Từ tháng 4 – 11/2015, tác giả Lê Thị Kim Dung tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá tình hình suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi và các yếu tố liên quan tại thị xã Ninh Hòa năm 2015”.
Đối tượng nghiên cứu là toàn bộ trẻ em dưới 5 tuổi 27 xã, phường; Bà mẹ có con dưới 5 tuổi thuộc 6 xã, phường. Miền núi: Ninh Tây, Ninh Tân; Vùng biển: Ninh Ích, Ninh Thủy và đồng bằng: Ninh Xuân, Ninh Đa.
Phương tiện và cách tiến hành điều tra theo tác giả nghiên cứu là chuyên trách dinh dưỡng xã và nhân viên y tế thôn bản làm việc trực tiếp tại một hoặc nhiều địa điểm của thôn bản;
Xác định tháng tuổi của trẻ theo thời điểm tổng cân 1/6/2015; Xác định cân nặng của trẻ em bằng cân Nhơn Hòa (chỉ số 30kg); Xác định chiều cao trẻ em bằng thước đo gỗ theo qui cách của Viện dinh dưỡng quốc gia.
Mức độ suy dinh dưỡng: Trẻ được đánh giá là suy dinh dưỡng (SDD)dựa vào chỉ số nhân trắc Z.Scores của Tổ chức Who năm 2006. WHO đề nghị lấy điểm ngưỡng < 2 độ lệch chuẩn (< -2SD) so với quần thể WHO 2005 để đánh giá trẻ bị suy dinh dưỡng.
Dựa vào Z-Score (điểm –Z), tính theo công thức:
+ Khi cân nặng/T Z-score < -2, SDD thể nhẹ cân.
+ Khi chiều cao/T Z-score < -2, SDD thể thấp còi.
+ Khi cân nặng/chiều cao Z-score < -2, SDD thể gầy còm.
Theo phân tích của tác giả Lê Thị Kim Dung, tổng số trẻ < 5 tuổi được cân, đo là 16.961, số trẻ SDD cân nặng/tuổi là 848; tỷ lệ % SDD cân nặng/tuổi là 5%; số trẻ SDD chiều cao/tuổi là 1.162, tỷ lệ % SDD chiều cao/tuổi là 6,85%. Về phân bố SDD theo nhóm tuổi, tác giả nghiên cứu phân tích tỷ lệ SDD ở nhóm trẻ dưới 6 tháng tuổi là thấp nhất đối với cả 2 thể (nhẹ cân và thấp còi), sau đó SDD tăng dần. Thời kỳ trẻ 6-24 tháng, là thời kỳ trẻ có nguy cơ bị SDD cao nhất. SDD thể nhẹ cân tăng nhanh trong năm đầu tiên, tiếp tục tăng trong năm thứ 2 và đạt tỷ lệ cao nhất lúc trẻ từ 25 – 36 tháng (26,5% cân nặng/tuổi, 26,16% chiều cao/tuổi). Đây là giai đoạn kết thúc thời gian bú sữa mẹ và bước vào môi trường cộng đồng, buộc trẻ phải thích nghi mọi thay đổi về ăn uống, chăm sóc, sinh hoạt, mẹ thì nghĩ rằng trẻ đã lớn, bận chăm em nhỏ hơn … Vì vậy cần phải đầu tư nhiều cho trẻ ở giai đoạn này cả về chế độ dinh dưỡng và chế độ chăm sóc.
Nhóm tuổi từ 1 – 6 tháng và từ 25 – 60 tháng SDD cân nặng/tuổi tăng cao hơn SDD chiều cao/tuổi, mức tăng vào khoảng từ 0,49% - 1,42%.
Nhóm tuổi từ 7 – 24 tháng ngược lại SDD chiều cao/tuổi tăng cao hơn SDD cân nặng/tuổi, mức tăng vào khoảng 0,12% - 1,32%. Đây là thời kỳ trẻ phát triển tối ưu về hệ xương và não bộ, trẻ bắt đầu được ăn bổ sung nhưng khoảng thời gian này trở đi sữa mẹ bắt đầu giảm số lượng và chất lượng (12 tháng giảm còn 50% và 18 – 24 tháng giảm còn 30%) nên trẻ rất khó để thích nghi.
SDD trẻ em ở miền núi như Ninh Tây cao nhất 30,91% (cân nặng/tuổi), 34,12% (chiều cao/tuổi). Kết quả này phù hợp với các báo cáo trước đây của tỉnh về “tình hình SDD trẻ em ở các huyện miền núi” qua các kỳ tổng cân.
Đối với kết quả tương quan giữa SDD cân nặng và SDD chiều cao/tuổi theo nhóm tuổi cũng cho thấy SDD thể còi cọc theo từng nhóm tuổi đều cao hơn tỷ lệ SDD thể nhẹ cân. Điều này phản ánh tình trạng SDD không chỉ xảy ra mới đây mà đã từ lâu rồi do tình trạng thiếu ăn kéo dài và mắc các bệnh nhiễm trùng. Theo nhận định chung của Viện Dinh dưỡng Quốc gia thì những nơi có tỷ lệ trẻ em nhẹ cân cao cũng là nơi có tỷ lệ thấp còi cọc cao. Kết quả nghiên cứu của tác giả Kim Dung cũng phù hợp với kết quả nghiên cứu của các tác giả trước đây.
Nguyên Khải