Ngày 12/10/2017, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa tổ chức họp đánh giá việc triển khai Thông tư liên tịch liên tịch số 17/2015/TTLT-BYT-BLĐTBXH- BCA quy định thầm quyền, thủ tục và quy trình xác định tình trạng nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh. Chủ trì có BS.CKII Lâm Quang Chứng - Phó Giám đốc Sở Y tế.

Cơ sở điều trị thay thế chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone thành phố Cam Ranh tính đến tháng 9/2017, cơ sở tiếp nhận 103 bệnh nhân; số bệnh nhân đang tham gia điều trị 65, chuyển đến 23, chuyển đi 02, bỏ trị 36. Có sử dụng lại heroin trong giai đoạn duy trì 60%.

Số nhân viên y tế đủ điều kiện thực hiện xác định nghiện ma túy là 21 người (bác sĩ: 09, y sĩ: 12). Trong đó, có 06 nhân viên y tế được cấp giấy Chứng nhận chẩn đoán nghiện, điều trị thay thế Methadone và điều trị cắt cơn (bác sĩ: 05, y sĩ: 01). Nhân viên y tế được cấp giấy Chứng nhận Chẩn đoán nghiện và điều trị cắt cơn là 15 người (bác sĩ: 04, y sĩ: 11). Có 14 cơ sở có nhân viên y tế đã được tập huấn về xác định nghiện ma túy (cơ sở điều trị Methadone TP Cam Ranh, Phòng khám Đa khoa Cam Phúc Bắc và 11 Trạm y tế xã, phường).

Theo quy định tại điều 3 Thông tư Liên tịch số 17/2015/TTLT-BYT-BLĐTBXH-BCA  thì 11/15 Trạm y tế, Phòng khám Đa khoa khu vực  và cơ sở điều trị Methadone thuộc Trung tâm Y tế thành phố Cam Ranh có thẩm quyền xác định tình trạng nghiện ma túy.

Việc xác định tình trạng nghiện, đối với Trạm y tế và Phòng khám Đa khoa khu vực, không phải lúc nào cũng có y, bác sĩ xác định tình trạng nghiện; thời gian đào tạo ngắn, không qua thực hành; không tự tin khi tiếp xúc mới người nghiện; không có kinh nghiệm xử lý tình huống; không có sẵn test thử nhanh các chất ma túy; môi trường làm việc không đảm bảo.

Đối với cơ sở điều trị Methadone: hầu hết có bác sĩ làm việc; thời gian đào tạo dài và đã được thông qua thực tế; nhân viên y tế quen với việc tiếp xúc với người nghiện; có kỹ năng khai thác các triệu chứng nghiện; cơ sở có đầy đủ test thử ma túy (01 chất, 04 chất) và Naloxon.

Trung tâm Y tế TP Cam Ranh báo cáo việc triển khai công tác có một số hạn chế như các y, bác sĩ làm tại cơ sở điều trị Methdone chỉ có thẩm quyền trong xác định nghiện chất nhóm Opiats. Đối với người sử dụng ma túy tổng hợp chất dạng Amphetamine (ATS), các y, bác sĩ làm tại cơ sở không có thẩm quyền xác định tình trạng nghiện. Theo quy định tại mục 2 điều 6 của Thông tư liên tịch số 17/2015/TTLT-BYT-BLĐTBXH-BCA, cơ sở giới thiệu người sử dụng ma túy tổng hợp đến Bệnh viện Chuyên khoa Tâm thần tỉnh Khánh Hòa để được xác định tình trạng nghiện ma túy tổng hợp.

Thực hiện Nghị định số 94/2010/NĐ-CP của Chính phủ, Trung tâm Y tế TP Cam Ranh gặp một số thuận lợi như giúp người nghiện không bị cách ly khỏi xã hội; không gián đoạn học tập, việc làm; giảm sự kỳ thị và có cơ hội hòa nhập cộng đồng. Các phường thành lập Tổ công tác cai nghiện đầy đủ các thành phần để hoạt động.

Tuy nhiên, Trung tâm cũng gặp không ít khó khăn, đó là công tác tuyên truyền chưa được đầu tư đúng mức; Tổ công tác cai nghiện làm việc theo chế độ kiêm nhiệm; Công tác vận động đưa người nghiện vào điều trị rất khó khăn do người nghiện không muốn trải qua HC cai khi điều trị, ngại chịu sự quản lý, giám sát của địa phương và tâm lý bị cộng đồng kỳ thị, xa lánh; khả năng tái sử dụng sau cai nghiện cao; tâm lý lo sợ của cán bộ y tế khi có người cai nghiện tại trạm.

Trung tâm Y tế TP Cam Ranh đề ra những giải pháp cụ thể như: tăng cường công tác truyền thông,tuyên truyền vận động người nghiện tham gia điều trị Methadone, cắt cơn nghiện tại gia đình và cộng đồng; tiếp tục thực hiện xác định tình trạng nghiện ma túy theo yêu cầu của cơ quan Công an; hỗ trợ các Trạm Y tế và Phòng khám Đa khoa khu vực trong xác định tình trạng nghiện.

Trung tâm Y tế TP cam Ranh cũng có kiến nghị là tiếp tục mở lớp tập huấn Chẩn đoán nghiện và điều trị cắt cơn nghiện ma túy; cho phép tại cơ sở điều trị Methadone xác định tình trạng nghiện nhóm ma túy tổng hợp (ATS) và bổ sung kinh phí và nhân lực cho cơ sở điều trị Methadone.
 

Theo BS.Lê Hồng Quân, Trưởng phòng Nghiệp vụ Y- Sở Y tế, trong thời gian đến, các hoạt động cần làm là kiện toàn lại cơ sở xác định nghiện, mạng lưới chuyển tuyến xác định nghiện ma túy tuyến tỉnh, huyện, xã; Phòng khám đa khoa khu vực. Đối với tuyến xã nên triển khai điểm xác định nghiện theo cụm địa phương, không nên dàn trải trên địa bàn (nếu thực hiện ít hiệu quả); Bổ sung thêm Phòng khám Đa khoa khu vực, bệnh viện tuyến tỉnh và huyện; Bệnh viện Chuyên khoa Tâm Thần thực hiện xác định nghiện ma túy. Đào tạo bổ sung nhân lực cho các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, huyện, Phòng khám khu vực để thực hiện xác định nghiện ma túy.

Các bệnh viện, Trung tâm Y tế rà soát, lựa chọn, xác định lại danh sách cơ sở y tế trực thuộc đủ điều kiện thực hiện xác định nghiện (tại khoa/phòng của bệnh viện, trạm y tế, Phòng khám đa khoa khu vực). Báo cáo Sở Y tế danh sách cơ sở y tế xác định nghiện, xác định rõ số lượng cán bộ đủ điều kiện hiện có, số lượng cán bộ cần tập huấn bổ sung (bác sĩ, y sĩ) để Sở Y tế có kế hoạch tổ chức tập huấn và cấp giấy chứng nhận bổ sung nhằm kiện toàn và duy trì  hệ thống xác định nghiện toàn tỉnh.