[Đăng ngày: 01/04/2017]
Bệnh cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do vi rút cúm gây nên. Bệnh có khả năng lây nhiễm rất cao và lây lan nhanh trong cộng đồng. Bệnh lưu hành tại nhiều nước trên thế giới. Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hàng năm có khoảng 5-10% người trưởng thành và khoảng 20-30% trẻ em bị nhiễm bệnh, trong đó có 3 triệu đến 5 triệu trường hợp có diễn biến nặng và khoảng 250 đến 500 nghìn người tử vong.
Tại Việt Nam, hội chứng cúm xảy ra quanh năm và có tỷ lệ mắc đứng đầu trong 10 bệnh truyền nhiễm cấp tính. Mỗi năm ghi nhận khoảng 1,5 triệu đến 1,8 triệu trường hợp mắc hội chứng cúm. Bệnh ghi nhận quanh năm và nhiều hơn vào mùa đông xuân.
Thông thường bệnh cúm diễn biến nhẹ với biểu hiện: sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, sổ mũi, đau họng, ho và thường hồi phục trong vòng 2-7 ngày.
Theo các chuyên gia Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế, vi rút cúm có ba nhóm chính là A, B, C nhưng nhóm A là nhóm nguy hiểm nhất. Vi rút cúm có 2 loại kháng nguyên: Kháng nguyên H (Hemagglutinin), Kháng nguyên N (Neuraminidase). Cấu trúc gen của vi rút cúm là ARN sợi đơn được bao bọc Glycoprotein, các kháng nguyên H và N là những thành phần của vỏ vi rút cúm. Hai kháng nguyên H và N quyết định khả năng gây bệnh của vi rút cúm và mang tính đặc hiệu týp. Tuy nhiên, các cấu trúc H và N lại có thể thay đổi thành các H và N mới. Hiện nay đã phát hiện được 18 cấu trúc kháng nguyên H, ký hiệu từ H1 đến H18 và 9 cấu trúc kháng nguyên N ký hiệu từ N1 đến N9.
Bệnh cúm rất nguy hiểm do tính lây lan nhanh và có thể gây thành dịch ở các mức độ khác nhau: đại dịch, dịch, dịch nhỏ tại địa phương và các trường hợp tản phát. Bệnh cúm lan truyền nhanh trên thế giới trong các mùa dịch cúm và gây nên gánh nặng về kinh tế.
Ở trẻ em và người lớn tuổi, người mắc bệnh mạn tính, người có hệ miễn dịch bị suy giảm bệnh có thể diến biến nặng hơn như viêm phế quản, viêm phổi, viêm não có thể dẫn đến tử vong. Ví dụ như năm 2002, trong vụ dịch cúm ở Madagascar có hơn 27.000 người mắc trong vòng 3 tháng và có 800 trường hợp tử vong dù đã có những đáp ứng can thiệp nhanh.
Ở phụ nữ mang thai, nếu bị cúm trong những tháng đầu có thể tăng nguy cơ sảy thai, thai chết lưu hoặc sinh non trong những tháng cuối của thai kỳ. Trẻ sinh ra từ bà mẹ bị cúm có thể bị dị tật bẩm sinh như hở hàm ếch, dị tật tim bẩm sinh …
Đối với lây truyền của bệnh cúm, bệnh có thể lây lan qua đường hô hấp khi hắt hơi, ho khạc và tiếp xúc trực tiếp với các đồ vật chứa vi rút cúm. Bệnh lây lan càng mạnh, càng nhanh khi có sự tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, đặc biệt ở nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ, khu công nghiệp …
Hầu hết người nhiễm vi rút cúm có thể lây nhiễm sang người khác (1 ngày trước khi các triệu chứng tiến triển và lên đến 5-7 ngày trước khi biểu hiện bệnh). Ở trẻ em thời gian lây truyền vi rút có thể dài hơn. Các triệu chứng bắt đầu 1-4 ngày sau khi vi rút xâm nhập vào cơ thể. Điều đó có nghĩa rằng người bệnh có thể truyền bệnh cho người khác trước khi biết mình bị bệnh. Một số người có thể bị nhiễm vi rút cúm nhưng không có triệu chứng. Trong thời gian này, những người này vẫn có thể lây lan vi rút cho người khác. Trong điều kiện thời tiết lạnh và ẩm thấp, tế bào đường hô hấp của người dễ bị tổn thương, làm tăng tính cảm nhiễm với bệnh.
Chúng ta cần lưu ý, tất cả mọi người đều có nguy cơ mắc bệnh cúm. Những đối tượng có nguy cơ mắc cúm cao: Trẻ em dưới 5 tuổi, người từ 65 tuổi trở lên, người bị bệnh mạn tính như: bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, bệnh hen, rối loạn chuyển hóa (ví dụ bệnh tiểu đường), ung thư, bệnh gan, thận mạn tính hoặc suy giảm hệ miễn dịch, thiếu máu hoặc các rối loạn máu khác; phụ nữ có thai; người sống trong các nhà dưỡng lão và các cơ sở chăm sóc dài hạn; người thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân như cán bộ y tế, người nhà bệnh nhân.
Các chuyên gia Cục Y tế dự phòng cho biết, ca bệnh nghi ngờ bệnh cúm gồm: có yếu tố dịch tễ, bệnh nhân sống hoặc đến từ khu vực có bệnh cúm lưu hành hoặc có tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân cúm.
Lâm sàng có sốt (thường trên 380C), đau nhức cơ toàn thân và có một trong số các biểu hiện về hô hấp như đau họng, hắt hơi, ngạt mũi, chảy nước mũi, ho, khó thở. Hình ảnh chụp X-quang phổi bình thường hoặc có tổn thương thâm nhiễm lan tỏa ở phổi. Xét nghiệm công thức máu bạch cầu bình thường hoặc giảm. Ca bệnh xác định khi có một số tiêu chuẩn của ca bệnh nghi ngờ; Xét nghiệm dương tính với vi rút cúm bằng kỹ thuật RT-PCR hoặc real time RT-PCR hoặc nuôi cấy vi rút đối với bệnh phẩm là dịch ngoáy họng, dịch tỵ hầu, dịch phế quản.
Đề phòng bệnh cúm, theo các bác sĩ các biện pháp phòng bệnh chung là cần đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh nghi nhiễm cúm; Tăng cường rửa tay với xà phòng; Vệ sinh hô hấp khi ho khạc; Tránh tập trung đông người khi có dịch xảy ra.
Phòng lây nhiễm từ người bệnh cần thực hiện: Cách ly người bệnh ở buồng riêng; Người bệnh phải đeo khẩu trang trong thời gian điều trị; Thường xuyên làm sạch và khử khuẩn buồng bệnh và quần áo, dụng cụ của người bệnh; Riêng đối với nhân viên y tế, phòng bệnh cúm bằng cách rửa tay thường quy bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn nhanh trước và sau khi tiếp xúc người bệnh.
Phương tiện phòng hộ gồm: khẩu trang, găng tay, mũ, bao giầy hoặc ủng, mặt nạ che mặt … phải luôn có sẵn ở khu vực cách ly, được sử dụng đúng cách và khi cần thiết. Sau khi dùng, các vật dụng được xử lý theo quy định của Bộ Y tế.
Giám sát: lập danh sách nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc, điều trị cho người bệnh, nhân viên làm việc tại khoa có người bệnh và nhân viên phòng xét nghiệm xử lý bệnh phẩm. Những nhân viên này cần được theo dõi thân nhiệt và các biểu hiện lâm sàng hàng ngày. Nhân viên đang mang thai hoặc mắc bệnh tim phổi mạn tính nên tránh tiếp xúc với người bệnh.
Mọi người cần tiêm phòng vắc xin cúm hàng năm, đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao mắc cúm; tiếp xúc với người bệnh được chẩn đoán xác định cúm có thể điều trị dự phòng bằng thuốc kháng vi rút Oseltaminvir (Tamiflu) với thời gian 10 ngày. Khi nghi ngờ nhiễm cúm như có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời. Khi nghi ngờ mình bị cúm tránh tiếp xúc tối đa với người khác để phòng lây nhiễm cúm.
Hữu Lai
   
 

 
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 149

Số lượt truy cập: 9297255

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang