Mục tiêu của các bác sĩ sản khoa là đảm bảo mẹ an toàn và sinh ra em bé khỏe mạnh sau một quá trình thai nghén và chuyển dạ. Phần lớn các thai nghén và chuyển dạ là một quá trình sinh lý bình thường, chỉ có một số ít là có tai biến cho mẹ và con.
Các tai biến này thường xảy ra từ những thai phụ có những yếu tố bất thường dự báo như bệnh lý tim mạch, cao huyết áp, đái tháo đường, đa thai, đa ối…Các yếu tố này được gọi là những yếu tố nguy cơ. Thai nghén đi kèm với những yếu tố này gọi là thai nghén nguy cơ. Nếu không được phát hiện kịp thời thì phải tùy theo mức độ mà gây ra các tai biến cho mẹ và ảnh hưởng đến tình trạng con trước mắt cũng như về lâu dài. Những hậu quả thường thấy nhất cho thai là chậm phát triển trong tử cung, suy thai cấp, đẻ non hay thai dị dạng. Ngoài ra thai nghén nguy cơ còn liên quan với một vài bệnh lý sơ sinh khác như thiếu máu, rối loạn chuyển hóa, vàng da do tăng bilirubin tự do, nhiễm trùng sơ sinh….Việc chẩn đoán thai nghén có nguy cơ có ý nghĩa quan trọng. Một mặt xác định thai nghén nguy cơ là bước đầu của việc phòng bệnh, mặt khác, trong nhiều trường hợp nếu được điều trị tốt có thể giảm thiểu các nguy cơ đối với thai và trẻ sơ sinh.
Kết quả nghiên cứu cho thấy trẻ có cân nặng dưới 2500gram chiếm tỷ lệ 37,9% trong tổng số trẻ con của các bà mẹ có yếu tố nguy cơ. Trong y văn chưa có một thống kê tổng hợp nào về tỷ lệ sinh con non tháng, nhẹ cân trong các thai nghén nguy cơ mà chỉ có tỷ lệ sinh con nhẹ cân trong từng bệnh lý cụ thể hay trong tổng số trẻ sinh sống. Tỷ lệ sinh con nhẹ cân trong nghiên cứu khá cao. Điều này tác giả giải thích là do khi còn ở trong tử cung các bào thai này không được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, bên cạnh đó việc phải chấm dứt thai kỳ sớm cho những trường hợp điều trị nội khoa không kết quả đã làm tăng tỷ lệ sinh con nhẹ cân ở các thai nghén nguy cơ.
Tác giả nghiên cứu cho biết, về phân tích bệnh lý sơ sinh, suy hô hấp trong những giờ đầu chiếm tỷ lệ cao nhất là 20,3%, tiếp đến là hạ đường huyết chiếm tỷ lệ 18,1%, nhiễm trùng sơ sinh chiếm tỷ lệ 17,1% vàng da sơ sinh 14,1% và giảm tỷ prothrombin- thiếu máu chiếm tỷ lệ lần lượt là 9,5% và 2,8%. Điều này là phù hợp với tỷ lệ sơ sinh non tháng nhẹ cân trong thai kỳ nguy cơ cao hơn so với thai kỳ bình thường và đi kèm với nó là suy hô hấp (do thiếu Surfactant), hạ đường máu, vàng da sơ sinh là những rối loạn hay gặp ở trẻ đẻ non. Thiếu hụt miễn dịch ở trẻ đẻ non dẫn đến dễ bị nhiễm trùng. Nồng độ huyết sắt tố giảm ở trẻ đẻ non so với trẻ đủ tháng do tủy xương hoạt động chưa tốt dẫn đến tình trạng thiếu máu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy suy hô hấp chiếm tỷ lệ cao ở nhóm trẻ sơ sinh con của các bà mẹ sản giật- tiền sản giật 46,9% và rau tiền đạo – rau bong non là 25,9%. Điều này là phù hợp vì nhóm này chiếm tỷ lệ cao trong thai nghén nguy cơ và là nguyên nhân quan trọng cho kết thúc thai kỳ sớm dẫn đến những trẻ sinh ra thường non tháng nhẹ cân kém phát triển. Ngoài ra những bà mẹ đái tháo đường đang điều trị đều cho ra đời những trẻ sơ sinh bị hạ đường huyết và một tỷ lệ 23,6% thuộc nhóm đa thai đa ối. Vì vậy nếu việc phòng ngừa các biến chứng được thực hiện tốt thì có thể làm giảm đi tình htrạng suy hô hấp, hạ đường huyết ở nhóm trẻ nói trên.
Tác giả nghiên cứu lưu ý, nhiễm trùng sơ sinh là bệnh nhiễm trùng xảy ra từ lúc mới sinh đến 28 ngày tuổi, có nguyên nhân trước trong và sau khi sinh. Có tỷ lệ tử vong cao đứng hàng thứ 2 sau suy hô hấp ở trẻ sơ sinh.
Trong nghiên cứu nhiễm trùng sơ sinh gặp ở những bà mẹ có ối vỡ non - ối vỡ sớm >12 giờ, thuộc nhóm yếu tố nguy cơ từ mẹ là 25 trường hợp, chiếm tỷ lệ 36,8%. Tiếp đến là nhóm sản giật – tiền sản giật chiếm 25,0% và nhau tiền đạo- nhau bong non chiếm tỷ lệ 19,2%. Điều này được giải thích do trẻ sơ sinh của nhóm thai nghén nguy cơ này đa số là trẻ non tháng – nhẹ cân và thuộc nhóm yếu tố nguy cơ từ con trong bệnh lý nhiễm trùng sơ sinh.
BS Liên Châu có kiến nghị, các trường hợp thai nghén nguy cơ cần được phát hiện, theo dõi sát và chăm sóc xử trí kịp thời tại các cơ sở y tế đủ điều kiện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ và liên tục giữa các bác sĩ Sản khoa và Nhi khoa trong việc theo dõi trẻ khi còn trong bụng mẹ và ngay sau khi chào đời.
Trần Hưng