Y học đã chứng minh khi hàm lượng cholesterol xấu trong máu (mỡ máu) tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Chất trans fat trong thực phẩm là một nguyên nhân làm tăng cholesterol xấu đó.
Một vấn đề lưu ý đó là trans fat làm tăng tuổi thọ của thực phẩm, nhưng chúng lại làm giảm tuổi thọ của con người. Người nào tiêu thụ trans fat nhiều sẽ làm tăng cân nhanh hơn, nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn, thậm chí trí nhớ giảm sút và không bằng với người tiêu thụ trans fat ít.
Để là người tiêu dùng thông minh, chúng ta khi mua thực phẩm cần xem kỹ danh sách các thành phần in trên bao bì thực phẩm đối với những sản phẩm chứa dầu bị hydro hóa. Trong chế biến thực phẩm nấu hoặc nướng nên sử dụng dầu thực vật thay vì dùng bơ hoặc mỡ heo. Chọn các loại dầu thực vật như dầu cải, dầu ô liu, tránh các loại dầu dừa, dầu cọ vì chứa nhiều chất béo bão hòa. Các bà nội trợ cũng nên chuyển bơ thực vật thành margarine mềm (dạng lỏng), tốt nhất ăn hấp hoặc luộc thức ăn thay vì chiên. Những loại hạt như hạt hướng dương, hạt bí ngô, quả ô liu, quả bơ chứa các chất béo tốt cho sức khỏe. Đối với sữa nên chọn các sản phẩm từ sữa ít béo hoặc không béo, ăn thịt nạc và thịt gia cầm nên bỏ da. Các loại ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau quả rất tốt cho dinh dưỡng.
Trans fat thường có trong ruột ở một số động vật ăn cỏ, còn trong chế biến thực phẩm trans fat được sinh ra khi hydro được thêm vào dầu thực vật (quá trình hydro hóa) để chuyển thành chất béo rắn. Trans fat được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm như bánh ngọt, bánh nướng, các thực phẩm nướng khác, snack, thức ăn nhanh, lớp phủ kem trên bánh ngọt…
Một độc chất khác có trong thực phẩm khi chế biến ở nhiệt độ cao mà chúng ta rất cần quan tâm đó là Acrylamide. Chất này cũng có trong thành phần của khói thuốc lá, trong bao bì thực phẩm và một số chất kết dính.
Với nhiệt độ cao hơn 1200C trong khi chiên, nướng, quay sẽ sinh ra acrylamide. Thức ăn hấp, luộc không sinh ra acrylamide. Người ta thấy trong khoai tây chiên và chip khoai tây hàm lượng acrylamide cao. Thí nghiệm trên động vật cho thấy acrylamide gây ra bệnh ung thư khi sử dụng với liều lượng cao. Khi tiêu thụ acrylamide với hàm lượng cao trong thời gian ngắn sẽ gây ảnh hưởng đến thần kinh trung ương và trong thời gian dài ảnh hưởng lên cả thần kinh ngoại biên.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, mức cho phép tiêu thụ acrylamide để không gây ảnh hưởng lên hệ thần kinh là 0,5 mg/kg cân nặng/ ngày. Phụ nữ mang thai nên tuyệt đối tránh tiêu thụ lượng acrylamide, đặc biệt không ăn khoai tây chiên.
Bảo Trâm