Theo ghi nhận của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương –Bộ Y tế, số trường hợp mắc bệnh ho gà đang tăng lên ở giai đoạn 2010 đến 2016.
Cụ thể năm 2010 ghi nhận 81 trường hợp mắc bệnh ho gà; năm 2011 tăng lên 105 ca, năm 2012 có 98 ca được ghi nhận; năm 2015 có 309 ca mắc, 01 ca tử vong; năm 2016 có 267 ca mắc, 02 ca tử vong. Tỷ lệ mắc ho gà năm 2016 là 0,3/100.000 dân. Ghi nhận số ca mắc ho gà tại 38 tỉnh, thành phố cho thấy TP Hà Nội có 71 ca; tỉnh Cao Bằng có 53 ca; tỉnh Lạng Sơn có 18 ca, tỉnh Sơn La có 10 ca. Hai trường hợp tử vong do ho gà trong năm 2016 là tại Hà Nội và tỉnh Sơn La. Qua phân tích số liệu, nhóm tuổi dưới 1 tuổi có tỷ lệ mắc bệnh ho gà cao nhất với 81,3%; nhóm từ 1-4 tuổi tỷ lệ mắc ho gà là 12,8%.
Đối với tình trạng tiêm chủng, có 54,1% số trường hợp mắc là không được tiêm chủng; 23% số trường hợp mắc không được tiêm chủng đủ mũi. Có 4,3% số ca đã tiêm chủng đủ 3 mũi vắc xin nhưng vẫn bị bệnh. Bộ Y tế đưa ra khuyến cáo các tỉnh, thành phố cần chủ động giám sát bệnh ho gà, tiếp tục tăng cường việc tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch vắc xin ho gà để phòng bệnh hiệu quả. Trong 14 chỉ tiêu của dự án tiêm chủng mở rộng, năm 2016 chỉ duy nhất có chỉ tiêu chưa đạt là tỷ lệ mắc bệnh ho gà dưới 0,2/100.000 dân.
Ho gà là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính đường hô hấp, thường xảy ra ở trẻ nhỏ. Bệnh lây truyền do tiếp xúc trực tiếp qua đường hô hấp có các dịch tiết từ niêm mạc mũi họng bệnh nhân khi ho, hắt hơi. Bệnh có tính lây truyền rất cao nhất là đối với những người sinh hoạt trong cùng một không gian khép kín lâu dài như hộ gia đình, trường học…
Khởi đầu của bệnh có thể không sốt hoặc sốt nhẹ, có viêm long đường hô hấp trên, mệt mỏi, chán ăn và ho. Cơn ho gà rất đặc trưng, thể hiện trẻ ho rũ rượi không thể kìm hãm được, sau đó là giai đoạn thở rít như tiếng gà gáy. Cuối cơn ho thường chảy nhiều đờm dãi trong suốt và sau đó là nôn. Bệnh thường diễn biến nặng, dễ tử vong do bị bội nhiễm, gây biến chứng viêm phổi, viêm phế quản-phổi, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi và trẻ suy dinh dưỡng.
Để phòng chống bệnh ho gà, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
- Đưa trẻ đi tiêm chủng tiêm vắc xin phòng bệnh ho gà (vắc xin phối hợp phòng bệnh Bạch hầu, ho gà, uốn ván –DTP hoặc vắc xin phối hợp phòng bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà, virut viêm gan B và Haemophilus influenzae type b - Quinvaxem) đầy đủ, đúng lịch. Lịch tiêm chủng vắc xin DTP hoặc Quinvaxem: mũi thứ 1 tiêm khi trẻ 2 tháng tuổi; mũi thứ 2 tiêm sau mũi thứ nhất 1 tháng; mũi thứ 3 tiêm sau mũi thứ hai 1 tháng và mũi thứ 4 tiêm khi trẻ 18 tháng tuổi.
- Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; che miệng khi ho hoặc hắt hơi; giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng cho trẻ hàng ngày.
- Đảm bảo nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ và có đủ ánh sáng.
- Khi có dấu hiệu mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh ho gà trẻ phải nghỉ học, cách ly và đưa đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Nghi Anh