại tỉnh Khánh Hòa. Các đơn vị có liên quan thống nhất đưa ra một kế hoạch giám sát trẻ DTBS./.
Đức Bảo