Nhiều năm qua, đại dịch HIV/AIDS là một vấn đề lớn được tỉnh Khánh Hòa quan tâm tìm biện pháp giải quyết. Tỉnh Khánh Hòa đã ban hành các văn bản chỉ đạo kịp thời việc củng cố, kiện toàn Ban chỉ đạo phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm từ tỉnh đến cấp huyện, cấp xã trong tỉnh; củng cố, kiện toàn bộ máy tổ chức của Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh; thành lập Hội phòng chống HIV/AIDS tỉnh Khánh Hòa...và nhiều quyết định củng cố về mặt tổ chức, nhân sự, phân công trách nhiệm các sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương như: Quyết định số 259/QĐ-UBND ngày 19/3/2007 kiện toàn tổ chức Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Khánh Hòa; Quyết định số 2841/QĐ – UBND ngày 06/11/2009 thành lập Hội phòng chống HIV/AIDS tỉnh Khánh Hòa.  Ban hành các quyết định củng cố về mặt tổ chức, nhân sự, phân công trách nhiệm các Sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương và nhiều văn bản khác.
Trung tâm phòng chống HIV/AIDS của tỉnh đã được UBND tỉnh cho phép thành lập từ năm 2004 và đến nay đã từng bước được kiện toàn về tổ chức bộ máy và bổ sung nhân sự theo đúng quy định hiện hành cùng với trụ sở làm việc khang trang, đầy đủ trang thiết bị y tế cần thiết; đồng thời UBND tỉnh cho phép thành lập khoa điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone đủ đảm bảo điều trị khoảng 400 bệnh nhân nghiện chất dạng thuốc phiện.   
Tại tuyến huyện và xã/phường hầu đều đã bố trí cán bộ chuyên trách theo từng tuyến. Hàng năm tổ chức đào tạo nâng cao năng lực, cập nhật thông tin phòng, chống HIV/AIDS cho cán bộ y tế và cán bộ tham gia công hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Nhờ vậy, mạng lưới nhân lực phòng, chống  HIV/AIDS trong tỉnh luôn được tăng cường, địa bàn được mở rộng, dịch vụ chất lượng tạo điều kiện người dân tiếp cận dịch vụ phòng, chống  HIV/AIDS dễ dàng, tự nguyện tham gia vào các hoạt động  phòng, chống HIV/AIDS.
Theo đánh giá của nhóm tư vấn Hội đồng Liên minh nghị viện thế giới (IPU 132), trong thời gian qua Việt Nam đã triển khai nhiều mô hình rất có hiệu quả, điển hình thời gian gần đây Việt Nam là một trong số các nước đầu tiên triển khai thí điểm Sáng kiến điều trị 2.0. Sáng kiến này bước đầu rất thành công, giúp mở rộng việc tiếp cận sớm với các dịch vụ tư vấn xét nghiệm HIV và điều trị ARV, kết hợp với việc lồng ghép các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS vào hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu ở tuyến xã. Song song là triển khai Điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone. Biện pháp này giúp người tiêm chích ma túy giảm hoặc ngừng sử dụng ma túy và trở lại cuộc sống có ích. Đây là một chương trình can thiệp toàn diện nó bao gồm tư vấn, khám bệnh, điều trị bằng Methadone dài hạn cho những người nghiện các chất dạng thuốc phiện mà hầu hết các trường hợp sử dụng Heroin. Nhóm tư vấn cũng khuyến cáo Việt Nam cần tiếp tục mở rộng các mô hình này, tạo môi trường thuận lợi hơn nữa chương chương trình Methadone trong tương lai tại các phòng khám, các trung tâm lưu động và có thể kết hợp với các điểm điều trị 2.0 để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người sử dụng.
Tại tỉnh Khánh Hòa, công tác thông tin giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi dự phòng lây nhiễm HIV vẫn luôn được xem là nhiệm vụ then chốt. Một số mô hình thông tin giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi dự phòng lây nhiễm HIV đã được triển khai hiệu quả, có thể kể ra như:
- Phối hợp về hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông thay đổi hành vi đã được triển khai trên diện rộng, với sự tham gia của các cấp ủy, chính quyền, các Sở, ban ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội và của đông đảo quần chúng nhân dân. Hàng năm, các cơ quan, đơn vị đều phối hợp tổ chức tốt các chiến dịch truyền thông, tuyên truyền về Luật  phòng, chống HIV/AIDS, các văn bản liên quan HIV/AIDS và ngày Thế giới phòng, chống AIDS (1/12). Các nội dung về phòng, chống HIV/AIDS luôn được phổ biến, quán triệt, tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên các tờ rơi, pa nô, trong các cuộc tọa đàm, được lồng ghép vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trên đài truyền thanh tại 137 xã, phường.
-  Phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, sân khấu hóa cũng là mô hình phổ biến nhất và có tác dụng to lớn trong việc nâng cao hiểu biết về công tác phòng, chống HIV/AIDS. Mô hình này bảo đảm thực hiện tốt mục đích, yêu cầu đặt ra, huy động được bộ phận chủ chốt lãnh đạo trong hệ thống chính trị tham gia phòng, chống HIV/AIDS; kết quả về nhận thức thay đổi hành vi có hiệu quả cao và bền vững.
Hàng năm, nhờ phối hợp giữa các Sở, ban, ngành, đoàn thể, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp, các tổ chức từ thiện, tôn giáo... tổ chức được hàng trăm lớp tập huấn, hội thảo, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề đặc biệt chú trọng truyền thông ở vùng sâu, vùng xa, vùng biển đảo và vùng các dân tộc ít người; tập trung giáo dục cho thanh, thiếu niên, nhóm phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ... nên hầu hết người dân và cán bộ từ tỉnh đến cơ sở được nâng cao hiểu biết, nhận thức đúng đắn, giúp các nhóm đối tượng thay đổi hành vi có hại, duy trì hành vi an toàn trong phòng, chống HIV/AIDS. Nhờ vậy, đã tạo ra sự thống nhất cao trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện, từ đó, từng bước tạo được sự đồng thuận trong xã hội để thực hiện các biện pháp can thiệp giảm tác hại, giảm kỳ thị và phân biệt đối xử, hiểu biết về lợi ích của việc tư vấn xét nghiệm sớm HIV, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS kịp thời, tham gia tích cực vào điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone... Đặc biệt là vai trò của các cấp ủy đảng được tăng cường đã làm cho công tác phòng, chống HIV/AIDS đạt được nhiều kết quả và tiến bộ rõ rệt.
Phối hợp thông tin truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng ; báo, đài địa phương trong tỉnh đã đăng, phát một số hình ảnh tích cực như các đồng chí lãnh đạo ban, ngành thăm người nhiễm HIV tại Trung tâm giáo dục và lao động xã hội, các câu lạc bộ người nhiễm HIV, tặng quà và tổ chức dã ngoại cho trẻ em nhiễm HIV/AIDS nhằm động viên người có HIV vượt qua khó khăn trong bệnh tật và sự kỳ thị của gia đình, xã hội, công khai tình trạng nhiễm HIV của mình, kêu gọi cộng đồng không phân biệt đối xử với người nhiễm HIV, hãy cùng nhau chung sức phòng, chống HIV/AIDS…đã góp phần làm thay đổi quan niệm và thái độ của cộng đồng với người có HIVcũng như bản thân người nhiễm HIV đối với  gia đình, xã hội.
Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh đã phát những thông điệp, phóng sự, các buổi tọa đàm mang tính tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống HIV/AIDS  như phóng sự “Giảm lây nhiễm trong nhóm quan hệ tình dục không an toàn”, “Giảm tác hại đối với người sử dụng ma túy”, tư vấn xét nghiệm sớm HIV, hiệu quả chăm sóc điều trị HIV/AIDS, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone …; giới thiệu một số mô hình tốt như các hoạt động trong phòng, chống HIV/AIDS của các đồng đẳng chia sẻ khó khăn và chăm sóc nhau khi đau yếu.
Báo Khánh Hòa có chuyên mục viết về phòng, chống HIV/AIDS tại các câu lạc bộ, những câu chuyện của người có HIV, những nhóm đồng đẳng hoạt động tích cực và hiệu quả trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, lợi ích và hiệu quả khi tham gia các dịch vụ tư vấn xét nghiệm sớm HIV, điều trị HIV/AIDS, điều trị Methadone….
Trên mạng internet cổng thông tin điện tử UBND tỉnh, trang tin điện tử Sở y tế, Liên đoàn lao động tỉnh cung cấp thông tin, kiến thức liên quan đến HIV/AIDS, lợi ích các dịch vụ dự phòng, chăm sóc điều trị ARV, Methadone...
Hàng năm, Trung tâm Văn hóa tỉnh phối hợp với Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS tổ chức mittinh, diễu hành cấp tỉnh, truyền thông lưu động, treo cờ phướng, khẩu hiệu, panô tuyên truyền nhân Tháng hành động quốc gia phòng, chống AIDS và Ngày thế giới phòng, chống AIDS (1/12).
Nhìn chung, các mô hình phối hợp truyền thông đã từng bước được xã hội hóa. Công tác này được thực hiện phối hợp đa ngành, hướng tới cộng đồng. Nhờ vậy, hoạt động thông tin, giáo dục và truyền thông phòng, chống HIV/AIDS được duy trì thường xuyên, liên tục nên đã tạo được hiệu quả cao, nhất là nhận thức và thay đổi hành vi của cộng đồng, về trách nhiệm chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV, tạo điều kiện cho người nhiễm HIV và gia đình họ thấy được trách nhiệm và nghĩa vụ, tự giác, tích cực tham gia hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, tham gia bảo vệ bản thân, người thân, gia đình và cộng đồng xã hội nên ngày càng nhiều người có hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV, người nhiễm HIV/AIDS và những người có nhu cầu đến sử dụng các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS như tư vấn xét nghiệm HIV, chăm sóc điều trị ARV, tham gia chương trình điều trị Methadone...
Quế Lâm