Tổ chức Y tế thế giới ước tính có khoảng 1,5 triệu trường hợp mắc viêm gan B mỗi năm. Viêm gan B là bệnh lý nhiễm vi rút tấn công gan có thể gây nhiễm trùng cấp tính hoặc mạn tính. Nếu nhiễm viêm gan B ở tuổi trưởng thành, trường hợp chuyển đến viêm gan mạn tính khoảng 5%. Trong khi đó nếu trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ mắc bệnh thì nguy cơ lên đến 95%.
Theo các chuyên gia bệnh truyền nhiễm, có khoảng 01 trong 20 người lớn mắc bệnh viêm gan B trở thành người mang mầm bệnh, nghĩa là nhiễm vi rút mạn tính. Những người này có thể lây truyền viêm gan B cho người khác trong suốt cuộc đời.
Ở giai đoạn đầu, viêm gan B không gây ra triệu chứng gì, được xem là căn bệnh thầm lặng. Vi rút âm thầm tấn công gan trong nhiều năm. Nếu không được phát hiện, điều trị, vi rút có thể lây truyền qua nhiều thế hệ trong gia đình, cộng đồng hết sức nguy hiểm.
Có một số bệnh nhân ở giai đoạn cấp tính có biểu hiện vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, suy nhược, buồn nôn, đau bụng, chán ăn, đau khớp, sốt nhẹ. Các triệu chứng này thường xuất hiện khoảng từ 60-150 ngày sau khi nhiễm vi rút, trung bình 3 tháng.
Theo Quyết định số 3310/QĐ-BYT ngày 29/7/2019 của Bộ Y tế, việc điều trị viêm gan B có các nội dung chính như sau:
Trường hợp viêm gan cấp tính, may mắn là hơn 95% trường hợp người lớn bị nhiễm bệnh sẽ khỏe lại mà không cần thuốc kháng vi rút.
Người bệnh cần dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế làm việc nặng, gắng sức, kiêng rượu bia, giảm chất béo khi ăn uống, không dùng các thuốc chuyển hóa qua gan.
Chỉ định sử dụng thuốc kháng vi rút được thực hiện trong trường hợp điều trị viêm gan B thể tối cấp. Viêm gan B cấp có kèm theo 2 trong 3 vấn đề sau: Bệnh não gan/Bilirubin toàn phần huyết thanh > 3mg/dL hay > 51 micromol/L hoặc INR > 1,5, cuối cùng là thời gian mắc bệnh kéo dài hơn 4 tuần với xu hướng Bilirubin tăng.
Trường hợp viêm gan B mạn tính, điều trị ban đầu là nhóm thuốc kháng vi rút, có thể điều trị lâu dài hoặc suốt đời, người bệnh cần tuân thủ điều trị để có hiệu quả tốt. Điều trị thuốc kháng vi rút cần dựa vào 3 xét nghiệm nồng độ ALT (enzyme Alanine Amino trasferase) được tìm thấy trong tế bào gan, tải lượng vi rút viêm gan B ở trong máu và mức độ xơ hóa gan.
Nếu bệnh nhân viêm gan B nhưng không bị xơ hóa gan, việc điều trị chỉ diễn ra khi người bệnh đáp ứng 2 tiêu chuẩn về tổn thương tế bào gan và vi rút tăng sinh.
Đối với phụ nữ mang thai và trẻ em, muốn điều trị viêm gan B mạn cần xem xét cẩn thận, loại trừ các yếu tố gây tổn thương gan khác.
Sau phơi nhiễm dịch tiết, máu bệnh nhân viêm gan B, nếu chưa tiêm phòng cần điều trị dự phòng, cần tiêm HBIG (globulin miễn dịch kháng viêm gan B) ngay, càng sớm càng tốt; nếu tiêm 7 ngày sau khi phơi nhiễm qua đường mẹ truyền sang con hoặc đường máu, 14 ngày qua đường tình dục thì sẽ không còn hiệu quả.
Thực phẩm cần hạn chế là rượu bia, thực phẩm mặn, hạn chế lượng natri tiêu thụ mỗi ngày dưới 1.000mg. Sử dụng đường vừa phải trong chế độ ăn. Một số nghiên cứu chỉ ra vi rút viêm gan B, C có thể làm tăng nguy cơ đái tháo đường.
Gan có vai trò chuyển hóa và bài tiết sắt, vì vậy khi gan bị viêm, sắt có thể ứ đọng càng làm dễ tổn thương gan, vì vậy người bệnh cần giảm ăn thịt đỏ, gan, hàu…, những thực phẩm giàu sắt.
Viêm gan thể người lành mang bệnh là 1 trong 2 thể của viêm gan B mạn tính còn gọi là thể không hoạt động. Tuy chưa điều trị khỏi nhưng người bệnh viêm gan B thể người lành mang bệnh sẽ không có triệu chứng bệnh, bệnh cũng không gây tổn hại gan đáng kể, chỉ là vi rút viêm gan vẫn tồn tại trong dịch tiết và máu của người bệnh. Người bệnh không điều trị viêm gan B nhưng cần thăm khám kiểm tra gan định kỳ, xây dựng chế độ sinh hoạt, ăn uống phù hợp để ngăn chặn vi rút phát triển.
Đối với viêm gan C thường lây qua đường máu. Viêm gan C được gọi là bệnh thầm lặng vì nhiều người mang vi rút không có triệu chứng, không cảm thấy bệnh.
Vi rút viêm gan C có 6 kiểu gen chính. Kiểu gen không ảnh hưởng đến độ nặng của bệnh nhưng sẽ ảnh hưởng đến việc điều trị như thế nào. Kiểu gen của vi rút được xác định bằng xét nghiệm máu trước khi bắt đầu điều trị.
Gan là một cơ quan lớn và quan trọng nhất trong cơ thể. Gan chịu trách nhiệm dự trữ vitamin, khoáng chất, sắt và đường cho cơ thể, chuyển hóa thức ăn. Gan sản xuất ra những protein cơ bản và những chất chống đông máu, kiểm soát nồng độ hormone và các chất hóa học trong máu.
Nếu gan bị bệnh, chức năng gan sẽ bị ảnh hưởng, bạn sẽ thấy sức khỏe thay đổi. Vì các bệnh viêm gan B, C tiến triển chậm nên việc phát hiện và điều trị sớm rất quan trọng.
Để phòng bệnh cần không dùng chung bơm kim tiêm, những vật dụng xăm mình, tiêm chích thuốc, kim châm cứu. Tránh những hành vi tình dục có nguy cơ cao như chảy máu, cần sử dụng bao cao su để giảm nguy cơ. Làm sạch vết máu cần sử dụng găng cao su và chất khử trùng. Tránh dùng chung các vật dụng như bàn chải đánh răng, dao cạo, cắt móng tay vì chúng dễ gây chảy máu./.
Anh Huy