Ngày 12/10/2017, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa tổ chức giao ban công tác phòng chống dịch, bệnh truyền nhiễm 9 tháng đầu năm 2017; chủ trì cuộc họp có BS.CKII Lâm Quang Chứng - Phó Giám đốc Sở Y tế.

Về những khó khăn trong công tác phòng chống dịch, Lãnh đạo Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh cho biết đối với công tác phun hóa chất diệt muỗi, công tác chuẩn bị trước phun chưa được chuẩn bị tốt: thông báo lịch phun, thời gian phun ở một số địa phương chưa được thực hiện tốt nên người dân trong khu vực  phun không biết để mở cửa, che đậy thức ăn...giảm hiệu quả của đợt phun hóa chất…Một số nơi ở khu vực thành phố người dân có tâm lý lo sợ hóa chất độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe nên không đồng ý để đội phun hóa chất vào nhà phun.

Hiện tại việc phun hóa chất vẫn theo quyết định 3711 của Bộ Y tế, do đó nồng độ hóa chất cần pha vẫn theo hướng dẫn của nhà sản xuất, và hiện tại theo báo cáo của Đội Y tế Dự phòng các huyện, thị xã, thành phố việc pha hóa chất theo hướng dẫn của nhà sản xuất thì hiệu quả diệt muỗi không cao.  Hiệu quả phun hóa chất bằng xe phun còn hạn chế ở một số nơi người dân chưa phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, đóng cửa khi xe phun đi qua…Một số khu vực khó tiếp cận xử lý dịch như các khu vực đang xây dựng, khu vực người dân vắng nhà, tạm vắng…Một số địa phương gặp khó khăn trong việc thuê nhân công vác máy phun, không có đội phun chuyên nghiệp nên việc phun hóa chất một số nơi còn chưa đảm bảo kỹ thuật. Ý thức chủ động phòng chống dịch bệnh trong một bộ phận dân cư chưa cao, xem việc diệt bọ gậy là trách nhiệm của ngành Y tế và chỉ trong chờ vào việc phun hóa chất. Máy phun ULV trang bị cho các huyện đang hỏng khá nhiều, chưa tìm được nơi sửa hoàn chỉnh.

Trong diệt lăng quăng/bọ gậy, một số xã/phường/ thị trấn chưa làm tốt công tác tổ chức chiến dịch diệt bọ gậy như: lập kế hoạch, phân công người phụ trách, danh sách các hộ gia đình trong tổ dân phố....do đó hiệu quả của đợt diệt bọ gậy chưa cao, nhiều khi người đi diệt bọ gậy chỉ ghi danh sách các hộ gia đình trong tổ dân phố  rồi nộp lại cho trạm Y tế vì vậy nhiều nơi sau khi tổ chức chiến dịch diệt bọ gậy, sau đó cán bộ y tế vào kiểm tra thì vẫn còn bọ gậy trong các dụng cụ chứa nước. Sự tham gia của các tổ chức đoàn thể trọng việc diệt bọ gậy ở một số địa phương chưa cao, chưa nhiệt tình, đôi khi cán bộ đoàn thể ở địa phương xem mình là người dẫn đường chứ không phải là người trực tiếp tiếp thực hiện việc diệc bọ gậy, tuyên truyền, nhắc nhở hộ gia đình. Một số xã/phường/thị trấn khi tổ chức chiến dịch diệt bọ gậy mặc dù đã huy động rất nhiều người (40 - 50 người) cho một thôn nhưng thiếu sự phân công, giám sát nên khi đoàn đến kiểm tra thì chỉ số BI vẫn còn rất cao.  Ở một số xã đảo, vùng thiếu nước sinh hoạt (người dân phải mua nước để dùng với giá rất cao), do đó họ phải tích trữ nước để sử dụng điều này tạo điều kiện thuân lợi cho muỗi sinh sản và công tác xử lý, diệt bọ gậy gặp nhiều khó khăn.

Việc tiếp cận các công trình xây dựng để xử lý bọ gậy, phun hóa chất diệt muỗi tại một số nơi như Nha Trang gặp nhiều khó khăn không cho vào khu vực công trình để xử lý. Đây là khu vực chứa nhiều yếu tố nguy cơ gây ảnh hưởng sức khỏe ngay chính công nhân xây dựng tại công trình đó và những hộ gia đình sống trong khu vực.

Vật phế thải, phế liệu trong các hộ gia đình còn rất nhiều nhất là vùng ven, nông thôn và cả một số hộ gia đình thành thị, khi mùa mưa đến trở thành các ổ bọ gậy khi muỗi đẻ trứng, nguy cơ bùng phát dịch. Một số trường hợp xác minh ca bệnh sốt xuất huyết khó khăn do địa chỉ bệnh nhân không chính xác, bệnh nhân tạm trú nhiều nơi không có địa chỉ cố  định.

