[Đăng ngày: 13/07/2018]
Trong công tác truyền thông giáo dục sức khỏe, việc thay đổi hành vi của một người là rất khó, đó không phải là một quá trình thẳng tiến.

Tuổi càng lớn càng khó thay đổi những thói quen. Những gì đã in sâu vào một người từ khi còn bé dễ ảnh hưởng đến họ suốt cuộc đời. Do vậy các chuyên gia y tế thường cho rằng cần tạo thói quen tốt ngay từ sớm là điều rất quan trọng. Cần luyện khả năng tập trung, khả năng sáng tạo, phát triển trí thông minh cho trẻ từ trước khi trẻ nhận thức sự vật. Phát triển trí thông minh chính là nỗ lực cho việc học tập tương lai; còn việc tạo thói quen giữ gìn sức khỏe lại ảnh hưởng cả cuộc đời một con người; đây là điều quan trọng hơn bất cứ điều gì khác; không có sức khỏe ta không thể sống vui vẻ, hạnh phúc.

Các chuyên gia cho rằng, thể chất của con người được quyết định bởi hai yếu tố, một là yếu tố di truyền từ bố mẹ, hai là “thói quen sinh hoạt” được hình thành từ nhỏ. Nếu con cái thừa hưởng được từ gia đình thói quen sinh hoạt tốt, món ăn tốt, cách ăn tốt, người đó có thể viết lại gen di truyền cho thế hệ sau.

Lấy ví dụ, trong thời gian cho con bú, nếu người mẹ không có sữa, phải nuôi con bằng sữa ngoài, trẻ có thể gặp các vấn đề như dễ dị ứng, cân bằng vi khuẩn đường ruột kém. Tuy nhiên, nếu sau khi cai sữa, đứa bé được chú ý đầy đủ về việc ăn uống lành mạnh; hình thành thói quen sinh hoạt tốt thì chúng sẽ phát triển khỏe mạnh bình thường. Ngược lại dù trẻ được nuôi con bằng sữa mẹ tốt, khỏe mạnh nhưng sau đó có thói quen sinh hoạt kém, ăn không cân đối, nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm rất cao.

Do vậy, các chuyên gia y tế nhấn mạnh, thói quen là thứ mà chúng ta có thể thay đổi bằng nỗ lực và ý chí của bản thân, khi có những thói quen có lợi cho sức khỏe, các yếu tố di truyền có thể thay đổi giúp tốt hơn cho cơ thể; giúp cho ta và cả con cháu của ta.
Hiện nay chúng ta đã có ý thức về mối quan hệ sâu sắc giữa chế độ ăn uống và bệnh ung thư; đồng thời phải loại bỏ các hành vi có hại cho sức khỏe. Tiêu biểu là “rượu” và “thuốc lá”. Khi hút thuốc lá ngoài sự tích tụ chất độc trong phổi, các mao mạch toàn thân sẽ co lại, làm cho nước không vận chuyển đến các cơ quan, chất dinh dưỡng không được vận chuyển đi, chất thải cần được đào thải không xử lý được; do vậy chất cặn bã tích tụ lại trong cơ thể, phân hủy và sinh ra độc tố. Tương tự, lạm dụng rượu cũng xảy ra tình trạng co thắt các mạch máu. Cả rượu và thuốc lá đều sản sinh ra trong cơ thể lượng lớn các gốc tự do oxy hóa. Để trung hòa các gốc tự do cần tiêu tốn nhiều enzyme chống oxy hóa, càng tiêu tốn nhiều enzyme sẽ làm phát sinh ra bệnh tật.

GS Hiromi Shinya, Đại học Y Albert Einstein cho rằng, nếu ăn trước khi đi ngủ vào buổi tối, cơ thể sẽ tiết một lượng lớn insulin; Insulin sẽ chuyển hóa tất cả thành chất béo, do vậy ăn đêm muộn ta dễ bị béo hơn. Ông lưu ý, thói quen ăn đêm trước khi ngủ là nguyên nhân gây ra hội chứng ngưng thở khi ngủ và bệnh béo phì.
Tương tự, uống rượu trước khi đi ngủ buổi tối cũng gây ra ngưng thở khi ngủ. Với  những người bị xơ cứng động mạch hoặc hẹp động mạch vành, nồng độ oxy giảm sẽ dẫn đến tình trạng thiếu máu cơ tim dẫn đến tử vong. Nhiều người tử vong do lên cơn đau tim hoặc bị nhồi máu cơ tim lúc gần sáng do thói quen ăn muộn lúc đêm khuya, làm trào ngược thức ăn, chặn đường hô hấp dẫn đến tình trạng không thở, nồng độ oxy máu giảm, cuối cùng dẫn đến cái chết do thiếu máu cơ tim. Nếu trước khi đi ngủ, không chỉ ăn mà còn uống rượu, nguy cơ càng tăng lên. Rượu làm ức chế hô hấp trung ương, nồng độ oxy máu giảm mạnh. Đối với trẻ em, GS Hiromi cũng khuyến cáo không nên có thói quen ngủ ngay sau khi ăn hoặc uống sữa để dễ ngủ. Ông cho rằng, đối với trái cây, nên ăn trước một giờ rồi mới nằm để tránh trào ngược thức ăn. Đối với nước uống, GS Hiromi cho rằng việc bổ sung nước thực hiện vào ban ngày, sau khi thức dậy 500ml – 750ml; một giờ trước bữa ăn trưa 500ml, một giờ trước khi ăn tối 500ml. Khi trời nóng nực, mùa hè cần bổ sung nước nhiều hơn. Nước giúp lưu thông máu, thúc đẩy quá trình trao đổi chất, đào thải độc tố, chất cặn bã; thúc đẩy hoạt động vi khuẩn đường ruột và enzyme; do vậy người ít uống nước sẽ dễ mắc bệnh hơn; niêm mạc phế quản, ở dạ dày bị khô do mất nước. Hệ thống miễn dịch trong cơ thể hoạt động tốt cần có sự hỗ trợ của nước; Không có nước để vận chuyển đến 60 ngàn tỷ tế bào của cơ thể, các enzyme không thể thực hiện được vai trò của mình; phương tiện vận chuyển các vi chất đó là nước. Tập thói quen không uống bia, trà khi khát nước mà hãy uống nước tốt, nước sạch bổ sung đầy đủ cho cơ thể.
  Tường Huân
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 174

Số lượt truy cập: 9296456

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang