Theo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương – Bộ Y tế, năm 2016 công tác tiêm chủng mở rộng đạt được nhiều thành tựu đưa Việt Nam là quốc gia bảo vệ tốt thanh toán bệnh bại liệt và loại trừ bệnh uống ván sơ sinh.
Bệnh sởi và rubella được khống chế; tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 1 tuổi đạt 98%, tiêm đủ mũi vắc xin uốn ván cho phụ nữ có thai đạt 90,9%, đạt và vượt các chỉ tiêu kế hoạch được giao; tỷ lệ tiêm vắc xin viêm gan B liều sơ sinh đạt 68%. Tỷ lệ tiêm vắc xin sởi-rubella và DPT4 cho trẻ 18 tháng đạt 92,8%; tiêm bổ sung vắc xin sởi-rubella cho đối tượng 16 và 17 tuổi trên toàn quốc đạt tỷ lệ 94,9% và đảm bảo an toàn; tổ chức uống bổ sung vắc xin bại liệt cho 120 huyện vùng nguy cơ cao đạt 95,3%; chuyển đổi thành công vắc xin bại liệt 3 týp (tOPV) sang sử dụng vắc xin bại liệt 2 týp (bOPV) từ tháng 6/2016; hệ thống giám sát phản ứng sau tiêm chủng đã được tăng cường, các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng được điều tra sớm và được Hội đồng chuyên môn tuyến tỉnh đánh giá nguyên nhân; tăng cường giám sát, tập huấn công tác bảo quản và vận chuyển vắc xin ở các tuyến; công tác giám sát bệnh trong tiêm chủng mở rộng được tăng cường và hoạt động có hiệu quả, đặc biệt là giám sát LMC/bại liệt, UVSS, sởi.
Các phòng thí nghiệm tại các Viện Vệ sinh Dịch tễ/Pasteur đã thực sự đóng góp cho công tác chẩn đoán sớm để có hoạt động đáp ứng kịp thời; sự tham gia và ủng hộ của các cơ quan truyền thông đã truyền tải các thông điệp đến với cộng đồng, tạo sự tin tưởng và ủng hộ của các bậc phụ huynh đối với công tác tiêm chủng mở rộng; chương trình tiêm chủng mở rộng Việt Nam tiếp tục được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, trong năm 2016, theo lãnh đạo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, công tác tiêm chủng mở rộng vẫn còn nhiều thách thức:
Tỷ lệ tiêm chủng mở rộng tại các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn tiếp tục là thách thức lớn; việc triển khai vắc xin sởi-rubella và DPT mũi 4 cho trẻ 18 tháng tuổi đã được tăng cường, song tại một số địa phương vẫn cần được đẩy mạnh tại một số địa phương; Tỷ lệ tiêm vắc xin viêm gan B liều sơ sinh trong vòng 24 giờ đã được cải thiện, tuy nhiên vẫn cần được tăng cường tại một số tỉnh, thành phố; việc bảo vệ thành quả thanh toán bệnh bại liệt trong bối cảnh vi rút bại liệt hoang dại vẫn còn lưu hành ở một số nước, duy trì thành quả loại trừ bệnh UVSS còn gặp khó khăn ở một số địa phương tại vùng sâu vùng xa vùng đồng bào dân tộc.
Kinh phí ngân sách nhà nước cho tiêm chủng mở rộng trong năm 2016 mới được tạm ứng cho một số hoạt động ưu tiên. Thiếu kinh phí cho hoạt động chuyên môn tuyến Trung ương, khu vực, địa phương và cần được cấp bổ sung để hoàn trả cho một số hoạt động đã được tạm ứng từ nguồn khác.
Nhu cầu củng cố hệ thống dây chuyền lạnh tại các tuyến cần được thay thế, bổ sung đáp ứng nhu cầu bảo quản vắc xin trong tiêm chủng mở rộng. Vắc xin viêm gan B cung ứng chậm, ảnh hưởng tới tiến độ triển khai.
Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đề nghị công tác tiêm chủng cần được Chính phủ và Bộ Y tế đầu tư hơn nữa để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công tác bảo vệ sức khỏe trẻ em, đảm bảo các mục tiêu cam kết với các Tổ chức quốc tế và nâng cao chất lượng dịch vụ tiêm chủng.
Đảm bảo nguồn ngân sách hàng năm cho Dự án tiêm chủng mở rộng để có thể đảm bảo thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, đáp ứng nhu cầu công tác tiêm chủng mở rộng của các địa phương. Bổ sung kinh phí mua và thay thế thiết bị dây chuyền lạnh bảo quản vắc xin tại một số địa phương đã sử dụng trên 10 năm và phương tiện chuyên dụng vận chuyển vắc xin của tuyến khu vực.
Có Thông tư hướng dẫn chi của dự án tiêm chủng mở rộng thuộc chương trình mục tiêu Y tế - Dân số giai đoạn 2016-2020. Hướng dẫn các thủ tục thanh quyết toán chi trả hoạt động bồi thường theo điều 19 của Nghị định số 104/2016/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2016.
Tiếp tục có sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ UBND các cấp, sự chỉ đạo của Bộ Y tế, Sở Y tế, Trung tâm Y tế dự phòng các tỉnh/thành phố nhằm tăng cường đầu tư nguồn lực cho tiêm chủng thường xuyên, trong bối cảnh nguồn ngân sách nhà nước chỉ dành ưu tiên cho cung ứng đủ vắc xin và đáp ứng khoảng 70% nhu cầu về vật tư tiêm chủng.
Tăng cường công tác giám sát bệnh trong tiêm chủng mở rộng, Trung tâm Y tế dự phòng các tỉnh/thành phố chủ động phối hợp với các bệnh viện và tăng cường chỉ đạo tuyến dưới để đạt chỉ tiêu giám sát.
Tăng cường giám sát phản ứng sau tiêm chủng đặc biệt trong việc điều tra sớm và đầy đủ thông tin cần thiết, phối hợp chặt chẽ của các bệnh viện trong việc xử trí và điều tra đánh giá nguyên nhân.
Tăng cường năng lực cán bộ tiêm chủng thông qua việc đào tạo và đào tạo lại đặc biệt đối với cán bộ mới.
Tăng cường công tác quản lý tiêm chủng mở rộng ở các tuyến, quản lý đối tượng, quản lý vắc xin vật tư tiêm chủng; sử dụng và cập nhật thường xuyên phần mềm quản lý vắc xin, vật tư và báo cáo tiêm chủng mở rộng tại 63 tỉnh/thành phố (tại địa chỉ phần mềm tiemchungmorong.vn/tc).
Các cơ quan truyền thông tiếp tục hỗ trợ trong công tác tuyên truyền về tiêm chủng mở rộng trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Anh Huy