Theo Điều 76 của Luật an toàn vệ sinh lao động, Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm, theo Nghị định số 39/2016/NĐ-CP quy định thi hành Luật an toàn vệ sinh lao động và theo Quyết định số 3079/QĐ-BYT ngày 28/8/2008 của Bộ Y tế ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống làm công tác bảo hộ lao động trong các cơ sở y tế, việc lập kế hoạch an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là rất quan trọng.
Kế hoạch là một nội dung và là chức năng quan trọng nhất của quản lý. Kế hoạch gắn với việc lựa chọn và tiến hành các hoạt động trong tương lai của một tổ chức, cơ quan. Kế hoạch cũng là việc lựa chọn phương pháp tiếp cận hợp lý các mục tiêu định trước.
Lập kế hoạch là quá trình hoạt động xác định những việc cần làm, những hoạt động cụ thể và dự định sử dụng các nguồn lực để thực hiện các hoạt động đó đạt kết quả nhất định nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Câu hỏi là tại sao phải xây dựng kế hoạch, bởi vì chúng ta phải tập trung vào mục tiêu, giảm thiểu sự không chắc chắn, tối ưu hóa nguồn lực, tính kinh tế trong điều hành, công cụ kiểm soát hiệu quả và hoạt động phân quyền.
Theo các chuyên gia Cục Quản lý Môi trường y tế, trước khi bắt đầu xây dựng kế hoạch cần phải xác định rõ mục tiêu và yêu cầu công việc. Cần phải xác định được thời gian thực hiện, các kết quả cần thu được và chỉ ra các điểm kết thúc cần làm.
Về nội dung công việc, xác định địa điểm nơi thực hiện kế hoạch, thời gian bắt đầu và kết thúc, quá trình điều chỉnh. Bên cạnh đó, người xây dựng kế hoạch cần phải xác định mức độ quan trọng và khẩn cấp cho từng giai đoạn.
Về đối tượng thực hiện kế hoạch bao gồm người thực hiện kế hoạch, người hỗ trợ, kiểm tra giám sát, báo cáo và người chịu trách nhiệm cho kế hoạch.
Đối với xác định phương thức, cách thức tiến hành là công việc xác định tài liệu hướng dẫn cùng với tiêu chuẩn cho từng công đoạn, cách vận hành máy móc. Lưu ý phải xác định các kế hoạch trước đó, những nhiệm vụ đang hoặc chưa giải quyết và các công việc mới xác định.
Cần xác định phương pháp giám sát, kiểm tra các nguồn lực là nhân lực, tài lực, vật lực như nguyên liệu, hệ thống cung cấp, máy móc, công nghệ, cuối cùng là phương pháp làm việc (những nguyên tắc, quy cách tiến hành).
Khi lên phương án thực hiện kế hoạch cần xem xét những điểm mạnh, điểm yếu liên quan đến phương án. Có thể dựa theo tiêu chuẩn sau đây để đánh giá và lựa chọn kế hoạch tối ưu nhất: Kế hoạch nào sử dụng có hiệu quả cho các nguồn lực của tổ chức, kế hoạch nào có ảnh hưởng mạnh tới mục tiêu, kế hoạch nào phản ánh tốt hệ thống tiêu chuẩn đã chọn, kế hoạch nào được sự ủng hộ của tất cả nhân viên khi thực hiện kế hoạch, cuối cùng là kế hoạch nào có chi phí thấp nhất.
Các chuyên gia nhấn mạnh, ý nghĩa của việc lập kế hoạch là đạt được hiệu quả mà mình mong muốn, kết quả đạt được tốt hơn sự mong muốn. Khi lập kế hoạch đặt mục tiêu hàng ngày lớn hơn khả năng một chút, phải nỗ lực cố gắng mỗi ngày để có giá trị thành công về sau, việc hôm nay chớ để ngày mai.
Nhân viên, nhóm làm việc phải luôn có tư tưởng tiến lên trong công việc, phải hoàn thành xong công việc ngày mai, liên tục là các mốc phải làm tiếp theo, thấy ý chí của mình tăng lên rất nhiều so với ngày mới bắt đầu.
Rõ ràng không phát triển được bản thân theo đúng phương hướng và không có động lực để đạt được mục tiêu mong muốn nếu không có kỹ năng lập kế hoạch.
Về nguyên tắc xây dựng kế hoạch an toàn vệ sinh lao động hàng năm, đối với công việc phát sinh trong năm kế hoạch thì phải bổ sung nội dung phù hợp vào kế hoạch an toàn vệ sinh lao động. Việc lập kế hoạch phải lấy ý kiến Ban chấp hành Công đoàn cơ sở dựa trên những căn cứ: Đánh giá rủi ro về ATVSLĐ tại nơi làm việc; việc kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại về kế hoạch ứng cứu khẩn cấp; kết quả thực hiện công tác ATVSLĐ năm trước; nhiệm vụ, phương hướng kế hoạch sản xuất kinh doanh, thực hiện nhiệm vụ chính trị và tình hình lao động của năm kế hoạch; các kiến nghị của người lao động, của Công đoàn và của các Đoàn thanh tra, kiểm tra (nếu có).
Các nội dung trong kế hoạch gồm: Biện pháp kỹ thuật an toàn lao động và phòng, chống cháy nổ; biện pháp về kỹ thuật vệ sinh lao động, phòng chống yếu tố có hại và cải thiện điều kiện lao động; trang bị cấp phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động; chăm sóc sức khỏe người lao động; thông tin tuyên truyền; huấn luyện về ATVSLĐ.
Kinh phí kế hoạch ATVSLĐ được hạch toán vào giá thành sản phẩm hoặc phí lưu thông của các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh, đối với các cơ quan hành chính sự nghiệp được tính trong chi phí thường xuyên.
Chăm sóc sức khỏe người lao động bao gồm khám sức khỏe khi tuyển dụng, khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, bồi dưỡng bằng hiện vật, điều dưỡng và phục hồi chức năng cho người lao động./.
Hữu Cao