Theo BS Trần Văn Tin – Giám đốc Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh, đối với quy trình bộc lộ tình trạng nhiễm HIV cho trẻ vị thành niên, cán bộ y tế cần giúp trẻ hiểu đúng về tình trạng nhiễm HIV một cách tích cực và cung cấp giáo dục về tự chăm sóc, tuân thủ điều trị và phòng ngừa lây truyền nhiễm HIV cho người khác.
BS Tin cho biết, quy trình có 4 bước, bước 1 là xác định trẻ đủ tiêu chí để bộc lộ tình trạng nhiễm HIV. Trẻ từ 7 tuổi trở lên, lứa tuổi phù hợp là từ 10-12 tuổi; có người chăm sóc và hỗ trợ trẻ liên tục; người chăm sóc và trẻ không bị bệnh nặng; trẻ không bị chậm phát triển về tâm thần nặng và không có ý tưởng tự sát.
Đối với trường hợp cần bộc lộ khẩn cấp, đó là trẻ tình cờ biết nhiễm HIV, trẻ nghi ngờ bị nhiễm HIV, trẻ không tuân thủ điều trị, trẻ đến tuổi dậy thì và người chăm sóc muốn thông báo.
Bước 2 là đánh giá sự sẵn sàng của người chăm sóc và trẻ và chuẩn bị bộc lộ. Đánh giá sự sẵn sàng của người chăm sóc như mong muốn thông báo, có thái độ tốt và ít lo âu hơn; hiểu rõ về bệnh, lợi ích và bất lợi của việc bộc lộ; có thể giao tiếp với trẻ tích cực (chuẩn bị ứng xử thích hợp trước các tình huống bất lợi trong quá trình bộc lộ tình trạng nhiễm HIV cho trẻ…).
Đánh giá sự sẵn sàng của trẻ như khả năng lĩnh hội và giao tiếp của trẻ; có khả năng cảm nhận về bản thân và mối quan hệ trong gia đình, trách nhiệm bản thân; kinh nghiệm đương đầu với stress và giải quyết vấn đề; khả năng bảo mật.
Đánh giá sự sẵn sàng của nhóm điều trị và tư vấn như hiểu được mức độ phát triển của trẻ và bối cảnh gia đình…; có kỹ năng tư vấn; có kỹ năng giao tiếp với trẻ.
Bước 3 là thông báo cho trẻ về tình trạng HIV, nói sự thật, không nói dối trẻ (bộc lộ cho trẻ về tình trạng HIV, giải thích lý do trẻ mắc bệnh). Cung cấp kiến thức về bệnh như đường lây và phòng bệnh, phân biệt HIV và AIDS, tự chăm sóc bản thân, tuân thủ điều trị ARV, tiên lượng của bệnh…Đánh giá cảm xúc của trẻ và ứng xử thích hợp với cảm xúc của trẻ. Thảo luận về các chiến lược ứng phó, bao gồm xử lý bảo mật.
Bước 4 là theo dõi và đánh giá trẻ và người chăm sóc sau bộc lộ. Theo dõi và lượng giá trẻ và người chăm sóc ngay sau buổi thông báo, 1-2 tuần sau thông báo, 2 tháng sau thông báo; 6 tháng sau thông báo và bất cứ lúc nào cần thiết. Nội dung đánh giá cảm xúc của trẻ, đánh giá trẻ từ cách nhìn của người chăm sóc. Ôn lại và bổ sung kiến thức và hiểu biết về HIV, AIDS, tuân thủ điều trị và tự chăm sóc sức khỏe. Hướng dẫn cho trẻ bảo mật thông tin về tình trạng nhiễm.
Minh Tâm