Theo báo cáo của Viện Pasteur Nha Trang, năm 2024, 11 tỉnh khu vực miền Trung ghi nhận 27.482 trường hợp sốt xuất huyết Dengue (SXHD), tăng 1% so với cùng kỳ năm 2023 (27.064 ca).
Năm 2024 khu vực miền Trung có 8 trường hợp tử vong do SXHD, cao hơn so với năm 2023 là 5 trường hợp. Tỉnh có ca tử vong là Quảng Bình 2 ca, Thừa Thiên – Huế 1 ca, Phú Yên 1 ca, Khánh Hòa 2 ca và Ninh Thuận 2 ca.
Tính riêng tháng 12/2024, khu vực miền Trung ghi nhận 3.996 ca SXHD, không có trường hợp tử vong do SXHD. Số mắc tháng 12/2024 giảm 13,7% so với tháng 11/2024 (4.633 ca). Khánh Hòa là tỉnh ghi nhận có số mắc cao nhất tháng 12/2024 với 1.058 ca, tiếp theo là Bình Định 518 ca, Quảng Nam 473 ca, Đà Nẵng 366 ca, Phú Yên 328 ca, Quảng Ngãi 304 ca, Quảng Bình 255 ca, Bình Thuận 227 ca, Quảng Trị 199 ca, Thừa Thiên – Huế 175 ca và Ninh Thuận 83 ca.
Tháng 12/2024 số trường hợp SXHD và SXHD có dấu hiệu cảnh báo là 3.954 ca (99%), trong đó trẻ em dưới 15 tuổi là 1.643 ca (41,5%). Số trường hợp SXHD nặng là 42 ca (1%), trong đó trẻ dưới 15 tuổi là 20 ca. Tổng số mắc ở trẻ dưới 15 tuổi là 1.663 ca (41,6%), tổng số mắc SXHD ở người lớn là 2.333 ca (58,4%).
Tháng 12/2024, thu thập 323 mẫu huyết thanh, trong đó có 217 mẫu dương tính qua xét nghiệm Mac - Elisa, tỉ lệ dương tính đạt 67,1%. Số mẫu tích lũy cả năm 2024 là 1.030 mẫu xét nghiệm Mac - Elisa, kết quả 653 mẫu dương tính, đạt tỉ lệ dương tính là 63,4%.
Tháng 12/2024 giám sát vi rút SXHD 94 mẫu, có 58 mẫu dương tính, đạt 61,7% gồm 3 tuýp vi rút là 14 D1, 43 D2 và 1 D4.
Tính cả năm 2024, Viện Pasteur Nha Trang thực hiện 1.364 mẫu, kết quả phân lập 823 mẫu dương tính, tỉ lệ dương tính đạt 60,3%, trong đó 147 tuýp D1, 673 tuýp D2, 3 tuýp D3, chưa phát hiện tuýp D3.
Đối với giám sát xử lý ổ dịch SXHD, năm 2024 khu vực miền Trung ghi nhận 2.729 ổ dịch và đều được xử lý. Số lượng ổ dịch tại Thừa Thiên – Huế là 1.384 ổ dịch, Bình Định 270 ổ dịch, Đà Nẵng 211 ổ dịch, Khánh Hòa 250 ổ dịch, Bình Thuận 173 ổ dịch, Phú Yên 137 ổ dịch, Quảnh Trị 94 ổ dịch, Quảng Nam 83 ổ dịch, Quảng Ngãi 60 ổ dịch, Quảng Bình 37 ổ dịch, Ninh Thuận 30 ổ dịch.
Theo các chuyên gia, SXHD hiện nay chủ yếu ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương và Châu Mỹ, hiện đã lan tới Châu Phi, Châu Âu. SXHD gặp cả ở thành thị, nông thôn và cả miền núi, tập trung cao nhất ở khu vực có mật độ dân cư đông, tình trạng đô thị hóa cao.
Cũng có những báo cáo cho thấy tỉ lệ mắc SXHD ở nông thôn tăng cao hơn thành thị và liên tục tăng theo thời gian. Tỉ lệ SXHD tăng lên còn tùy thuộc vào sự trữ nước từ mùa mưa sang mùa khô.
Theo nghiên cứu của tác giả Gubler năm 2011, 3 yếu tố chính làm gia tăng SXHD là đô thị hóa, toàn cầu hóa và thiếu kiểm soát muỗi hiệu quả. Ngoài ra còn do thay đổi lối sống và những yếu tố khác.
CBYT hướng dẫn người dân cách diệt lăng quăng phòng bệnh SXHD
Theo đặc điểm lâm sàng, 90% người nhiễm vi rút SXHD không có biểu hiện triệu chứng lâm sàng. Nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy, đa số ca SXHD là ở phân độ nhẹ, đa phần là SXHD và SXHD có dấu hiệu cảnh báo, chỉ có chưa đến 10% là SXHD nặng.
Đặc điểm lâm sàng chính của SXHD là sốt, xuất huyết, thoát huyết tương. Tuy nhiên, tùy theo giai đoạn, theo cơ địa bệnh nhân, theo tuýp vi rút, theo tính chất tái nhiễm, sơ nhiễm mà SXHD có các biểu hiện khác nhau.
Các chuyên gia cho rằng SXHD có biểu hiện lâm sàng đa dạng, diễn biến nhanh chóng từ nhẹ đến nặng. Bệnh thường diễn biến qua 3 giai đoạn: Giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Bác sĩ phát hiện sớm bệnh SXHD, hiểu rõ những vấn đề lâm sàng trong từng giai đoạn giúp điều trị đúng, kịp thời cứu sống bệnh nhân.
Đối với biện pháp phòng SXHD, về muỗi truyền bệnh cần có những hoạt động phòng chống muỗi đốt, hạn chế nơi đẻ trứng của muỗi, diệt muỗi. Đối với biện pháp lăng quăng cần thực hiện các hoạt động loại trừ lăng quăng, loại trừ những vật chứa nước để giảm bớt sự phát triển của lăng quăng. Các biện pháp đối với lăng quăng dễ thực hiện, hiệu quả cao, an toàn và được khuyến khích hơn so với biện pháp diệt muỗi./.
Hoa Đăng