An toàn thực phẩm không chỉ liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng mà còn phản ánh đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội của mỗi tổ chức, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, xây dựng văn hóa sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn cần được bắt đầu từ ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm và sự tuân thủ pháp luật của từng chủ thể trong chuỗi thực phẩm.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng, hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm phát triển mạnh, nguy cơ mất an toàn thực phẩm cũng đặt ra nhiều yêu cầu đối với công tác quản lý. Kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng là cần thiết, nhưng để kiểm soát hiệu quả các nguy cơ, yếu tố quan trọng vẫn là ý thức chấp hành của các cơ sở, từ lựa chọn nguyên liệu, tổ chức sản xuất đến bảo quản và đưa sản phẩm ra thị trường.

Theo Đề án Bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026–2030, công tác truyền thông, giáo dục và vận động xã hội được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và từng bước hình thành văn hóa sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn.

Ảnh minh họa (nguồn Internet)

Theo đó, công tác truyền thông được triển khai phù hợp với từng nhóm đối tượng, tập trung phổ biến kiến thức, quy định pháp luật và hướng dẫn các cơ sở thực hiện đúng yêu cầu về an toàn thực phẩm. Cùng với đó, tỉnh chú trọng phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và cộng đồng trong tuyên truyền, giám sát, phát hiện và phản ánh các hành vi vi phạm.

Xây dựng văn hóa thực phẩm an toàn không đơn thuần là yêu cầu các cơ sở “làm đúng quy định”, mà quan trọng hơn là hình thành ý thức tự giác, xem an toàn thực phẩm là một chuẩn mực trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Mỗi doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh cần nhận thức rằng một sản phẩm đưa ra thị trường không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe của người sử dụng. Vì vậy, việc lựa chọn nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển; bảo đảm chất lượng và cung cấp đầy đủ thông tin về sản phẩm cho người tiêu dùng phải trở thành yêu cầu thường xuyên.

Đó cũng là biểu hiện cụ thể của đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Khi chữ “Tâm”, chữ “Tín” được đặt song hành với mục tiêu kinh doanh, cơ sở sản xuất, kinh doanh không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn tạo dựng uy tín, thương hiệu và nền tảng phát triển lâu dài.

Thời gian tới, tỉnh Khánh Hòa tiếp tục đẩy mạnh truyền thông về an toàn thực phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống thông tin cơ sở và nền tảng số. Nội dung tuyên truyền hướng đến việc giúp người dân nhận biết, lựa chọn thực phẩm an toàn, sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; đồng thời giới thiệu, nhân rộng những mô hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và các “địa chỉ xanh” trên địa bàn tỉnh.

Việc biểu dương những cơ sở thực hiện tốt cũng có ý nghĩa quan trọng, tạo hiệu ứng lan tỏa và khuyến khích các cơ sở khác thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững.

Cùng với trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh và cơ quan quản lý, người tiêu dùng giữ vai trò quan trọng trong việc tạo lập thị trường thực phẩm an toàn. Mỗi người cần chủ động trang bị kiến thức, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, bảo đảm chất lượng; không sử dụng hoặc tiếp tay tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng.

Sự lựa chọn của người tiêu dùng cũng chính là một hình thức giám sát thị trường. Khi người dân ưu tiên những sản phẩm an toàn, minh bạch về nguồn gốc và thông tin, các cơ sở làm ăn nghiêm túc sẽ có thêm động lực phát triển, trong khi những sản phẩm không bảo đảm chất lượng sẽ từng bước bị loại khỏi thị trường.

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, người dân cần chủ động phản ánh đến cơ quan chức năng để được tiếp nhận, kiểm tra và xử lý theo quy định. Sự tham gia của cộng đồng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, tạo sức răn đe đối với những hành vi cố tình vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm.

Bảo đảm an toàn thực phẩm là trách nhiệm của toàn xã hội, không phải nhiệm vụ riêng của ngành Y tế hay cơ quan quản lý nhà nước. Khi mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm với sản phẩm của mình; mỗi người tiêu dùng biết lựa chọn và chủ động giám sát; các cơ quan chức năng thực hiện tốt vai trò quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm, một môi trường thực phẩm an toàn sẽ từng bước được hình thành.

Lan tỏa văn hóa sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn hôm nay không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân mà còn xây dựng niềm tin của người tiêu dùng, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo nền tảng cho một Khánh Hòa phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.

Bảo Trị