Đối với báo cáo bệnh truyền nhiễm thực hiện bằng phần mềm theo Thông tư 54/2015/TT-BYT của Bộ Y tế; hiện tại việc theo dõi, phân tích , báo cáo gặp nhiều khó khăn do số liệu chưa thống nhất, sai lệch số liệu báo cáo từ hệ thống phần mềm và thực tế điều tra. Ghi nhận ngày càng nhiều ca bệnh từ cơ sở điều trị, khi điều tra ca bệnh tại cộng đồng không tìm thấy bệnh nhân, không có địa chỉ. Quyền loại ca bệnh truyền nhiễm còn phụ thuộc vào bệnh viện (vì có bệnh nhân điều trị tại bệnh viện). Chức năng ghi nhận ca bệnh trùng tên tuổi không đạt, ca bệnh tự bỏ cơ sở điều trị này đi cơ sở điều trị khác, phụ thuộc vào thời gian chẩn đoán bệnh truyền nhiễm và thời gian khai thác ngày khởi phát của hệ thống điều trị.

Hiện tại YTDP áp dụng 2 hình thức báo cáo: hình thức 1 là báo cáo theo các mẫu có trên phần mềm theo thông tư 54 (thời gian báo báo, duyệt báo cáo quy định theo thông tư 54); hình thức 2 là mẫu cải biên thực hiện báo cáo số ca mắc tuần (10 bệnh tuần), ca mắc tháng (44 bệnh tháng) theo mẫu Thông tư 48. Mẫu báo cáo này đang thực hiện thủ công trên file excel để loại bỏ ca bệnh trùng, cần xác minh và tốn nhiều thời gian, nhưng lại giúp chốt số liệu thống nhất, làm cơ sở so sánh tiếp tục với các năm trước đó. 

Trung tâm Y tế Dự phòng có khuyến nghị cần tăng cường công tác tuyên truyền để người dân hiểu đúng việc phun hóa chất không gây ảnh hưởng đến sức khỏe và hợp tác với ngành y tế trong việc phun hóa chất. Thực hiện tốt công tác chuẩn bị trước phun, thông báo cho người dân khu vực phun biết trước thời gian phun để mở cửa nhà.

Hàng năm Viện Pasteur Nha Trang tổ chức đánh giá kháng hóa chất diệt muỗi và đưa ra nồng độ hóa chất cần pha để hướng dẫn các địa phương để tăng cường hiệu quả diệt muỗi của hóa chất. Các huyện, thị xã, thành phố khi tổ chức chiến dịch diệt bọ gậy cần lập kế hoạch thật chi tiết, phân công người phụ trách, người giám sát và danh sách các hộ gia đình cho từng nhóm diệt bọ gậy để trách bỏ sót hộ gia đình hoặc những hộ gia đình vắng, đóng cửa sẽ được ghi chú và quay lại để kiểm tra và  diệt bọ gậy sau. Thành lập hoặc thuê mướn các đội phun chuyên nghiệp tại các huyện, thị xã, thành phố. Thành lập các đội xung kích diệt lăng quăng bọ gậy cấp xã tại các xã có sốt xuất huyết lưu hành, hoặc các Trung tâm Y tế huyện, thị xã, thành phố thành lập đội xung kích, cơ động diệt lăng quăng bọ gậy. 

Đối với việc thực hiện báo cáo bệnh truyền nhiễm bằng phần mềm theo Thông tư 54/2015/TT-BYT; các cơ sở điều trị ghi nhận các thông tin về bệnh nhân đầy đủ, chính xác giúp việc xác minh ca bệnh dẽ dàng, hiệu quả; nhất là các trường hợp người bệnh là người tạm trú để làm việc tại địa phương, hộ khẩu nơi khác. Các cơ sở điều trị chú ý các ca bệnh nhập viện trên 2 lần trong một lần bệnh, hạn chế ca bệnh bị trùng lặp. Đội Y tế dự phòng, Trạm Y tế báo cáo hoạt động phòng chống dịch tuần, báo cáo ổ dịch đúng thời gian quy định của thông tư; thường xuyên rà soát thông tin nhập vào phần mềm, cập nhật sửa chữa nếu có nhầm lẫn sai sót. Đội Y tế Dự phòng huyện, thị xã, thành phố hỗ trợ chuyên môn bảo đảm tuyến xã hiểu đúng các số liệu được báo cáo trong phần mềm. Xin ý kiến thực hiện đúng mẫu báo cáo theo quy định tại Thông tư 54/2015/TT-BYT hiện hành; cần tăng cường đôn đốc, kiểm tra báo cáo bệnh truyền nhiễm theo Thông tư 54 của Bộ Y tế tại các đơn vị; đặc biệt là Bệnh viện tư, Bệnh viện ngoài ngành cần sự chỉ đạo nhắc nhở thêm của Sở Y tế.