Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt từ năm 2000. Tuy nhiên, bệnh bại liệt vẫn chưa được thanh toán trên quy mô toàn cầu. Thực hiện chiến lược của Tổ chức Y tế Thế giới, Bộ Y tế đã phê duyệt kế hoạch “Bảo vệ thành quả thanh toán bại liệt ở Việt Nam giai đoạn 2016-2020” bao gồm kế hoạch tiếp tục bảo vệ thanh toán bệnh bại liệt, đáp ứng chống dịch kịp thời khi có vi rút bại liệt hoang dại xâm nhập, triển khai vacxin bại liệt uống 2 týp (bOPV) bao gồm týp 1 và týp 3 và vacxin bại liệt tiêm (IPV) trong tiêm chủng mở rộng.
Thực hiện kế hoạch triển khai vacxin bOPV, Việt Nam đã dừng sử dụng vacxin bại liệt uống 3 týp trên toàn quốc và chuyển đổi sử dụng vacxin bOPV cho trẻ em dưới 1 tuổi vào lúc 2,3,4 tháng tuổi trong tiêm chủng thường xuyên từ tháng 6 năm 2016.
Việt Nam đã đề nghị và được GAVI chấp nhận hỗ trợ triển khai vacxin IPV trong giai đoạn 2016-2018. Vacxin IPV do GAVI hỗ trợ sử dụng trong TCMR do hãng Sanofi, Pháp sản xuất, vacxin đã được cấp phép đăng ký lưu hành tại Việt Nam. Đây là vacxin mới, đối tượng triển khai trong TCMR là trẻ em, phạm vi triển khai trên toàn quốc, để đảm bảo an toàn tiêm chủng, phù hợp với khả năng cung ứng vacxin việc xây dựng kế hoạch triển khai vacxin IPV trong TCMR là cần thiết.
Theo TS Trần Thị Tuyết Mai – Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, mục tiêu trong năm 2018 là trẻ em đủ 5 tháng tuổi được tiêm 1 mũi vacxin IPV trong chương trình tiêm chủng mở rộng, đạt tỷ lệ từ 95% trở lên; đảm bảo an toàn tiên chủng theo TT12/2014/TT-BYT và Nghị định 104/2016/NĐ-CP. Như vậy sẽ có 100% huyện, thị xã thành phố (sau đây gọi chung là huyện) đạt tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ đủ 5 tháng tuổi được tiêm 1 mũi vacxin IPV >= 95%; 100% số xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là xã) đạt tỷ lệ tiêm chủng IPV cho trẻ 5 tháng tuổi >=95%.
Đối tượng tiêm chủng:
- Số trẻ dưới 1 tuổi trong tiêm chủng thường xuyên năm 2018: 18.813 trẻ.
- Trung bình số trẻ 5 tháng tuổi tiêm vacxin IPV trong 1 tháng: 1.567 trẻ.
- Số trẻ 5 tháng tuổi tiêm vacxin IPV (trẻ sinh từ ngày 01/3/2018) trong năm 2018: 6.271 trẻ.
Từ tháng 9-10/2018 Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh sẽ tổ chức tập huấn cho tuyến huyện, hướng dẫn cán bộ y tế về triển khai vacxin bại liệt tiêm (IPV) trong tiêm chủng mở rộng. Tuyến xã cần rà soát đối tượng tiêm vacxin IPV: trước ngày tiêm chủng tháng 10/2018 trẻ đủ 5 tháng tuổi và sinh từ ngày 01/3/2018.
Tổ chức tiêm chủng: tổ chức tiêm vacxin IPV cho trẻ đủ 5 tháng tuổi trong ngày tiêm chủng thường xuyên tại 100% Trạm y tế xã và các điểm tiêm chủng lưu động được phê duyệt của Sở Y tế.
Vacxin IPV có thể tiêm cùng các vacxin khác trong một buổi tiêm chủng. Chú ý tiêm khác với vị trí tiêm các vacxin khác, không được trộn vacxin này với vacxin khác cùng.
Thực hiện tiêm chủng an toàn theo quy định, hướng dẫn của Bộ Y tế. Cuối buổi tiêm chủng cần rà soát các hoạt động để kịp thời đưa ra kế hoạch tiêm vét và các hoạt động điều chỉnh, đảm bảo không để sót đối tượng.
Thực hiện khám sàng lọc chặt chẽ và tư vấn đầy đủ trước khi tiêm chủng (Theo quyết định 2301/QĐ-BYT, ngày 12/6/2015 của Bộ Y tế về việc Ban hành hướng dẫn khám sàng lọc trước tiêm chủng đối với trẻ em). Hướng dẫn mẹ cách chăm sóc, theo dõi sau tiêm chủng; tuân thủ đúng các trường hợp chỉ định/ chống chỉ định; sẵn sàng xử trí cấp cứu đối với các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng; xử trí tại điểm tiêm chủng. Phối hợp với các bệnh viện trong vận chuyển, cấp cứu.
Tuyến huyện cần cung cấp số điện thoại đường dây nóng cho các điểm tiêm chủng phòng khi có phản ứng xảy ra. Tổ chức đội lưu động trong những trường hợp khẩn cấp.
Nguyên Khải