Theo báo cáo nghiên cứu “Thực trạng hút thuốc lá tại các nơi công cộng tại TP. Hồ Chí Minh năm 2013” do TS. Đặng Văn Chính- Viện trưởng Viện Y tế Công cộng TP. Hồ Chí Minh trình bày vào tháng 10/2016; tỷ lệ hút thuốc lá tại các bến xe, nhà ga là gần 20%. Trung bình trong một tuần, những người không hút thuốc lá phải hít khói thuốc từ người hút (hút thuốc lá thụ động) là 13 lần. Hơn 80% những người hút thuốc lá thụ động thường hít phải khói thuốc lá tại những nơi công cộng và nơi làm việc.
Tác giả nghiên cứu có khuyến nghị cần truyền thông rộng rãi về quy định cấm hút thuốc nơi công cộng cho hành khách và nhân viên tại các bến xe, nhà ga; phổ biến thông điệp phản đối người hút thuốc và các quy định cấm hút thuốc nơi công cộng.
Theo BS.Lê Hồng Quân, Trưởng phòng Nghiệp vụ Y- Sở Y tế Khánh Hòa, hút thuốc lá là một thói quen lâu đời, phổ biến ở khắp nơi trên thế giới. Ở nước ta, “Điếu thuốc, miếng trầu là đầu câu chuyện” nên việc hút thuốc lá cũng phổ biến, từ các cuộc trò chuyện thông thường cho đến cúng giỗ, hỏi cưới, tiệc tùng. Nhiều người đã biết tác hại của thuốc lá, song hiện nay số lượng người hút thuốc lá vẫn còn nhiều và ngày càng trẻ hóa. Thuốc lá hầu như được bày bán ở khắp mọi nơi từ vỉa hè, tạp hóa, cửa hàng kinh doanh lớn, nhỏ, trung tâm thương mại cho đến các địa điểm dịch vụ như quán nhậu, cà phê, karaoke, …. Vì thế việc tìm mua một bao thuốc lá là chuyện hết sức dễ dàng.
Thị trường thuốc lá hiện nay cũng khá đa dạng và phong phú với nhiều loại thuốc lá mới xuất hiện, đáp ứng nhu cầu về sở thích cũng như túi tiền của người tiêu dùng. Hơn nữa việc quảng cáo thuốc lá với nhiều chiêu trò ngày càng tinh vi, đẹp mắt, hấp dẫn… nhằm giữ chân những người đang hút thuốc lá và lôi cuốn, hấp dẫn những bạn trẻ tò mò muốn thử nghiệm cảm giác hút thuốc lá.
Người hút thuốc lá ít khi nhớ ra là mình đã hút thuốc từ khi nào, chỉ biết rằng với họ bây giờ điều đó đã trở thành một thói quen. Bằng việc đưa ra các nguyên nhân khác nhau cả chủ quan và khách quan, những người hút thuốc dù biết khói thuốc lá nguy hại đến sức khỏe nhưng thuốc lá đôi lúc đã trở thành “người bạn” thực sự của họ.
TS.Trương Tấn Minh- Chủ tịch Hội Y tế Công cộng tỉnh cho biết trong nhiều năm qua, Hội Y tế Công cộng tỉnh Khánh Hòa đã triển khai nhiều mô hình truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá; cụ thể như chiến dịch truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá huy động gần 500 người đi bộ tuần hành qua các ngã đường tại TP. Nha Trang nhân ngày Thế giới phòng chống tác hại thuốc lá 31/5; tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề sinh hoạt tại các Câu lạc bộ sức khỏe người cao tuổi tại TX.Ninh Hòa, huyện Diên Khánh để vận động mọi người không hút thuốc lá; phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể đẩy mạnh việc tuyên truyền thực thi Luật phòng chống tác hại thuốc lá. Trong thời gian đến, Hội Y tế Công cộng tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và sinh hoạt các Câu lạc bộ tại các xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh để hướng đến mục tiêu xây dựng môi trường cộng đồng không có khói thuốc.
Từ khi Luật Phòng chống tác hại thuốc lá có hiệu lực (01/05/2013) tại những nơi công cộng, bệnh viện, cơ quan công sở cũng đã rất tích cực xây dựng môi trường làm việc không thuốc lá. Tuy nhiên, tại một số nơi công cộng, khu vui chơi, giải trí thì việc hút thuốc lá vẫn diễn ra. Nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá chưa cao, ý thức chấp hành luật chưa nghiêm. Bên cạnh đó, nhiều cơ quan, đơn vị vẫn chưa quyết liệt trong việc chỉ đạo thực hiện nghiêm Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, chế tài không đủ mạnh để xử phạt. Đồng thời, một bộ phận người dân chưa nắm vững các quy định của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá.
BS.Lê Hồng Quân nhấn mạnh, để công tác phòng chống tác hại thuốc lá đạt hiệu quả cao hơn, các ngành, các cấp cần tiếp tục chú trọng đẩy mạnh truyền thông về tác hại của thuốc lá và hút thuốc thụ động; về Luật Phòng chống tác hại thuốc lá và các văn bản hướng dẫn thi hành. UBND các xã, phường, thị trấn; các cơ quan, đơn vị tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ các quy định của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá tại địa bàn quản lý. Bên cạnh đó, rất cần ý thức của mỗi cá nhân trong cộng đồng hãy tích cực cùng chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc lá.
Anh Huy