Theo TS.Trần Đăng Khoa, phó Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ trẻ em – Bộ Y tế, năm 2016 là năm đầu tiên thực hiện giai đoạn 2 (2016-2020) của Chiến lược Dân số/Sức khỏe sinh sản.
TS.Khoa đánh giá trong năm 2016, công tác quản lý, điều hành, củng cố ổn định mạng lưới cơ sở chăm sóc sức khỏe được quan tâm, chú trọng hơn. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật, quản lý Nhà nước, các hướng dẫn chuyên môn, kế hoạch quốc gia thực hiện lĩnh vực chăm sóc sức khỏe được cập nhật, bổ sung, sửa đổi và xây dựng mới đáp ứng tốt với yêu cầu thực tiễn. Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em đã tăng cường chỉ đạo công tác chuyên môn, điều tra, kiểm tra, giám sát hỗ trợ. Công tác truyền thông vận động chính sách, truyền thông thay đổi hành vi được chú trọng, tạo môi trường xã hội thuận lợi cho việc triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe trong những năm tiếp theo.
Trong năm 2016, nhiều chỉ tiêu về chăm sóc sức khỏe sinh sản được cải thiện, phản ánh chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em như tỷ lệ phụ nữ đã được khám thai từ 3 lần trở lên trong 3 thời kỳ, tỷ lệ bà mẹ sinh có cán bộ y tế hỗ trợ, tỷ lệ bà mẹ và trẻ sơ sinh được chăm sóc tại nhà sau sinh được duy trì cao hơn so với năm 2015, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi thể nhẹ cân, thể thấp còi giảm vượt chỉ tiêu đề ra.
Cụ thể đối với công tác xây dựng các chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, Vụ Sức khỏe Bà mẹ trẻ em đã tham gia tích cực vào việc xây dựng Luật trẻ em (sửa đổi). Nhiều quy định cụ thể về quyền lợi và trách nhiệm chăm sóc sức khỏe của phụ nữ mang thai và trẻ em do Bộ Y tế đề xuất được đưa vào Luật trẻ em và được Quốc hội thông qua năm 2016, có hiệu lực ngày 01/7/2017 (Luật số 102/2016/QH13 ngày 05/4/2016).
Xây dựng và trình Chính phủ phê duyệt Nghị định 98/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 “Sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 10/2015/NĐ-CP ngày 28/01/2015 của chính phủ quy định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo”.
Xây dựng và trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư số 34/2016/TT-BYT ngày 21/9/2016 quy định về thăm khám, các quy trình sàng lọc để phát hiện, điều trị, xử trí các bất thường, dị tật của bào thai.
Xây dựng Thông tư số 38/2016/TT-BYT ngày 30/10/2016 quy định một số biện pháp thúc đẩy nuôi con bằng sữa mẹ tại các cơ sở khám chữa bệnh.
Phối hợp xây dựng và trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư số 14/2016/TT-BYT ngày 15/5/2016 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội thuộc lĩnh vực y tế (liên quan đến hồ sơ nghỉ chế độ thai sản).
Để thực hiện Luật Trẻ em năm 2016, Vụ đang xây dựng Thông tư “Hướng dẫn lập hồ sơ theo dõi sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ theo độ tuổi, chăm sóc và tư vấn sức khỏe, dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai và trẻ em” Thông tư “Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe cho trẻ em phù hợp theo lứa tuổi”. Dự kiến trình Bộ Y tế ban hành tháng 5/2017.
Xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1430/QĐ-TTg ngày 08/7/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Sữa học đường cải thiện tình trạng dinh dưỡng góp phần nâng cao tầm vóc trẻ mẫu giáo và tiểu học đến năm 2020.
Phối hợp với Cục Quản lý khám, chữa bệnh xây dựng Thông tư quy định tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện (phần chuyên khoa Sản – Nhi); Thông tư về chỉ đạo tuyến trong lĩnh vực khám, chữa bệnh (nội dung phân công lại phạm vi chỉ đạo tuyến chuyên ngành sản, nhi do Vụ SKBMTE làm đầu mối).
Đối với công tác xây dựng các đề án, kế hoạch hành động Vụ đã xây dựng và trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Quyết định số 4177/QĐ-BYT ngày 03/8/2016 phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em giai đoạn 2016-2020.
Xây dựng và trình Bộ Y tế ban hành Quyết định số 5240/QĐ-BYT ngày 23/9/2016 về việc phê duyệt tài liệu “Kế hoạch hành động quốc gia về dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung giai đoạn 2016-2025”.
Đề án củng cố, nâng cao năng lực cấp cứu và điều trị sản – nhi đang trong quá trình xây dựng, dự kiến trình Lãnh đạo Bộ ban hành trong năm 2017.
Đối với công tác xây dựng hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật, tài liệu đào tạo bên cạnh các văn bản quy phạm pháp luật các kế hoạch Quốc gia, đề án; trong năm 2016 Vụ sức khỏe Bà mẹ trẻ em cũng đã xây dựng và trình Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành nhiều hướng dẫn chuyên môn, tài liệu đào tạo như: hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản; Hướng dẫn tạm thời chăm sóc phụ nữ mang thai trong bối cảnh dịch bệnh do vi rút Zika (bản cập nhật Hướng dẫn tạm thời dự kiến trình Lãnh đạo Bộ ban hành trong quý 1/2017); tài liệu “Hướng dẫn tạm thời giám sát hội chứng đầu nhỏ ở thai kỳ và trẻ sơ sinh nghi do vi rút Zika” (dự kiến trình Lãnh đạo Bộ ban hành trong tháng 1/2017); Hướng dẫn quốc gia về liên kết dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS và dự phòng lây truyền mẹ - con; Hướng dẫn thực hiện hoạt động chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em của cô đỡ thôn bản; Hướng dẫn chuyên môn “chăm sóc thiết yếu bà mẹ, trẻ sơ sinh trong và ngay sau mổ lấy thai”. Các chương trình và tài liệu đào tạo liên tục như: Hồi sức cấp cứu trong sản khoa, Chăm sóc trẻ bằng phương pháp Kangaroo; chăm sóc sơ sinh nhẹ cân, non tháng và bệnh lý để triển khai khoa/đơn nguyên sơ sinh tuyến tỉnh/huyện; Phá thai an toàn; Kế hoạch hóa gia đình, Chăm sóc sức khỏe sinh sản Vị thành niên và thanh niên; Dự phòng và sàng lọc ung thư cổ tử cung; Chăm sóc, xử trí lồng ghép trẻ bệnh (IMCI).
Mai Trang