Ngày 20/7/2015, Công đoàn Y tế Việt Nam đã tổ chức tập huấn cho hệ thống Công đoàn các tỉnh, thành phố ngành Y tế về phòng chống tác hại của thuốc lá.
Các giảng viên của Văn phòng Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá – Bộ Y tế và Công đoàn Y tế Việt Nam đã trình bày các nội dung như Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá; Tác hại của hút thuốc và hút thuốc thụ động. BS. Đào Thị Ngọc Dung, Phó Chủ tịch Công đoàn Y tế Việt Nam đã có bài trình bày “Hướng dẫn triển khai thực hiện xây dựng môi trường Bệnh viện không khói thuốc lá”.
Chúng ta biết rằng môi trường Bệnh viện không khói thuốc lá là môi trường không có hành vi hút thuốc lá tại khu vực trong nhà, nơi làm việc, không có hiện tượng mua bán, quảng cáo, tiếp thị các sản phẩm thuốc lá trong khuôn viên của Bệnh viện. Ngành Y tế với chức năng nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân cần phải đi tiên phong trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá, mà trước hết phải xây dựng được môi trường các cơ sở y tế không khói thuốc. Nhiều văn bản pháp lý về phòng chống tác hại thuốc lá có những nội dung, điều khoản quy định về xây dựng môi trường cơ sở y tế không thuốc lá. Môi trường cơ sở y tế, nhất là Bệnh viện không khói thuốc lá sẽ mang lại lợi ích cho đơn vị, cho ngành y tế và cho cộng đồng.
Theo BS. Ngọc Dung, giai đoạn từ năm 2008-2009, Công đoàn Y tế Việt Nam đã triển khai xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc lá cho 09 bệnh viện trong toàn quốc; đến giai đoạn 2010-2013 mô hình được nhân rộng ra các Bệnh viện tuyến trung ương và 10 Sở Y tế các tỉnh, thành phố.
Theo đánh giá của Công đoàn Y tế Việt Nam, thực hiện môi trường bệnh viện không khói thuốc đã có những thành công cụ thể như tại các bệnh viện đã treo nhiều bảng nội quy, biển báo cấm hút thuốc, tranh áp phích về tác hại thuốc lá tại các khoa, phòng, hành lang, khu vực đông người đi lại. Cán bộ, nhân viên, người bệnh và người nhà người bệnh hiểu biết hơn về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng. Số cán bộ, nhân viên y tế còn hút thuốc lá đã giảm hẳn; không còn hút thuốc trong phòng làm việc. Tại phòng làm việc, phòng trực của bác sỹ, nhân viên y tế tại các khoa phòng không còn mùi thuốc lá, mẩu thuốc lá và gạt tàn thuốc lá. Nhiều bệnh viện đã phát động phong trào làm sạch môi trường, thu gom các đầu mẩu thuốc lá trong toàn khuôn viên, mang lại cho bệnh viện “môi trường xanh”.
Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn có những khó khăn, tồn tại, như các bệnh viện xây dựng kế hoạch hành động còn chưa chi tiết; chưa có kế hoạch thời gian kinh phí cho từng công việc, thời gian hoàn thành. Các biển báo và tranh áp phích còn ít. Bảng nội quy chưa được treo ở nhiều vị trí trong bệnh viện. Vẫn còn đầu mẩu thuốc lá; vẫn còn người hút thuốc lá trong bệnh viện. Tính bền vững và duy trì hiệu quả thành công xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc lá còn chưa cao. Công tác thi đua vẫn còn một số đơn vị chưa quan tâm phát động và khen thưởng những nhân tố tích cực, xử phạt các hành vi vi phạm nội quy xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc lá do bệnh viện đề ra.
Theo số liệu của Văn phòng Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá Bộ Y tế, hiện nay tại Việt Nam gần một nửa nam giới hút thuốc, 83% hút thuốc lá, 27% hút thuốc lào; hàng năm có khoảng 40.000 người chết do nguyên nhân liên quan đến hút thuốc lá. Nếu tính cụ thể thì có khoảng 12,5 triệu người hút thuốc lá điếu được sản xuất tại các nhà máy; 4,1 triệu người hút thuốc lào; 772.000 người hút thuốc lá tự cuốn bằng tay. Tuổi bắt đầu hút thuốc ở Việt Nam trung bình là trước 19 tuổi; mỗi ngày trung bình hút 13,5 điếu thuốc lá; mỗi năm một người hút thuốc tiêu hơn 4,9 triệu đồng cho việc hút thuốc lá.
Trong khi đó thành phần của khói thuốc có 7.000 chất độc hóa học; 50 chất gây ung thư; chất Nicotin trong một điếu thuốc chứa 1-3mg; Nicotin gây nghiện, làm nhịp tim nhanh, co mạch ngoại vi, ức chế co bóp và chế tiết dịch vị dạ dày. Nếu một người hút trung bình một bao thuốc lá mỗi ngày thì sẽ làm giảm lượng ôxy đến các tế bào, tổ chức trong cơ thể, gây ra xơ vữa động mạch. Những người hút thuốc thường bài tiết nhiều đờm; hệ thống lây chuyển đường hô hấp hoạt động kém thậm chí bị phá hủy; khói thuốc làm tăng tiết chất nhờn làm cản trở sự lưu thông trao đổi khí. Đường thở người hút thuốc lá dễ bị co thắt, tạo thành những tiếng ran rít, ran ngáy làm gây ra khó thở. Những người hút thuốc ở tuổi càng trẻ thời gian hút để gây ra các bệnh liên quan đến đường hô hấp càng ngắn, so với những người bắt đầu hút thuốc ở tuổi muộn hơn. Như vậy đối với bệnh hô hấp, hút thuốc lá làm gia tăng tình trạng nhiễm vi rút, tăng nhiễm khuẩn các loại vi khuẩn thông thường, tăng bệnh lao phổi; tăng các bệnh phổi mạn tính. Đối với ung thư phổi nguy cơ mắc bệnh của người hút thuốc cao hơn gấp 10 lần so với người không hút thuốc; tăng 66 lần nguy cơ bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính; tăng 3 lần nguy cơ mắc bệnh tim mạch; gây ra những rối loạn về sức khỏe sinh sản, về tình dục như gây liệt dương, giảm số lượng tinh trùng, giảm khả năng về tình dục.
Quốc Nguyên