Ngày 25/11/2016, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa đã có công văn yêu cầu các đơn vị y tế trong tỉnh thực hiện nghiêm túc triển khai Thông tư 31/2013/TT-BYT ngày 15/10/2016 của Bộ Y tế quy định quan trắc tác động môi trường từ hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và Thông tư 58/2015/TTLT-BYT-BTNMT ngày 31/12/2015 về việc quy định về quản lý chất thải y tế.
Thực tế, một số đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh còn nhiều hạn chế đối với công tác quản lý chất thải y tế như chưa phân công lãnh đạo đơn vị phụ trách công tác quản lý chất thải y tế; chưa phân công khoa/ phòng thực hiện công tác quản lý chất thải y tế; chưa tổ chức hoặc cử cán bộ tham gia tập huấn về quản lý chất thải y tế cho các đối tượng như cán bộ lãnh đạo, cán bộ chuyên trách, nhân viên thu gom, vận chuyển, lưu giữ chất thải y tế, nhân viên vận hành hệ thống xử lý chất thải y tế và nhân viên y tế có liên quan; chưa trang bị đầy đủ dụng cụ, phương tiện để phân loại, thu gom vận chuyển, lưu giữ chất thải y tế theo đúng quy định; chưa xây dựng kế hoạch quản lý chất thải y tế và các quy trình liên quan đến công tác quản lý chất thải y tế; hồ sơ tài liệu về quản lý chất thải y tế chưa đúng, chưa đầy đủ và chưa được lưu trữ theo đúng quy định.
Vừa qua, dự án hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện- Cục Quản lý Môi trường Y tế Bộ Y tế đã có báo cáo khảo sát truyền thông nghiên cứu thực trạng về nhận thức, thái độ và thực hành của các bên liên quan đến công tác quản lý chất thải y tế tại các cấp, cách tiếp cận truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng, những thuận lợi và thách thức để đưa ra các giải pháp can thiệp truyền thông hỗ trợ công tác quản lý chất thải y tế.
Đây là nghiên cứu được thực hiện tại 13 tỉnh, thành phố trên 48 cơ sở y tế tuyến tỉnh, huyện, xã được chọn tham gia nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn cán bộ quản lý Trung ương và tỉnh đã nắm và hiểu chính sách pháp luật về quản lý chất thải y tế, chức năng và nhiệm vụ liên quan. Chưa nắm rõ về giảm thiểu và tái chế chất thải y tế. Về thái độ, thiếu hợp tác giữa các ban, ngành; kiến thức về quản lý chất thải rắn y tế chưa đồng đều, thiếu hiểu biết về công nghệ, phương tiện và quy trình xử lý. Chưa quan tâm và hiểu hậu quả thực hiện và lợi ích trực tiếp cũng như các hệ quả khi không thực hiện các văn bản pháp quy. Về hành vi, đã tổ chức huấn luyện cho các đơn vị về quản lý chất thải y tế; đã phối hợp kiểm tra liên ngành y tế, môi trường, công an; chưa đầu tư nguồn lực và ngân sách do công tác truyền thông quản lý chất thải y tế (do thiếu kinh phí, thiếu chỉ đạo chiến lược. Chưa định hướng công tác truyền thông về quản lý chất thải y tế mà chỉ chú trọng bảo vệ môi trường nói chung). Chưa cân đối nguồn lực và có kế hoạch hỗ trợ các đơn vị khác và cơ sở y tế trong tỉnh để cải thiện vệ sinh môi trường y tế, hướng tới môi trường y tế xanh, sạch đẹp.
Riêng đối với đối tượng lãnh đạo bệnh viện và cơ sở y tế, kết quả cho thấy phần lớn hiểu về nguy cơ lây nhiễm từ chất thải y tế ra cộng đồng và tùy quy mô của cơ sở y tế; một số lãnh đạo cơ sở y tế chưa có kiến thức sâu rộng về các loại hình công nghệ về quản lý chất thải y tế và lợi ích kinh tế của quản lý chất thải y tế tốt đem lại cho đơn vị. Về thái độ, cử cán bộ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm, cử cán bộ đi tập huấn và tổ chức tập huấn tại đơn vị y tế về quản lý chất thải y tế. Trong họp hội đồng người nhà bệnh nhân có đề cập tới quản lý chất thải y tế, thiếu ưu tiên cho công tác quản lý chất thải y tế do tập trung vào chữa bệnh và giải quyết nhiều nhu cầu trước mắt, chưa có ý định cân đối nguồn lực để đầu tư lâu dài. Chưa quan tâm và hiểu hậu quả thực hiện và lợi ích trực tiếp cũng như các hệ quả khi không thực hiện các văn bản pháp quy; chưa quan tâm đến giữ môi trường bệnh viện xanh- sach- đẹp do thiếu kinh phí và nguồn lực. Chủ yếu là đối phó với thanh tra, cảnh sát môi trường. Về hành vi, chưa đầu tư nguồn lực và ngân sách tương xứng cho công tác truyền thông quản lý chất thải y tế (do thiếu kinh phí, thiếu chỉ đạo chiến lược. Chưa được định hướng công tác truyền thông về quản lý chất thải y tế mà chỉ chú trọng bảo vệ môi trường nói chung). Chưa cân đối nguồn lực và có kế hoạch hỗ trợ các đơn vị khác và cơ sở y tế trong tỉnh để cải thiện vệ sinh môi trường y tế, hướng tới môi trường y tế xanh- sạch- đẹp (ví dụ không muốn xử lý chất thải cho các đơn vị khác).
Minh Tâm