Sở Y Tế Tỉnh Khánh Hòa

Ngày nay, tỷ lệ bất thường men răng ở trẻ em ngày một tăng cao, trung bình là 10-12%. Những bệnh nhân bị bất thường sự phát triển men răng đòi hỏi phải có sự can thiệp phòng ngừa và điều trị sớm. Mục tiêu của việc điều trị là cải thiện chức năng và hình dáng của các răng bị ảnh hưởng. Có bằng chứng cho thấy các răng bị bất thường sự phát triển men răng có nhu cầu điều trị cao hơn gấp mười lần răng bình thường. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra sự bất thường men răng như: yếu tố về gen, chấn thương, nhiễm trùng, tia xạ… Trong số các nguyên nhân trên, yếu tố môi trường nói chung và phơi nhiễm với dioxin nói riêng có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển men răng. Ở những đứa trẻ bị phơi nhiễm với dioxin, có sự gia tăng tỷ lệ bất thường men răng: tỷ lệ này là 42% trong nghiên cứu ở Seveso, Italy, năm 2004. Trong chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam, quân đội Mỹ đã sử dụng khoảng hơn 15 triệu tấn bom đạn cùng với gần một trăm nghìn tấn chất độc. Trong đó có một lượng lớn chất độc hóa học đã được rải xuống khu vực A Lưới trong giai đoạn 1965-1970. Theo một số báo cáo, A Lưới vẫn còn là một trong những điểm nóng quan trọng về Dioxin. Người dân tại A Lưới chủ yếu là người dân tộc ít người với mức sống tối thiểu, sống đơn thuần bằng nghề nông lâm nghiệp. Trong khi đó, Kim Bảng là một huyện nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Hà Nam, cách Hà Nội khoảng 60km. Người dân ở Kim Bảng chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp. Tính đến năm 2015, huyện Kim Bảng mới có một khu công nghiệp duy nhất (khu công nghiệp Kim Bảng) nhưng đang khảo sát hiện trạng và triển khai lập quy hoạch công trình. Hiện nay, ở Việt Nam chưa có nghiên cứu nào so sánh về tỷ lệ bất thường của men răng ở những khu vực có phơi nhiễm dioxin và không phơi nhiễm với dioxin.

Kết quả cho thấy, tỷ lệ sinh men bất toàn ở A Lưới cao gấp 2,2 lần ở Kim Bảng (95% CI:1,75-2,83). Sinh men bất toàn là bệnh đa căn nguyên: các yếu tố tại chỗ (nhiễm trùng, chấn thương), yếu tố hệ thống, gen hoặc các yếu tố môi trường. Một số yếu tố môi trường có ảnh hưởng mạnh mẽ đến quá trình hình thành men răng, trong đó có dioxin. Những đứa trẻ có 3 năm đầu đời sống ở vùng phơi nhiễm dioxin, thì sẽ có khả năng cao bị bất thường men răng. Huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn chiến tranh từ năm 1965 đến năm 1970, đã có một lượng lớn hóa học được rải xuống vùng này, trong đó có dioxin. A Lưới là vùng gần như bị biệt lập ở vùng biên giới Việt-Lào, ít bị ảnh hưởng của đô thị hóa, hầu như không bị ảnh hưởng của các ngành công nghiệp liên quan đến hóa chất. Trong khi đó, Kim Bảng là một huyện nằm ở tỉnh Hà Nam, tính đến năm 2015 huyện Kim Bảng chưa có khu công nghiệp nên hầu như không bị ảnh hưởng bởi công nghiệp hóa chất. Điều này cho thấy tỷ lệ sinh men bất toàn ở A Lưới cao hơn so với Kim Bảng có thể do người dân có quá trình bị phơi nhiễm dioxin trong giai đoạn khoáng hóa men răng. Kết quả này tương tự như trong nghiên cứu của Alaluusua S và cộng sự năm 2004 ở Seveso, Italy. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tại A Lưới tỷ lệ răng mờ đục có ranh giới rõ chiếm tỷ lệ cao nhất (45,5%), cao hơn so với kết quả của Alaluusua S và cộng sự năm 2004 ở Seveso, Italy, tổn thương mờ đục có ranh giới rõ cũng chiếm ưu thế (22% trong 42% tổn thương sinh men bất toàn). Nghiên cứu của Robles và cộng sự năm 2013 ở Tây Ban Nha, cho thấy dạng tổn thương chủ yếu ở răng vĩnh viễn là mờ đục có ranh giới rõ.

Thời điểm các răng vĩnh viễn khoáng hóa men răng là từ khi sinh đến lúc 3 tuổi (răng khôn là 7 tuổi), chính vì vậy bất kỳ yếu tố nào gây ảnh hưởng đến quá trình khoáng hóa đều gây sinh men bất toàn. Sinh men bất toàn có thể biểu hiện ở tất cả các nhóm răng: răng hàm lớn, răng hàm nhỏ, răng cửa và răng nanh. Tỷ lệ sinh men bất toàn tập trung nhiều nhất ở nhóm răng cửa và răng nanh (ở A Lưới là 14,8% và ở Kim Bảng là 7,7%). Điều này ảnh hưởng rất lớn đến yếu tố thẩm mỹ. Kết quả cũng cho thấy tổn thương sinh men bất toàn chủ yếu phân bố ở mặt ngoài (ở A Lưới có 201 người trong tổng số 225 người có sinh men bất toàn; ở Kim Bảng là 90 người trong tổng số 114 người) gây ảnh hưởng lớn đến yếu tố thẩm mỹ của răng. Răng hàm có chức năng ăn nhai, đặc biệt là các răng hàm lớn, nếu răng bị sinh men bất toàn sẽ dễ bị sâu, vỡ, mất sớm. Điều này không những ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai mà còn làm tăng chi phí để phục hồi các răng này. Như vậy, tổn thương sinh men bất toàn gây tiêu tốn chi phí phục hồi tương đối cao cho con người.