Tại Hội nghị khoa học Tim mạch miền Trung- Tây Nguyên lần thứ 8 được tổ chức vào tháng 12/2015, tác giả Trần Thị Mỹ Hạnh- Trường Đại học Y tế Công Cộng Hà Nội- đã báo cáo đề tài “Xây dựng bảng phiên giải và hỗ trợ tự theo dõi huyết áp dành cho người bệnh và hiệu quả ban đầu trong tuân thủ điều trị”.
Nghiên cứu được thực hiện với 03 mục tiêu là xây dựng bảng phiên giải và hỗ trợ tự theo dõi huyết áp dành cho người bệnh đảm bảo tính khoa học và thực tiễn lâm sàng tại Việt Nam; đánh giá sự chấp nhận của người tăng huyết áp tại cộng đồng trong sử dụng biểu đồ tự theo dõi huyết áp; đánh giá hiệu quả bước đầu của biểu đồ tự theo dõi huyết áp trong thực hành theo dõi huyết áp và tuân thủ điều trị của người tăng huyết áp tại cộng đồng.
Nghiên cứu được thực hiện hai giai đoạn, giai đoạn 1 sử dụng phương pháp xin ý kiến chuyên gia (Delphi) qua 3 vòng. Có 30 bác sĩ chuyên khoa tim mạch tại các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến trung ương để góp ý kiến và phản biện các giá trị phiên giải các khoảng huyết áp trên biểu đồ, hình thức thể hiện cũng như giá trị ứng dụng của biểu đồ trong cộng đồng, biểu đồ được soạn thảo căn cứ phân loại cập nhật của Tổ chức Y tế Thế giới và của JNC7. Đồng thời bảng phiên giải cũng được thử nghiệm xin ý kiến 10 người cao tuổi tại Hà Nội và Thái Bình về cách thức trình bày ngôn ngữ phiên giải, khả năng sử dụng để điều chỉnh.
Ở giai đoạn 2, tác giả nghiên cứu sử dụng phương pháp phỏng vấn thực nghiệm, đánh giá trước, theo dõi dọc và đánh giá lập lại sau 2 tháng thử nghiệm nghiên cứu. Kết hợp định lượng bổ sung thông tin định tính. Có 197 đối tượng tham gia nghiên cứu tại huyện Tiền Hải tỉnh Thái Bình.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, bảng phiên giải soạn thảo ban đầu dựa trên các khuyến nghị và phân loại chính do JCN7 và Tổ chức Y tế Thế giới đề xuất; sau 3 vòng, tổng số ô điều chỉnh là 28 ô trải đều trong các khoảng phiên giải trị số huyết áp. Đặc biệt các chuyên gia đồng thuận thêm một khoảng phiên giải nữa thường gặp trong thực hành theo dõi huyết áp là huyết áp tụt. Các màu cảnh báo được thay đổi ở 5/8 khoảng so với dự kiến ban đầu. Qua 3 vòng Delphi giai đoạn 1, nhóm nghiên cứu đã thu được bảng phiên giải và hỗ trợ tự theo dõi huyết áp dành cho người bệnh. Bảng này thể hiện các giá trị phiên giải rõ ràng, ngôn ngữ dễ hiểu với người bệnh, các ý kiến của chuyên gia cho rằng bảng phiên giải đẹp, dễ nhìn và dễ hiểu đối với người bệnh.
Trong 197 đối tượng nghiên cứu, nhóm tuổi từ 70 tuổi trở xuống chiếm 57,9%; còn lại là trên 70 tuổi. Nam giới chiếm 62,4%; sống cùng bạn đời có tỷ lệ 71,2%; nghề nghiệp cán bộ công chức trước khi nghỉ hưu chiếm tỷ lệ 55,1%.
Về chẩn đoán tăng huyết áp, có tới 62,4% đối tượng nghiên cứu mới được phát hiện tăng huyết áp trong vòng 1 năm kể từ ngày điều tra. Kết quả nghiên cứu sự chấp nhận biểu đồ tự theo dõi huyết áp của người bệnh, có 84% người bệnh đánh giá bảng phiên giải và hỗ trợ tiện dụng hoặc rất tiện dụng. 80,3% cho rằng phù hợp để áp dụng thực tế và 76,6% tỏ ra thích khi sử dụng bảng này. Có 85,3% đối tượng nghiên cứu cho rằng bảng phiên giải có hiệu quả và rất hiệu quả. Có nhiều người đã dán bảng phiên giải ở nơi dễ thấy trong nhà để mọi người cùng xem và giới thiệu cho con cháu, hàng xóm.
Sau 2 tháng nghiên cứu, tác giả cho biết tỷ lệ đối tượng nghiên cứu biết cách tự đo huyết áp tăng từ 52% lên 75%; tỷ lệ người bệnh thực hành tự theo dõi huyết áp tốt tăng từ 30% lên 80,4%. Tỷ lệ dùng thuốc hạ huyết áp tuân thủ điều trị tăng từ 17% lên 38,3%...Qua sử dụng test Mc-Nemar đo lường lặp lại để so sánh sự khác biệt, tác giả nhận thấy có sự khác biệt giữa tỷ lệ theo dõi huyết áp trước và sau can thiệp có ý nghĩa.
Chúng ta biết rằng, Việt Nam đang có tốc độ già hóa dân số gia tăng, việc đối mặt với những hậu quả ngày càng nặng nề do tăng huyết áp sẽ rất đáng quan tâm. Việc người bệnh tuân thủ điều trị tăng huyết áp hiện còn hạn chế, vì vậy nghiên cứu xây dựng bảng phiên giải và hỗ trợ tự theo dõi huyết áp dành cho người bệnh sẽ là giải pháp khuyến khích người bệnh tự theo dõi huyết áp của mình và tăng cường tuân thủ điều trị được tốt hơn.
Công Long