GS Hiromi Shinya là giáo sư chuyên ngành phẫu thuật tại Đại học Y Albert Einstein, ông là người đầu tiên trên thế giới thành công trong việc phẫu thuật nội soi cắt bỏ polyp đại tràng mà không cần phẫu thuật mở ổ bụng bệnh nhân.
Từ kết quả lâm sàng khám điều trị cho hơn 300.000 bệnh nhân, ông đã phân tích và đưa ra nhiều chia sẻ rất đáng chú ý. Quá trình tiêu hóa, hấp thụ thức ăn tốt hay không phụ thuộc vào số lượng enzyme tiêu hóa. Nhờ có sự kết hợp của nước bọt, dạ dày, tá tràng, lá lách, ruột non cùng với các loại enzyme tiêu hóa phù hợp với từng giai đoạn mà quá trình tiêu hóa thức ăn diễn ra thuận lợi. GS Hiromi lưu ý, khi một người cảm thấy dạ dày khó chịu là ngay lập tức uống thuốc dạ dày, thuốc trung hòa axit dạ dày, thuốc ức chế bơm proton, ức chế H2…Các loại thuốc này có hiệu quả cao trong việc ức chế quá trình tiết dịch axit dạ dày. Tuy nhiên, khi dùng các thuốc này lâu dài, niêm mạc dạ dày xuất hiện tình trạng teo niêm mạc, sau đó tiến triển đến ung thư dạ dày. Ông khuyến cáo, mỗi người đừng nên lạm dụng các loại thuốc dạ dày, thuốc ức chế axit. Dạ dày có độ pH từ 1,5 – 3, tính axit cao là để diệt khuẩn. Các vi khuẩn có thể xâm nhập vào dạ dày cùng thức ăn với số lượng lên đến 300 – 400 tỉ con. Do vậy, khi sử dụng thuốc ức chế axit bằng các thuốc dạ dày, chúng ta có thể bị tiêu chảy hoặc các loại bệnh khác.
Khi quá trình tiết axit dạ dày bị ức chế dẫn đến thiếu dịch vị và axit chohydric (HCl) vốn rất quan trọng trong việc thúc đẩy các enzyme tiêu hóa, làm việc tiêu hóa thức ăn của cơ thể kém đi. Ngoài ra, không có axit dạ dày còn gây ảnh hưởng đến việc hấp thu các khoáng chất như sắt, canxi, magiê. Thêm vào đó, ức chế quá trình tiết axit dạ dày làm phá vỡ cân bằng các vi khuẩn trong đường ruột, làm giảm sức đề kháng của cơ thể. Trong đường ruột con người có khoảng 300 loại vi khuẩn, tương ứng với 100.000 tỉ vi khuẩn đang sinh sôi. Trong đó có cả “lợi khuẩn” như vi khuẩn Bifidus và “hại khuẩn” như vi khuẩn Clostridium. GS Hiromi cho biết, chiếm đa số trong đường ruột con người là vi khuẩn trung gian, không phải lợi khuẩn, cũng không phải hại khuẩn. Vi khuẩn trung gian có đặc tính, nếu lợi khuẩn tăng nhiều hơn, chúng sẽ biến thành lợi khuẩn, nếu hại khuẩn phát triển, chúng sẽ biến thành hại khuẩn. Chính vì vậy, sự cân bằng lợi khuẩn – hại khuẩn trong đường ruột quyết định đến quá trình tiêu hóa tốt hay xấu.
Một khi thức ăn không được tiêu hóa tốt ở dạ dày nó sẽ bị chuyển thẳng vào đường ruột. Các loại thức ăn vốn dĩ được tiêu hóa tốt sẽ được hấp thu trong đường ruột, nay bị ứ đọng lại. Nhiệt độ trong đường ruột gần 37 độ C, thức ăn bị tồn đọng trong môi trường như vậy sẽ sinh ra khí gas, bốc mùi và lên men bất thường. Đây là điều kiện làm gia tăng hại khuẩn trong đường ruột và làm giảm sức đề kháng của cơ thể, vi khuẩn chưa bị tiêu diệt ở dạ dày càng có điều kiện phát triển nhiều hơn. GS Hiromi nhấn mạnh “càng uống thuốc dạ dày càng làm dạ dày kém đi”. Ông khuyến cáo, để tránh bị ợ nóng, hiện tượng axit dạ dày bị trào ngược vào thực quản, mỗi người nên hạn chế ăn uống quá nhiều, hút thuốc, uống rượu, cà phê. Nên ăn bữa tối cách giờ đi ngủ khoảng 4, 5 tiếng, để bụng trống khi đi ngủ.
GS Hiromi phân tích, trong niêm mạc dạ dày có lớp “lông nhung” nhấp nhô, tiết ra axit dạ dày. Khi uống nhiều thuốc dạ dày ức chế axit, lớp lông nhung càng hoạt động kém, càng ngày càng co lại; dẫn đến tình trạng co thắt niêm mạc dạ dày. Nếu tình trạng này kéo dài, niêm mạc sẽ bị mỏng đi, dễ bị viêm, có thể dẫn đến viêm thắt dạ dày, khi đó lượng axit dạ dày tiết ra ít hơn, dạ dày trở thành nơi thuận lợi cho vi khuẩn Helocobacter pylori (HP) phát triển, đây là một nguyên nhân gây ra ung thư dạ dày. Vi khuẩn HP lây qua đường miệng, tuổi càng cao tỷ lệ nhiễm càng lớn. Để hạn chế sự sinh sôi vi khuẩn HP nên hạn chế sử dụng các loại thuốc dạ dày có chứa chất ức chế axit dạ dày.
Về thuốc điều trị, GS Hiromi lưu ý, thuốc có tác dụng càng nhanh thì độc tính của thuốc càng mạnh. Ông lưu ý thuốc kháng chặn H2 trong điều trị dạ dày có thể gây ra liệt dương đối với nam giới, nếu không cũng giảm mạnh số lượng tinh trùng của người sử dụng. Ông lý giải lý do ông chú ý đến dạ dày và đường ruột vì chúng không chỉ đơn thuần phản ánh tình trạng tốt hay xấu của dạ dày, của ruột mà qua đó còn thể hiện chính xác tình trạng sức khỏe của cả cơ thể. Những người có vấn đề về sức khỏe luôn thể hiện ở dạ dày và đường ruột. Ví dụ ở bệnh nhân ung thư vú có đường ruột rất xấu với nhiều túi thừa và phân đóng khối.
GS Hiromi lưu ý, axit dạ dày được tiết ra là do nhu cầu của cơ thể để duy trì tình trạng sức khỏe. Nếu chúng ta uống thuốc bừa bãi sẽ có lúc gây nguy hiểm cho chính ta. Cơ thể con người được xây dựng dựa trên sự cân bằng giữa các cơ chế hết sức tinh vi. Nếu suy nghĩ về sức khỏe của con người đúng nghĩa phải nhìn từ góc độ tế bào và suy luận xem cái gì cần thiết để duy trì sức khỏe.
Tường Huân