Báo cáo Cục Y tế Dự phòng- Bộ Y tế đã đánh giá năm 2014 là năm tình hình dịch bệnh thế giới diễn biến hết sức phức tạp.
Dịch bệnh Ebola bùng phát mạnh mẽ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố tình trạng khẩn cấp đối với sức khỏe cộng đồng. Bệnh sởi ghi nhận 175/194 quốc gia và vùng lãnh thổ. Cúm A(H7N9) có số mắc cao và diễn biến phức tạp tại Trung Quốc. Dịch MERS-CoV, bệnh bại liệt, dịch hạch có nguy cơ trở lại. Với sự biến đổi khí hậu, biến đổi của các tác nhân gây bệnh, vấn đề ô nhiễm môi trường, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường yếu kém, sự giao lưu đi lại của con ngườu ngày càng rộng rãi… điều này càng khiến cho dịch bệnh dễ lan truyền từ vùng này sang vùng khác.
Việt Nam với sự nỗ lực của toàn hệ thống, của nhiều ngành phối hợp trong năm 2014 đã khống chế không cho sự xâm nhập của dịch bệnh Ebola, MERS-CoV, dịch hạch, dịch cúm A(H7N9)…đây là một thành công rất lớn của y tế dự phòng. Các dịch bệnh lưu hành trong nước là cúm A(H5N1), sốt xuất huyết, tay chân miệng, sốt rét, dại và sự gia tăng số mắc, tử vong liên quan đến bệnh sởi. Bài học kinh nghiệm trong việc thực hiện phòng chống dịch bệnh là phải luôn chủ động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh từ của khẩu quốc tế và tại cộng đồng. Khi phát hiện có ca bệnh phải xử lý ngay, triệt để không để lây lan. Để phòng chống dịch bệnh tốt, cần có nền khoa học, y học tốt để chẩn đoán xác định dịch bệnh đúng và đưa ra các biện pháp phòng chống dịch bệnh chính xác, kịp thời và hiệu quả. Đồng thời, công tác truyền thông phải được thực hiện tốt giúp người dân chủ động tham gia các hoạt động phòng bệnh; chủ động trong khai báo khi có dịch bệnh, vận động người dân thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, chủ động đưa trẻ đi tiêm chủng phòng bệnh đầy đủ, đúng lịch.
Trong bối cảnh hiện nay, dịch bệnh từ bên ngoài có thể xâm nhập vào Việt Nam bất kỳ lúc nào, dịch có thể từ miền Nam ra miền Bắc cũng như ngược lại chỉ trong vòng vài giờ. Do vậy, ở từng tỉnh, thành phố hoạt động phòng chống dịch bệnh phải có đầy đủ năng lực, giám sát chặt chẽ dịch bệnh, nắm bắt thông tin kịp thời, phát hiện ca bệnh đầu tiên sớm để khoanh vùng, xử lý ngay. Mỗi dịch bệnh có đặc điểm riêng, áp dụng biện pháp phòng chống dịch phù hợp mới đạt hiệu quả cao.
Tại tỉnh Khánh Hòa, theo BS.CKII Nguyễn Văn Hải- Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh- nhờ chuẩn bị đầy đủ hậu cần, chủ động nên ngay đầu năm 2014 khi bùng phát dịch cúm A(H1N1), tỉnh Khánh Hòa đã khống chế được hoàn toàn dịch cúm A(H1N1) trong vòng 4 tháng. Đối với dịch bệnh sốt xuất huyết, nếu năm 2005 chỉ có týp D2, 3-4 năm mới xuất hiện một chu kỳ thì nay dịch bệnh sốt xuất huyết tại tỉnh Khánh Hòa có đủ cả 4 týp D1, D2, D3, D4; dịch bệnh sốt xuất huyết không có chu kỳ nữa, thường tháng 7 hàng năm là đỉnh dịch, có năm như 2012, 2013 có hai đỉnh dịch vào tháng 7 và tháng 11. Nhờ phòng chống dịch sốt xuất huyết khẩn trương và liên tục, tỉnh Khánh Hòa đã hạn chế được số tử vong thấp nhất, năm 2014 số mắc sốt xuất huyết giảm đến 85% so với năm 2013.
Một nguyên nhân quan trọng để tỉnh Khánh Hòa thành công đối với công tác phòng chống dịch bệnh đó là sự vào cuộc của chính quyền các cấp, sự chỉ đạo, điều hành và đảm bảo đủ kinh phí cho công tác phòng chống dịch; sự phối hợp chặt chẽ của các ban ngành, các tổ chức chính trị xã hội liên quan. Hiện nay, hệ y tế dự phòng đã được trang bị hệ thống xét nghiệm, trang thiết bị xử lý phun thuốc, hóa chất…có kinh phí để mua đủ vật tư, hóa chất, thuốc dự phòng; tuyến tỉnh đào tạo cho tuyến huyện kỹ năng, kỹ thuật phòng chống dịch bệnh khá tốt.
Năm 2015, để chuẩn bị tốt công tác phòng chống dịch bệnh, Ngành Y tế đã có kế hoạch phòng chống dịch bệnh theo từng tình huống, tiếp tục đẩy mạnh hoạt động giám sát, phát hiện sớm và xử lý ngay khi phát hiện ca bệnh đầu tiên, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thông tin đại chúng để kịp thời thông tin đến người dân về tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng chống dịch chủ động, người dân luôn có ý thức và luôn xem phòng chống dịch bệnh là một phần trách nhiệm của mình.