[Đăng ngày: 05/09/2016]
Bệnh nghề nghiệp được định nghĩa là bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của nghề nghiệp tác động đối với người lao động. Bệnh nghề nghiệp thường là mạn tính nhưng cũng có thể cấp tính.
Tai nạn lao động là tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể người lao động hoặc gây tử vong, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động (trong thời gian làm việc, chuẩn bị hoặc thu dọn sau khi làm việc).
Theo TS Nguyễn Thị Toán – chuyên gia cao cấp Bộ Y tế tại lớp tuận huấn An toàn lao động tỉnh Khánh Hòa tháng 8/2016, có 3 giai đoạn gây ảnh hưởng của yếu tố tác hại nghề nghiệp:
(1)Tiếp xúc quá mức cho phép (vượt quá tiêu chuẩn cho phép) song chưa có rối loạn chuyển hóa hoặc sinh lý ở mức có thể phát hiện được.
(2)Tiếp xúc quá mức cho phép và bắt đầu có rối loạn chuyển hóa hoặc sinh lý nhưng chưa có biểu hiện các triệu chứng lâm sàng.
(3)Bệnh đã rõ trên lâm sàng và xét nghiệm, có thể gây tàn phế, tử vong.
Giám sát sức khỏe người lao động theo giai đoạn ảnh hưởng của yếu tố tác hại:
Ở giai đoạn 1: Giám sát tình trạng sức khỏe để phát hiện sớm những tiếp xúc quá mức. Thông thường đối với các chất hóa học, vật lý là các “nghiệm pháp tiếp xúc”. Ví dụ như tiếp xúc với tia phóng xạ cần giám sát qua liều tiếp xúc cá nhân. Một bác sĩ khoa Xquang khi liều hiệu dụng cá nhân tích lũy trong 1 năm lớn hơn 20mSv thì năm sau người bác sỹ đó phải giảm tiếp xúc với phóng xạ để bảo đảm liều hiệu dụng trung bình 5 năm dưới 20mSv/năm.
Không phải tất cả các yếu tố tác hại nào cũng có thể dễ dàng đánh giá bằng các nghiệm pháp cận lâm sàng như trên. Trong trường hợp này, cần đánh giá gián tiếp qua mức độ ô nhiễm môi trường hoặc mức độ tiếp xúc trong một giai đoạn thời gian. Ví dụ với nhân viên y tế làm việc tại khoa lây phải giám sát bằng phiếu đánh giá tiếp xúc nghề nghiệp các yếu tố vi sinh vật (Phụ lục số 1 ban hành kèm theo Thông tư số 12/2006/TT-BYT về hướng dẫn khám bệnh nghề nghiệp).
Ở giai đoạn 2: Cần xác định những tổn thương đặc hiệu và không đặc hiệu trên hệ thống chuyển hóa chất hoặc/và trên hình thái tế bào hoặc bằng chẩn đoán hình ảnh. Ví dụ nhân viên y tế làm việc tại khoa xạ trị cần phải giám sát công thức máu định kỳ, nếu thấy số lượng bạch cầu giảm rõ rệt so với lần trước hoặc dưới 4G/l mà không có dấu hiệu của nhiễm vi rút thì có thể bắt đầu đã bị tổn thương hệ tạo máu.
Ở giai đoạn 3: Khi ảnh hưởng cả đặc hiệu và không đặc hiệu đã biểu hiện rõ qua các triệu chứng lâm sàng (và cả trên cận lâm sàng). Khám phát hiện các bệnh nghề nghiệp đặc trưng của nghề là nội dung quan trọng nhất.
Để đánh giá điều kiện lao động, môi trường lao động ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe nhân viên y tế phải dựa trên các chỉ số sức khỏe về:
- Các bệnh đặc trưng cho mỗi loại tiếp xúc nghề nghiệp thường là bệnh nghề nghiệp trong danh mục được bảo hiểm, ví dụ bệnh viêm gan vi rút, bệnh lao, bệnh do quang tuyến X và phóng xạ nghề nghiệp…
- Các bệnh nghề nghiệp, bệnh liên quan đến lao động không đặc trưng cho một nghề, ví dụ: viêm phế quản mạn, hen phế quản, viêm da, viêm mũi họng, đau thắt lưng, bệnh xương khớp, v.v…
- Tình hình tai nạn thương tích, đặc biệt là do vật sắc nhọn.
- Tình hình nghỉ ốm.
- Tình hình tử vong và nguyên nhân tử vong.
Đối với tổ chức theo dõi ghi nhận tai nạn thương tích nghề nghiệp, nguy cơ dẫn đến tai nạn lao động trong ngành y tế rất đa dạng. Ngoài nguy cơ cháy nổ do sử dụng nhiều vật liệu dễ cháy, gây nổ như các hóa chất, dung môi, các bình ga, bình khí nén, chăn màn quần áo, sự bất cẩn của bệnh nhân, người nhà bệnh nhân khi hút thuốc, chập cháy các thiết bị điện…, còn phải kể đến nguy cơ gây tai nạn do sử dụng các vật sắc nhọn (kim tiêm, dao kéo y tế); dây bắn bệnh phẩm, dịch phẩm vào người, vào mắt; lây nhiễm các bệnh nguy hiểm HIV, SARS, H5N1, H1N1, H7N1…
Nguyên nhân xảy ra tai nạn lao động đối với các nhân viên y tế có thể do lỗi của người sử dụng lao động, cũng có thể do các trường hợp rủi ro khác gắn liền với việc thực hiện các công việc, hoặc do đặc thù nghề nghiệp của công việc thực hiện (văng bắn bệnh phẩm, dịch phẩm, đâm kim vào tay, lây nhiễm các bệnh đặc biệt nguy hiểm khi tiếp xúc với bệnh nhân…)
Ngoài việc tổ chức ghi nhận tai nạn lao động theo các quy định hiện hành (Thông tư số 19/2011/TT-BYT ngày 06/6/2011 của Bộ Y tế, Thông tư liên tịch số 12/2012/TTLT/BLĐTBXH-BYT ngày 21/5/2012), các cơ sở y tế phải đặc biệt chú ý tổ chức ghi nhận tai nạn thương tích do vật sắc nhọn theo quy định hiện hành (Quyết định số 24/2005/QĐ-BYT)./.
                                            Lâm Quyên
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 299

Số lượt truy cập: 9298238

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang