Liên kết website








Giáo dục sức khỏe
Kiểm soát được stress giúp phòng bệnh tim mạch tốt hơn
[Đăng ngày: 22/03/2017]
Theo các chuyên gia, hiện có rất ít các nghiên cứu tìm hiểu sự liên quan giữa stress với sức khỏe. Việc cán bộ y tế hướng dẫn người bệnh các kỹ năng để kiểm soát stress là hết sức quan trọng.
Có hai loại stress tâm lý cơ bản là cấp tính và mạn tính. Đáp ứng với stress cơ thể thường hoạt hóa hàng loạt cơ chế; hệ thần kinh giao cảm kích thích các thụ thể ở tim, làm tim đập nhanh hơn, mạnh hơn; có thể gây co thắt động mạch vành. Não kích thích tuyến thượng thận tiết ra các hormon adrenalin, cortisol vào máu đến tim. Những stress cấp tính gây tăng sản xuất adrenalin, noradrenaln; còn stress mạn tính làm tăng sản xuất cortisol. Một loạt các phản ứng sinh lý xuất hiện từ sự kích thích các hormon này như co cứng cơ, chuyển hóa trong cơ thể tăng mạnh nhằm cung cấp nhiều sức lực, năng lượng cho cơ thể giúp chống trả hoặc bỏ chạy. Nhịp tim, nhịp cơ thể tăng lên; hệ thống tiêu hóa ngưng hoạt động để chuyển nhiều máu và năng lượng đến cơ bắp; đồng tử mắt dãn ra nhìn rõ hơn… Phản ứng khác như muốn đi tiểu, chuyển động ruột tăng lên giúp làm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Động mạch ở tay, chân co thắt để đỡ mất máu nếu bị chấn thương. Vì vậy, khi căng thẳng tay lúc đó thường lạnh hơn. Thường sau khi các nguy hiểm qua đi, ta cảm thấy các đáp ứng của hệ thần kinh phó giao cảm bù trừ: đầu gối run, cảm thấy người yếu; các động mạch giãn ra sau vài phút và trở lại trạng thái bình thường.
Hiện nay, các stress tâm lý thường là stress mạn tính hơn là cấp tính. Trước những tình huống căng thẳng có khi chúng ta không có đủ thời gian để hồi phục trước khi gặp phải những tình huống căng thẳng khác. Khi bị stress mạn tính, các động mạch bị co thắt lại ở tay, chân và cả trái tim, cục máu đông dễ hình thành ở động mạch vành. Stress tâm lý gây co cứng cơ bắp; căng và đau ở cổ, lưng, vai cho đến cơ trơn ở lớp giữa của động mạch vành dẫn đến co thắt động mạch vành, hoại tử các tế bào cơ tim.
Các nghiên cứu cho thấy, khi bị stress tâm lý, lượng máu tưới cho cơ tim giảm đi, nhát bóp của tim kém hiệu quả. Khi cơ thể đáp ứng với stress đã trở thành mạn tính, nồng độ hormon adrenalin, noradrenalin trong máu vẫn cao gây lo lắng, mất ngủ, co thắt động mạch vành, tăng đông trong máu. Sự tăng sản xuất hormon cortisol quá nhiều làm mảng xơ vữa sớm hình thành, phát triển nhanh, gây tắc nghẽn động mạch vành nhiều hơn; đồng thời gây trầm cảm, bất lực, xuất hiện nhiều mụn trứng cá, làm suy giảm hệ thống miễn dịch.
Ở người bình thường, lớp tế bào nội mạc của động mạch vành sản xuất ra oxide nitric (NO) làm giãn động mạch vành, cho phép nhiều máu chảy tới cơ tim hơn. Khi xơ vữa động mạch, các tế bào sẽ sản xuất ra NO ít hơn. Ở người bình thường, hoạt động thể lực sẽ làm tế bào nội mạc tiết ra nhiều NO; còn đối với người có động mạch vành đã bị chít hẹp, khi hoạt động thể lực động mạch vành bị co thắt lại; tình trạng càng xấu đi. Hút thuốc lá cũng làm giảm sản xuất NO từ các tế bào nội mạc.
Như vậy, nếu chúng ta phải sống trong môi trường đầy cạnh tranh, thù địch, không ổn định, gây ra cảm giác bị cô lập sẽ dẫn đến stress mạn tính và các bệnh như bệnh tim. Còn nếu sống có những cảm xúc lành mạnh, cảm giác kết nối thật sự sẽ làm lợi ích cho sức khỏe trái tim. Stress không những đến từ những cái chúng ta làm mà còn đến từ cách chúng ta phản ứng như thế nào với những cái chúng ta làm; nó phụ thuộc sự nhận thức của chúng ta về bản thân mình như thế nào. Khi một người cảm thấy cô lập, cô đơn chúng ta đã bị stress mạn tính. Stress mạn tính có thể gây ra bệnh tim theo cách ảnh hưởng trực tiếp đến trái tim hoặc do hậu quả của hành vi tự hủy hoại. Bất cứ điều gì giúp chúng ta vượt qua và làm thay đổi sự nhận thức cô lập đều có thể chữa lành bệnh.
Căng thẳng thần kinh là kẻ sát nhân thầm lặng, con người không ai không phải đối mặt với chúng. Vấn đề kiểm soát stress tùy thuộc vào từng người; những cách kiểm soát stress tốt, hiệu quả là tập luyện thể dục thể thao. Khi vận động, máu sẽ lưu thông tốt hơn, lượng oxy nhận được vào cơ thể nhiều hơn, hệ hô hấp, tuần hoàn hoạt động nhịp nhàng; lúc này những tác nhân hóa học gây căng thẳng sẽ dần bị đẩy lùi. Sống hòa mình với thiên nhiên, có những thời gian thư giãn không điện thoại, không facebook, email…cũng là phương pháp tốt. Một phương pháp hiệu quả khác là tập thiền, tập yoga giúp kiểm soát stress rất tốt. Các biện pháp này giúp làm giảm huyết áp, giảm số lần bị rối loạn nhịp tim, giảm nồng độ cholesterol máu, giúp chống các bệnh nhiễm trùng do khả năng miễn dịch cơ thể tăng lên; làm ức chế dạ dày tiết axit, hiệu quả phòng chống bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cũng tăng lên.
Mỗi chúng ta cần chú ý những diễn biến xảy ra trong cơ thể chúng ta, tâm trí của bản thân mình; khi đó chúng ta sẽ mở rộng sự kiểm soát của chúng ta đối với những cái đang diễn ra bên trong; tạo ra sự thay đổi, giúp thư giãn, tĩnh lặng vui vẻ từ bên trong, phòng được các bệnh tật cho chúng ta.
Trần Mai
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 165

Số lượt truy cập: 9297462
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang