Sở Y Tế Tỉnh Khánh Hòa

Bệnh dại do vi rút dại gây nên. Đây là bệnh truyền nhiễm vi rút cấp tính của hệ thần kinh trung ương dẫn đến tử vong. Bệnh dại có thể gặp ở các động vật có vú. Bệnh lây truyền do các chất tiết bị nhiễm, thường do vết cắn, vết liếm của động vật mắc bệnh dại. Ở các động vật nuôi, phần lớn bệnh dại là do chó dại cắn, một tỷ lệ nhỏ do mèo dại cắn. Tỷ lệ mắc bệnh tăng cao vào mùa nắng, bệnh không lây từ người sang người. Loài dơi có thể mang vi rút dại nhưng biểu hiện hoàn toàn khỏe mạnh.

Các tổ chức, cá nhân nuôi, buôn bán, giết mổ, vận chuyển kinh doanh chó, mèo trong từng thôn, xóm, xã, phường; thực hiện các biện pháp quản lý và phòng bệnh trên đàn chó nuôi theo hướng dẫn của cán bộ thú y, cam kết thực hiện 5 không: “không nuôi chó mèo không tiêm phòng dại”, “không nuôi chó, mèo chưa khai báo với chính quyền địa phương”, “không nuôi chó thả rông”, “không để chó cắn người”, “không nuôi chó, mèo gây ô nhiễm môi trường”.

Theo BSCKII Lê Hồng Quân – Trưởng phòng Nghiệp vụ Y, Sở Y tế tỉnh, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân nuôi động vật phải tuân thủ các quy định và hướng dẫn các quy định về phòng, chống bệnh dại của cơ quan thú y trong việc quản lý, giám sát và xử lý ổ dịch dại động vật, cụ thể: Chủ nuôi chó, mèo phải khai báo việc nuôi chó, mèo cho trưởng thôn hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã; Chủ nuôi phải thường xuyên xích, nhốt chó, mèo trong khuôn viên gia đình, để hạn chế chó cắn người. Khi đưa chó, mèo ra khỏi nhà phải được xích và rọ đề phòng cắn người; nuôi chó, mèo phải đảm bảo vệ sinh thú y, vệ sinh môi trường; Chấp hành tiêm vắc xin phòng dại chó, mèo và phải thanh toán các khoản chi phí quản lý đàn chó; Theo dõi vật nuôi, khi phát hiện con vật có biểu hiện bất thường, chủ vật nuôi phải nhốt con vật để theo dõi và báo cho nhân viên thú y cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan thú y nơi gần nhất. Không được vận chuyển bán chó dại, nghi dại đi nơi khác để ngăn chặn sự lây lan dịch dại trên diện rộng và gây bệnh dại cho người; Khi động vật đã xác định mắc bệnh dại, chủ vật nuôi phải chấp hành tiêu hủy con vật. Thực hiện vệ sinh khử trùng tiêu độc toàn bộ chuồng, cũi, dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển, môi trường, thức ăn, chất thải, các vật dụng đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh. Những con vật nghi mắc bệnh dại phải nhốt để theo dõi trong 10 ngày, chấp hành tiêm phòng bắt buộc cho chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch, vùng dịch theo quy định; Chủ vật nuôi chó, mèo dại hoặc nghi dại cắn, cào người khác phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Bệnh dại thường tăng cao vào mùa nắng nóng từ tháng 5 đến tháng 8 hàng năm. Các biểu hiện lâm sàng của bệnh dại trên người là sợ nước, sợ gió, co giật, liệt và dẫn đến tử vong. Khi đã lên cơn dại, tỷ lệ tử vong gần như 100%. Tiêm vắc xin dại cho người và động vật (chủ yếu là chó) là biện pháp hiệu quả để phòng, chống bệnh dại. Thời gian ủ bệnh ở người thường 1 – 3 tháng sau phơi nhiễm; phụ thuộc tình trạng nặng/nhẹ vết cắn, vị trí vết cắn liên quan ở nơi có nhiều dây thần kinh, khoảng cách vết cắn đến não; khi vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thời gian ủ bệnh càng ngắn. Thời kỳ lây truyền ở chó nhà là từ 3 – 7 ngày trước khi chó có triệu chứng dại và trong suốt thời kỳ phát bệnh. Lây truyền dại từ người sang người rất hiếm gặp.

Đối với xử lý vết thương, xối rửa kỹ tất cả các vết cắn/cào trong 15 phút với nước và xà phòng, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45 – 70 độ hoặc cồn iốt để làm giảm thiểu lượng vi rút dại tại vết cắn. Có thể sử dụng các chất khử trùng thông thường như cồn, xà phòng các loại, dầu gội, dầu tắm để rửa vết thương ngay sau khi bị cắn. Chú ý không làm dập nát thêm vết thương hoặc làm tổn thương rộng hơn, tránh khâu kín ngay vết thương. Trường hợp bắt buộc phải khâu nên trì hoãn khâu sau vài giờ đến 3 ngày và nên khâu bỏ mũi/ngắt quảng sau khi đã tiêm phòng vào tất cả các vết thương. Tùy trường hợp cụ thể có thể sử dụng kháng sinh và tiêm phòng uốn ván.