Glutathion là một chất chống oxy hóa quan trọng trong thực vật, động vật, nấm và một số vi khuẩn. Glutathion giúp ngăn ngừa thiệt hại cho các thành phần tế bào quan trọng gây ra bởi các phản ứng oxy hóa như các gốc tự do, peroxit, peroxit lipit và kim loại nặng.
Đối với con người, Glutathion là chất oxy hóa quan trọng, loại bỏ các độc tố, nó là trung tâm của tất cả các chức năng miễn dịch. Glutathion giải độc một số lượng lớn các chất gây ô nhiễm bằng cách gắn vào chất gây ung thư, kim loại nặng, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu và bức xạ bằng cách hình thành một hợp chất hòa tan với các chất độc mà sau đó có thể được bài tiết qua nước tiểu hoặc mật. Glutathion giúp tăng cường hoạt động các tế bào miễn dịch và cũng như một chất chống oxy hóa trong cơ thể. Glutathion cho phép tất cả tế bào của cơ thể được cung cấp năng lượng, tăng cường sức mạnh cơ bắp và sức chịu đựng. Glutathion thực hiện vai trò sữa chữa các DNA bị hư hỏng bằng cách thay thế các electron bị mất tích. Việc nâng cao và duy trì mức độ Glutathion có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.
Nhóm tác giả nghiên cứu Vũ Thị Kim Oanh cùng cộng sự Viện Kiểm nghiệm An toàn Vệ sinh Thực phẩm Quốc gia đã tiến hành nghiên cứu đề tài “ Xác định hàm lượng Glutathion trong thực phẩm chức năng và nguyên liệu bằng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu năng cao HPLC”. Đối tượng nghiên cứu là các mẫu thực phẩm chức năng gồm 9 mẫu dạng viên nang cứng, 08 mẫu viên nang mềm, 7 viên nén và 7 mẫu nguyên liệu.
Theo tác giả Vũ Thị Kim Oanh, Glutathion bản thân không có khả năng phát huỳnh quang, cũng như bước sóng hấp thụ đặc hiệu. Vì vậy, nếu phân tích trực tiếp sẽ có độ nhạy kém và độ đặc hiệu không cao. Tuy nhiên, Glutathion có chứa gốc amin và thiol không có tính chất phát huỳnh quang nhưng khi được kết hợp với dẫn xuất OPA sẽ tạo ra các sản phẩm phát huỳnh quang khi bị kích thích với độ nhạy và độ chọn lọc cao, do vậy cần lựa chọn đầu dò huỳnh quang để phát hiện và phân tích hợp chất này.
Tác giả nghiên cứu cho biết dẫn xuất OPA là một trong những dẫn xuất phổ biến nhất để phân tích các hợp chất chứa nhóm amin, trong đó có Glutathion. Đặc biệt, OPA phản ứng với amin bậc 1 trong môi trường kiềm với sự có mặt của gốc thiol và tạo ra các dẫn xuất phát huỳnh quang. Kết quả thu được ở pH 9,0 cho tín hiệu phân tích lớn nhất, sử dụng hợp chất thiol N-Acetyl- cystein cho thấy sắc ký đồ ít tín hiệu nhiễm và thời gian sản phẩm dẫn xuất bền trong 120 giây.
Tác giả Vũ Thị Kim Oanh kết luận, phương pháp xác định Glutathion trong thực phẩm chức năng và nguyên liệu đã được xây dựng gồm quy trình chiết mẫu và quy trình phân tích Glutathion bằng HPLC pha đảo với detector huỳnh quang. Phương pháp đã được thẩm định về độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính, độ lặp lại, độ chính xác, độ tái lặp và giới hạn phát hiện. Kết quả thẩm định phương pháp cho thấy quy trình đã xây dựng phù hơp để áp dụng nhằm xác định hàm lượng Glutathion trong thực phẩm chức năng và nguyên liệu. Qua phân tích các mẫu trong nghiên cứu nhận thấy các sản phẩm không đạt theo công bố chiếm tỷ lệ nhỏ. Người tiêu dùng có thể an tâm với sản phẩm bổ sung Glutathion giúp tăng cường hệ miễn dịch và giảm tốc độ lão hóa trong cơ thể.
Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao pha ngược PCR-HPLC kết hợp với dectector huỳnh quang (RF) để xác định hàm lượng Glutathion trong thực phẩm chức năng và nguyên liệu cho thấy huỳnh quang ở bước sóng kích thích 350 nm và bức sóng phát xạ 450 nm có thể dùng định tính và định lượng. Phương pháp PCR-HPCL được đánh giá là đơn giản và hiệu quả cao trong ứng dụng.
Hữu Lai