Với đặc điểm tình hình dịch ở 11 tình khu vực miền Trung là Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận là dịch HIV tại khu vực miền Trung ở mức độ dịch thấp ( < 5% ở nhóm có hành vi nguy cơ cao) và có chiều hướng giảm ở các nhóm đối tượng có hành vi nguy cơ cao, giảm cả về số người nhiễm, số bệnh nhân AIDS và tử vong do AIDS.
Phần lớn người nhiễm HIV ở độ tuổi từ 20-39 và phân bố ở nam giới cao hơn so với nữ giới; phân bố theo đường quan hệ tình dục không an toàn ở người nhiễm HIV vẫn chiếm tỷ lệ cao và có xu hướng gia tăng. Viện Pasteur Nha Trang đã có định hướng kế hoạch phòng chống HIV/AIDS năm 2015, cụ thể:
Đối với quản lý chương trình: phối hợp với các tiểu ban chuyên môn để hỗ trợ về chuyên môn, kỹ thuật cho các tỉnh; tiếp tục kiện toàn hệ thống theo dõi, giám sát, đánh giá của Ban điều hành khu vực và các tỉnh. Nâng cao năng lực, trình độ cho đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống HIV/AIDS tuyến tỉnh. Tham gia góp ý, xây dựng các văn bản pháp quy, các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế ban hành. Duy trì các hoạt động thường xuyên, thực hiện tốt các chức năng và nhiệm vụ của Ban điều hành khu vực.
Đối với thông tin giáo dục truyền thông thay đổi hành vi: đẩy mạnh các hoạt động truyền thông về HIV/AIDS, chú trọng truyền thông giảm kỳ thị- phân biệt đối xử, truyền thông trực tiếp cho các nhóm đối tượng có hành vi nguy cơ cao. Tăng cường quảng bá các dịch vụ tư vấn xét nghiệm tự nguyện HIV, điều trị ARV. Truyền thông nhằm tăng cường số đối tượng nghiện chích ma túy đến các cơ sở điều trị Methadone; tiếp tục tổ chức các sự kiện truyền thông, thực hiện tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS.
Về công tác giám sát dịch HIV/AIDS, tăng cường công tác giám sát hỗ trợ chuyên môn tại các tỉnh, đặc biệt là những tỉnh không có các dự án hỗ trợ. Tham gia tổ chức, đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ tuyến tỉnh về theo dõi, đánh giá chương trình và quản lý số liệu HIV/AIDS. Thực hiện tốt Hướng dẫn giám sát dịch tễ học HIV/AIDS và giám sát các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục theo Thông tư 09/2012-BYT và Thông tư 03/2015/TT-BYT quy định về chế độ báo cáo phòng, chống HIV (thay thế Quyết định số 28/2008/QĐ-BYT trước đây). Hỗ trợ kỹ thuật cho các tỉnh trong việc nghiên cứu khoa học; hướng dẫn và giám sát công tác thu thập số liệu người nhiễm HIV, bệnh nhân AIDS trong cộng đồng tại 11 tỉnh. Kiểm tra định kỳ các phòng xét nghiệm đã được phép khẳng định HIV dương tính, củng cố và đa dạng hóa mô hình tư vấn xét nghiệm tự nguyện HIV. Hỗ trợ đào tạo, tập huấn và hướng dẫn cho cán bộ làm công tác xét nghiệm HIV của các tỉnh trong khu vực về kỹ thuật xét nghiệm và an toàn sinh học. Thực hiện giám sát trọng điểm, giám sát trọng điểm HIV lồng ghép hành vi theo đúng quy định.
Về can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV, tạo môi trường đồng thuận triển khai các chương trình can thiệp, tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và vận động hành lang. Xây dựng và củng cố mạng lưới chuyên trách, tuyên truyền viên, đồng đẳng viên tham gia chương trình giảm tác hại tại địa phương. Hỗ trợ kỹ thuật cho các tỉnh trong việc triển khai các chương trình can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV; đôn đốc các tỉnh sớm hoàn thành đề án triển khai và mở rộng các cơ sở điều trị Methadone: Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận và Khánh Hòa (mở thêm 2 cơ sở điều trị tại Thị xã Ninh Hòa và TP Cam Ranh)
Đối với hoạt động điều trị, chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con: cải thiện và nâng cao chất lượng điều trị bệnh nhân AIDS, mở rộng các điểm điều trị và cấp phát thuốc để tăng khả năng tiếp cận với thuốc điều trị. Hỗ trợ kỹ thuật cho các tỉnh thực hiện việc thu thập các chỉ số cảnh báo sớm HIV kháng thuốc; tăng cường hiệu quả hoạt động quản lý, chăm sóc, tư vấn người nhiễm HIV tại cộng đồng. Tổ chức chiến dịch dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con hàng năm nhằm tăng cường sự vào cuộc của các cấp chính quyền, các cơ quan, đoàn thể và của phụ nữ mang thai trong việc triển khai các can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; kết nối chặt chẽ giữa các dịch vụ sức khỏe sinh sản và HIV/AIDS.
Đối với tăng cường năng lực, hợp tác quốc tế và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học: củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động đội ngũ cán bộ chuyên trách, bán chuyên trách, cộng tác viên phòng chống HIV/AIDS, nhân viên tiếp cận động đồng, giáo dục viên đồng đẳng. Tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế để đẩy mạnh các hoạt động can thiệp và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống HIV/AIDS. Chủ động thực hiện và phối hợp với các tỉnh/ thành phố thực hiện một số nghiên cứu, đánh giá nhằm cung cấp các số liệu nền và bằng chứng cho việc lập kế hoạch và triển khai các hoạt động tại địa phương.
Bảo Trâm