Tỉnh Khánh Hòa trong những năm qua được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân tỉnh, Sở Y tế đã phối hợp với các Sở, ban, ngành, đoàn thể và các địa phương triển khai thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn; trong đó, đã duy trì việc phối hợp tổ chức Tháng hành động vì chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm vận động toàn thể nhân dân, chính quyền các cấp, các Sở, ban, ngành, các tổ chức xã hội tích cực tham gia phòng, chống ngộ độc thực phẩm, bệnh dịch do ăn uống và lập lại trật tự kỷ cương trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thực phẩm và đã đạt được những kết quả bước đầu hết sức quan trọng. Công tác thông tin tuyên truyền đã được đẩy mạnh giúp thay đổi nhận thức và hành vi trong sản xuất, chế biến, kinh doanh và tiêu dùng thực phẩm theo chiều hướng tốt hơn. Công tác thanh tra, kiểm tra đã được duy trì thường xuyên hơn và tăng cường triển khai trong các chiến dịch trọng điểm như tháng hành động vì chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, Tết trung thu, Tết nguyên đán; riêng năm 2014 đã có đến 11.252 cơ sở được kiểm tra (chiếm tỷ lệ 72,84%; tăng 14,9% so với năm 2013) đã giúp ngăn chặn và xử lý nhiều vụ vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Hiện nay, toàn tỉnh có gần 450 cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm được hướng dẫn xây dựng và áp dụng mô hình quản lý tiên tiến, như GAP (thực hành nông nghiệp tốt), GMP (thực hành sản xuất tốt), HACCP (hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn) trong sản xuất kinh doanh sản phẩm nông lâm thủy sản. Năm 2014 có thêm 151 cơ sở áp dụng trong đó số cơ sở đạt loại A đạt 132 cơ sở, tăng 53,49% so với năm 2013. Các cơ sở dần hoàn thiện việc áp dụng chương trình quản lý chất lượng vào sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là cơ sở mới đã cho thấy sự đổi mới tích cực trong việc đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm. Các cơ sở sản xuất kinh doanh không những đảm bảo quy trình sản xuất, vệ sinh tốt mà còn tiến tới sửa chữa nâng cấp, cải thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, bố trí nhà xưởng, sản xuất tránh nguy cơ gây mất an toàn thực phẩm.
Năm 2014, UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo Sở Y tế triển khai xây dựng mô hình điểm đảm bảo an toàn thực phẩm thức ăn đường phố tại 9 xã, phường, thị trấn như phường Vạn Thạnh và Phương Sài- TP Nha Trang; phường Cam Lộc- TP Cam Ranh; xã Ninh Đông- thị xã Ninh Hòa; thị trấn Vạn Giã- huyện Vạn Ninh; xã Diên An- huyện Diên Khánh; thị trấn Khánh Vĩnh- huyện Khánh Vĩnh; thị trấn Cam Đức- huyện Cam Lâm; thị trấn Tô Hạp- huyện Khánh Sơn. Kết quả 09 xã, phường, thị trấn đều đạt 10 tiêu chí đảm bảo an toàn thực phẩm thức ăn đường phố do Bộ Y tế quy định.
Có được những thành tựu nêu trên là do sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo tỉnh, sự ủng hộ phối hợp của các sở, ban, ngành, đoàn thể, UBND các cấp và của nhân dân trong công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong thời gian qua. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm hiện nay phải đối mặt với những thách thức rất lớn, đó là vấn đề thực phẩm buôn bán trên thị trường vẫn chưa kiểm soát hiệu quả, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, thực phẩm nhập lậu vẫn còn lưu thông trên thị trường. Năm 2014, lực lượng quản lý thị trường đã tổ chức thực hiện 636 lượt kiểm tra đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh chế biến, các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm; phát hiện 79 trường hợp vi phạm, chiếm tỷ lệ 12,4%.
Vấn đề thực phẩm, phụ gia thực phẩm, hóa chất bảo vệ thực vật và thuốc thú y nhập lậu qua biên giới diễn biến rất phức tạp, đang là vấn đề gây nhức nhối, bức xúc cho tất cả các cơ quan quản lý và xã hội.
Ý thức chấp hành pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm của một số tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và người tiêu dùng chưa cao. Vấn đề dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật, dư lượng thuốc thú y, hóa chất bảo quản trong nông sản thực phẩm như rau, quả, thịt gia súc gia cầm, hải sản vẫn chưa kiểm soát chặt chẽ. Năm 2014, theo kết quả giám sát ô nhiễm sinh học và tồn dư hóa chất trong 713 mẫu thực phẩm, có 67 mẫu không đạt, chiếm tỷ lệ 9,4%. Chỉ tính riêng 105 mẫu thực phẩm rau, thịt có 18 mẫu không đạt, chiếm tỷ lệ 17,2%; trong đó 49 mẫu rau, có 02 mẫu không đạt, còn dư lượng thuốc trừ sâu (Cypermethrin), chiếm tỷ lệ 4,08%. 56 mẫu gia súc, gia cầm có 16 mẫu không đạt (02 mẫu có dư lượng kháng sinh, 14 mẫu nhiễm vi sinh), chiếm tỷ lệ 28,6%.
Nguyên nhân do rau, thịt là thực phẩm chủ lực và phổ biến trong bữa ăn hàng ngày của người Việt Nam, tuy nhiên thực phẩm rau, thịt cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ cao như tồn dư thuốc bảo vệ thực vật; nitrat trên rau; tồn dư chất cấm, thuốc kháng sinh trên thịt; nhiễm vi sinh trên rau, thịt… Sản phẩm rau, thịt không đảm bảo an toàn thực phẩm có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm, gây ra các bệnh đường ruột, các bệnh mạn tính, tiềm ẩn ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài tới sức khỏe người tiêu dùng; ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Năm 2014 toàn tỉnh xảy ra 05 vụ ngộ độc thực phẩm; tổng số người mắc 103 người. Trong đó, TP.Nha Trang 02 vụ, có 65 người mắc; huyện Vạn Ninh 03 vụ, có 38 người mắc.
Thực phẩm là nhu cầu cần thiết cho mọi người để giúp cho cơ thể phát triển và có sức khỏe cho mọi hoạt động, an toàn thực phẩm có tầm quan trọng đặc biệt, thực phẩm an toàn có vai trò to lớn đối với việc cải thiện sức khỏe con người, chất lượng cuộc sống và phát triển giống nòi. Được tiếp cận với thực phẩm an toàn đang trở thành quyền cơ bản đối với mỗi con người, nếu sử dụng thực phẩm không an toàn không chỉ ảnh hưởng trực tiếp thường xuyên đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế, thương mại, du lịch và an sinh xã hội, vì vậy mỗi chúng ta cần luôn có ý thức trách nhiệm thực hiện tốt an toàn vệ sinh thực phẩm; bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cả cộng đồng
Anh Huy