Theo các chuyên gia Tổ chức Y tế thế giới, trong công tác phòng chống dịch bệnh, các cơ quan, tổ chức cần phối hợp với nhau thực hiện thu thập thông tin và chia sẻ thông tin liên quan nguy cơ trong suốt quá trình truyền thông phòng chống dịch bệnh, duy trì thực hiện cả trước, trong khi có dịch và sau khi dịch bệnh đã hết.
Việc lắng nghe, thu thập thông tin cần thực hiện thường xuyên tại tuyến cơ sở, theo dõi thu thập thông tin dựa vào nhiều nguồn khác nhau như mạng lưới cộng tác viên, nhân viên y tế thôn thường xuyên tiếp xúc với người dân trong cộng đồng, qua đó thu thập những thông tin liên quan đến dịch bệnh, phát hiện sớm những trường hợp ốm đau nghi ngờ bệnh truyền nhiễm, nghe được những tin đồn trong cộng đồng, trao đổi trực tiếp với người dân, chuyển tải những thông tin, hướng dẫn phòng chống dịch bệnh tới người dân.
Bên cạnh nhân viên y tế thôn bản là trưởng thôn, bí thư chi bộ, nhân viên thú y, mạng lưới cán bộ các Hội Đoàn thể, những người gắn bó với cộng đồng thường xuyên thu thập được thông tin trong Hội Đoàn thể. Những thông tin liên quan đến sản xuất, chăn nuôi, thông tin liên quan sức khỏe đều có thể thu thập được qua mạng lưới này.
Đối với ngành giáo dục, tổ chức giám sát học sinh hàng ngày để phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Triển khai khuyến khích học sinh rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, hạn chế sử dụng máy lạnh để đảm bảo thoáng khí.
Hiện nay biến chủng XBB.1.16 đang gia tăng tình trạng lây nhiễm ở một số nước Châu Á. Theo nhận định biến thể này chưa ghi nhận làm gia tăng tình trạng nghiêm trọng của bệnh. Các chuyên gia không hiện mức cảnh báo, kêu gọi mọi người tuân thủ các biện pháp phòng chống dịch.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới, từ ngày 13/3/2023 đến ngày 9/4/2023 đã ghi nhận 44.809 biến thể của SARS-C0V2. Trên toàn cầu biến thể XBB.1.15 đã được phát hiện tại 95 nước, là biến thể phổ biến nhất. Ngày 14/4 vừa qua, Bộ Y tế đã có thông báo biến thể XBB.1.15 đã xuất hiện tại Việt Nam theo kết quả lấy mẫu tại TP Hồ Chí Minh.
Biến thể XBB.1.16 đã phát hiện ở 20 quốc gia, nó đang tạo làn sóng tăng cao các ca bệnh COVID-19 tại Ấn Độ với 10.000 ca nhiễm trong một ngày. Tỷ lệ dương tính hàng ngày ở Ấn Độ là 4,2%. Hiện chưa có báo cáo nghiên cứu tình trạng nghiêm trọng của COVID-19 do XBB.1.16 gây ra.
Đối với công tác thu thập thông tin, các chuyên gia lưu ý những sai lệch về thông tin phát ra để có những đính chính thông tin, quan tâm đến những thảo luận các nhóm trên mạng xã hội, internet. Chú ý những Hội, ngành đoàn thể thực hiện truyền thông có hiệu quả không, thông điệp có hiệu quả, có gì khó hiểu.
Việc thu thập thông tin từ mạng lưới cần được ghi chép đầy đủ vào các biểu mẫu, báo cáo để gửi lên tuyến trên. Cần cụ thể nguồn tin có liên quan đến đối tượng nào, địa chỉ, chi tiết các dấu hiệu bệnh, nội dung tin đồn, các lý do xuất phát nguồn tin (tín ngưỡng, tập tục, tôn giáo, trình độ văn hóa).
Việc báo cáo cần chi tiết, giúp cán bộ lãnh đạo xác minh nhanh, thuận lợi. Các công tác này cần được lồng ghép khi thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên hiện nay của cộng tác viên tại cộng đồng.
Những thông tin liên quan dịch bệnh được thu thập sẽ báo cáo lên tuyến trên, từ đó sẽ có những quyết định xử lý thông tin và hành động phòng chống dịch bệnh được kịp thời.
Cụ thể như khi có thông tin nghi bệnh dịch trên người hay trên gia súc, gia cầm, cộng tác viên y tế thông báo ngay với trạm y tế xã, báo cáo cơ quan tuyến trên, lãnh đạo cơ quan và cơ quan thú y. Việc thu thập thông tin không chỉ nhằm vào thông tin dịch bệnh mà cả những thông tin sai lệch trong cộng đồng có liên quan đến bệnh tật.
Việc chia sẻ thông tin, xác minh thông tin được thực hiện tốt nhất với sự phối hợp tham gia của các ngành, đoàn thể liên quan. Thông tin phải được chia sẻ một cách chính xác, kịp thời giúp các ngành có hành động phù hợp với khả năng, phát huy được sự hợp tác và thế mạnh của mỗi tổ chức.
Sau khi nhận được thông tin, xác minh tính chính xác của thông tin, tuyến trên cần phản hồi cho trạm y tế những nhận định về dịch bệnh, cung cấp sớm những hướng dẫn cho tuyến dưới thực hiện các hoạt động thông báo, truyền thông tới các nhóm đối tượng trong cộng đồng.
Huyện hỗ trợ cho xã, xã hỗ trợ cho thôn bản thực hiện ngay các thông báo về dịch bệnh, biện pháp phòng chống dịch bệnh, những hình thức truyền thông trên loa đài, trực tiếp đến hộ dân, phân phát các tài liệu. Thông tin cần được tiến hành càng sớm càng tốt trên cơ sở hướng dẫn của các nhà chuyên môn y tế và truyền thông.
Tính từ đầu dịch đến ngày 31/52023, Việt Nam có 11.612.608 ca nhiễm COVID-19, đứng thứ 13/231 quốc gia và vùng lãnh thổ. Bình quân cứ 1 triệu người có 117.354 ca nhiễm. Tổng số ca điều trị khỏi là 10.638.168 ca. Tổng số ca tử vong là 43.206 ca, chiếm tỷ lệ 0,4% so với tổng số ca nhiễm. Tổng số liều vắc xin đã tiêm là 266.411.923.
Hồng Đăng