Tổn thương vật sắc nhọn là bị kim tiêm, vật sắc nhọn làm thương tổn da khi đang điều trị và chăm sóc bệnh nhân. Nhiều trường hợp nhân viên y tế mắc bệnh lây nhiễm qua đường máu như viêm gan B, viêm gan C, HIV/AIDS là do xảy ra tai nạn nghề nghiệp do vật sắc nhọn.
Dự phòng tai nạn nghề nghiệp cho nhân viên y tế cần quan tâm đến những việc sau: khi thực hiện các thủ thuật có liên quan đến vật sắc nhọn như kim tiêm, kim khâu nhân viên y tế cần chú ý đề phòng bị tổn thương do vật sắc nhọn gây nên. Cần tuyệt đối tuân thủ các hướng dẫn về thao tác an toàn trong khi thực hiện các thủ thuật và các quy định về xử lý vật sắc nhọn.
Khi cán bộ, nhân viên y tế thực hiện thao tác với kim tiêm, kim khâu cần chú ý làm tốt những nội dung sau để đạt được sự an toàn:
1.Tập trung vào công việc, không nói chuyện và không nhìn đi chỗ khác.
2.Không tháo, đậy, hoặc bẻ cong kim tiêm sau khi sử dụng. Trường hợp kỹ thuật đòi hỏi tháo, lắp kim tiêm tách biệt khỏi bơm tiêm thì phải dùng panh, nếu không có panh thì áp dụng kỹ thuật “múc nắp” đậy kim để sẵn trong khay.
3.Trong khi thao tác với vật sắc nhọn không để tay trước mũi kim
4.Không đi lại trong khi cầm kim tiêm, kim khâu trong tay. Nếu cần di chuyển thì kim phải được để trong khay.
5.Trong khi tiêm, khâu cho bệnh nhân phải đảm bảo rằng người bệnh biết cách giữ yên, không giãy dụa. Nếu người bệnh là trẻ em cần có người giúp đỡ giữ yên người bệnh.
6.Trong quá trình tiêm không dùng tay dò tĩnh mạch phía trên da, bên ngoài mũi kim trong khi tay kia đang đẩy kim tìm mạch máu.
7.Trong khi phẫu thuật không dùng tay tiếp xúc trực tiếp với vết thương, giảm thiểu việc sử dụng bàn tay ở vị trí mổ.
8.Không khâu bằng tay mà phải dùng kẹp mang kim và panh để đón kim.
9.Không tháo dao mổ bằng tay, dung panh để tháo.
10.Khi vật sắc nhọn rơi (kim tiêm, kim khâu, dao mổ…), nên để chúng tự rơi, không cố đón.
11.Không chuyển kim tiêm, kim khâu, dao mổ cho người khác trực tiếp bằng tay, nên chuyển qua khay.
12.Không giữ bình chứa, phiến kính…bằng tay khi nhỏ dịch thể/ máu của người bệnh vào. Nên để vật chứa bất động trong khay hay trên bàn, ghế…Không dùng tay để cạo vào phiến kính có mẫu xét nghiệm.
Đối với thao tác an toàn khi hủy bỏ kim tiêm, nhân viên y tế cần:
1.Bỏ kim tiêm ngay tại nơi tiến hành tiêm
2.Hủy kim tiêm với một động tác dứt khoát, hủy từng cái một bằng máy hủy kim tiêm.
3.Thả toàn bộ kim tiêm vào hộp an toàn đựng vật sắc nhọn, không nên ấn kim tiêm vào thùng chứa
4.Không được vứt bỏ bơm kim tiêm vào thùng đựng rác thải sinh hoạt.
5.Ở những nơi không có điều kiện hủy bỏ bơm kim tiêm nên sử dụng bơm kim tiêm tự hủy.
Nhân viên y tế thực hiện tốt những quy định nêu trên, sẽ giúp bảo vệ mình an toàn phòng chống được những tổn thương; những bệnh lây nhiễm nguy hiểm cho cá nhân mình và cả gia đình, cộng đồng.
Quế Lâm