Để xây dựng tốt hơn kế hoạch phối hợp liên ngành phòng chống dịch COVID-19, cần xác định rõ bối cảnh, tình hình dịch bệnh tại phạm vi xây dựng kế hoạch.
Cụ thể là nêu tóm tắt các thông tin cơ bản về xã, phường như diện tích, dân số, phân bố dân cư, các điều kiện tự nhiên, xã hội, phong tục tập quán của người dân trên địa bàn quản lý; cơ cấu tổ chức của chính quyền địa phương, mối quan hệ và sự phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn.
Về tình hình dịch bệnh của địa phương, cần mô tả các thông tin cơ bản, sự kiện dẫn tới sự xuất hiện tình huống khẩn cấp về y tế công cộng; cần tổng hợp, cập nhật được mô hình bệnh tật, tình hình dịch bệnh khác xuất hiện trên địa bàn xã trong vòng 5 năm trở lại đây.
Từ những thông tin cơ bản về tình hình dịch bệnh trên thế giới, tại Việt Nam đã được tổng hợp, các hướng dẫn, chỉ đạo về dự báo hiện tại, tương lai, tại tuyến xã có thể đưa ra dự báo cho tình hình dịch bệnh của mình trong thời gian tới, đề xuất các giải pháp ứng phó phù hợp, hiệu quả trong tương lai.
Trên cơ sở nhận định và dự báo tình hình dịch bệnh trên phạm vi toàn quốc, tại tỉnh, huyện, tuyến xã sẽ đưa ra những tình huống giả định, xác định phương án phối hợp ứng phó phù hợp, hiệu quả dựa trên những tiêu chí đánh giá của các hướng dẫn của Bộ Y tế.
Tùy theo tình huống dịch bệnh cần chú trọng các hoạt động chính bao gồm: Công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, công tác chuyên môn gồm ngăn chặn, phát hiện, cách ly, khoanh vùng, dập dịch, điều trị hiệu quả. Cụ thể là công tác giám sát, lấy mẫu xét nghiệm, công tác cách ly y tế, phòng tránh lây nhiễm, xử lý ổ dịch, công tác thu dung, điều trị bệnh nhân, công tác tiêm vắc xin (nếu có), duy trì thực hiện các dịch vụ y tế cơ bản, tăng cường công tác chống nhiễm khuẩn, phòng lây nhiễm chéo, triển khai các hoạt động dự phòng cá nhân, công tác đào tạo, công tác truyền thông, vận động, nâng cao nhận thức của người dân trên địa bàn, các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác phòng chống dịch, công tác truyền thông, công tác bảo đảm hậu cần, công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm.
Các công việc cụ thể cần triển khai là kiện toàn Ban chỉ đạo và kích hoạt triển khai kế hoạch đáp ứng với tình huống đã được xác định trong phòng chống dịch. Trưởng ban chỉ đạo quyết định danh mục, số lượng cần mua, cần trưng dụng; theo dõi, giám sát việc áp dụng các biện pháp cấp bách về tình trạng khẩn cấp, khi nào thì dừng áp dụng biện pháp cấp bách về tình trạng khẩn cấp.
Trong cuộc họp Ban chỉ đạo, cần chuẩn bị báo cáo tổng hợp về tình hình dịch bệnh, kết quả triển khai các hoạt động ứng phó, đề xuất các văn bản chỉ đạo, bổ sung, điều chỉnh các giải pháp ứng phó phù hợp với tình hình dịch thực tế tại địa phương.
Trong cơ chế báo cáo, cần hoàn thiện báo cáo hàng ngày về tình hình dịch bệnh, về kết quả triển khai các hoạt động ứng phó, đề xuất với cấp trên những hỗ trợ liên quan nguồn lực phòng chống dịch, điều chỉnh, bổ sung các giải pháp ứng phó phù hợp theo thẩm quyền ban hành.
Ở trạm y tế xã cần có một cán bộ đầu mối phụ trách, công khai số điện thoại, có Zalo để kết nối, tiếp nhận, trao đổi thông tin, số liệu giám sát. Số liệu báo cáo kết quả giám sát dịch bệnh phải gửi cho trạm y tế, báo cáo ca bệnh khẳng định theo quy định, điều phối mọi hoạt động điều tra dịch tễ, truy vết.
Các cơ quan liên quan cần phối hợp tốt với trạm y tế trong tổ chức tham gia điều tra dịch tễ, truy vết người tiếp xúc trên cơ sở thông tin về ca bệnh, người nghi ngờ mắc bệnh, chủ động giám sát, phát hiện các ca mắc bệnh, nghi ngờ mắc bệnh, báo cáo kịp thời cho trạm y tế. Ví dụ tại cơ sở giáo dục, các giáo viên giám sát sức khỏe học sinh; tổ trưởng dân phố giám sát sức khỏe người dân trong tổ, thôn; các phòng khám, nhà thuốc giám sát, theo dõi sức khỏe của người đến khám, mua thuốc và của người nhà để kịp thời phát hiện, khai báo các trường hợp mắc bệnh hoặc có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh trên địa bàn.
Cần tổ chức truyền thông trực tiếp đến người dân về dịch bệnh, các biện pháp phòng chống dịch trên cơ sở dữ liệu, thông điệp truyền thông do trạm y tế cung cấp hoặc đã được phát trên phương tiện thông tin đại chúng.
Nhân viên y tế trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được thông tin, báo cáo giám sát của cán bộ phụ trách công tác lấy mẫu, làm xét nghiệm, điều phối hoạt động lấy mẫu, gửi mẫu bệnh phẩm lên tuyến trên, tổng hợp và thông báo kết quả xét nghiệm hàng ngày cho trưởng trạm hoặc bộ phận liên quan.
Các cơ quan phối hợp lập danh sách huy động người thuộc diện lấy mẫu ra điểm lấy mẫu để thực hiện lấy mẫu xét nghiệm; tổ chức các buổi lấy mẫu cộng đồng, tại nhà theo tính chất của dịch bệnh, tham gia vận chuyển mẫu theo quy trình.
Đối với công tác cách ly, phòng chống lây nhiễm, trong vòng 24 giờ nhận được kết quả ca bệnh dương tính thì người tiếp xúc phải được cách ly. Các đơn vị như Công an xã phải giám sát bảo đảm an ninh trật tự khu vực có người cách ly y tế tại nhà. Sắp xếp cách ly hợp lý, khoa học theo hướng dẫn của y tế để phòng lây nhiễm chéo. Có văn bản cách ly và thời gian hết cách ly. Tiểu Ban hậu cần cần phải bảo đảm công tác hậu cần, an sinh xã hội trong khu cách ly tập trung (nếu có).
Đối với công tác xử lý ổ dịch, tại ổ dịch hoặc cụm dân cư, ngay khi phát hiện ca bệnh, chùm ca bệnh, phải xác định phạm vi phong tỏa là quy mô hộ gia đình, cụm hộ gia đình, tổ chức theo dõi sức khỏe cho người dân khu vực bị phong tỏa; bảo đảm an ninh trật tự, không làm xáo trộn, bảo đảm an sinh xã hội; phân công bộ phận bảo đảm công tác xử lý ổ dịch, vệ sinh môi trường, thu gom rác phải theo quy định; tổ chức tuyên truyền cho người dân trong khu phong tỏa chấp hành các quy định đã đề ra./.
Tường Huân